2003, Cilt: 9, Sayı: 3
İçindekiler
 
DİLEK, E. F. ve H. ÇELEM, Bodrum İlçesi Katı Atıklarının Düzenli Depolama Olarak Değerlendirilmesinde Alternatif Alan Seçim Olanaklarının Saptanması Özet
ÇEVİK, O. ve K. YÜREKLİ, Mevsimsel ARIMA Modeli Kullanılarak Yeşilırmak Nehri Aylık Akım Serisinin Modellenmesi Özet
ELİBOL, O, Farklı Yaşta Etlik Damızlık Sürülerden Elde Edilen Yumurtalarda Çevirmenin İnkubasyonun 14. Ve 18. Günlerinde Durdurulmasının Kuluçka Özelliklerine Etkileri Özet
SOY, M. ve A. GÜNEŞ, Fosforun Domates (Lycopersicon esculentum L.) Bitkisinde Bor Toksisitesini Önlemede Etkisi Özet
ERGÜL, İ. ve E. DURSUN, Farklı Malzemelerden Yapılan Konik Hüzmeli Memelerde Aşınmanın İlaç Dağılım Paternine Etkisi Özet
GÜNER, M. ve M. T. ERKAN, Hidrolik Tahrikli Kovalı İletici Tasarımı Özet
ATLIHAN, R., E. N. YARDIM, M. S. ÖZGÖKÇE ve M. B. KAYDAN, Van İli Çevresinde Patates Ekiliş Alanlarındaki Zararlı Böcek Türleri ve Doğal Düşmanları Özet
KUTLAR, İ. ve M. A. TOKGÖZ, Yağmurlama Sulama Sistemlerinde Su Dağılımı ile Tasarım Kriterleri Arasındaki İlişkiler Özet
ÖZENÇ BENDER, D. ve İ. ÖZKAN, Toprağa Karıştırılan Peat ve Perlitin Su Stresi Altındaki Biber Bitkisinin (Capsicum annuum var. grossum cv. 11B-14) Gelişimi Üzerine Etkileri Özet
KARADAĞ, Y. Tokat Doğal Vejetasyonundan Toplanan Yem Bezelyesinin Pisum arvense L. Karyotip Analizi Özet
COŞKUN, M. B. Basit Yapılı Bir Pamuk Toplama Makinasının Tasarım Parametrelerine Çeşit Etkisinin Belirlenmesi Özet
CEYLAN, N., İ. ÇİFTÇİ, F. ILDIZ ve A. SÖĞÜT, Etlik Piliç Rasyonlarına Enzim, Büyütme Faktörü, Probiyotik ve Organik Asit İlavesinin Besi Performansı ve Bağırsak Mikroflorasına Etkileri Özet
SAKAL, A. ve N. AKPINAR, Başkomutan Tarihi Milli Parkı Kocatepe Bölümü'nün Peyzaj Planlama Kriterlerinin Saptanması Özet
ERDAL, İ., M. A. TURAN ve S. TABAN, Farklı Özelliklerdeki Topraklarda Yetiştirilen Mısır Bitkisinin Gelişimi ile Besin Elementi İçeriklerine Çinko Uygulamasının Etkisi Özet
KIZIL, S., N. ARSLAN ve A. İPEK, Farklı Kimyon (Cuminum cyminum L.) Hatlarının Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Adaptasyonu Üzerine Bir Çalışma Özet
ÖZTÜRK, F., F. K. SÖNMEZ, Y. E. YILDIRIM, İ. BAYRAMİN, H. APAYDIN ve E. KARAŞ, Kurukavak Deresi Havzasında Yüzey Akış ve Sediment Miktarının AGNPS Modeli ile Tahmini Özet
TEKELİ, A. S., R. AVCIOĞLU ve E. ATEŞ, İran Üçgülü (Trifolium resupinatum L.)'nde Bazı Morfolojik ve Kimyasal Özelliklerin Zamana ve Toprak Üstü Biomasına Bağlı Olarak Değişimi Özet
PUL, F. ve A. ELİÇİN, Oğlakların Çeşitli Dönemlerdeki Canlı Ağırlıklarına Etki Eden Bazı Çevre Faktörlerinin Etki Miktarlarının Hesaplanması Üzerinde Araştırmalar Özet
YÜKSEL, M. Farklı Yükseklik, İklim ve Ana Materyaller Üzerinde Oluşmuş Toprakların Fiziksel, Kimyasal ve Minerolojik Özellikleri Özet
MARASALI, B. ve A. AKTEKİN, Sulanan ve Sulanmayan Bağ Koşullarında Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinde Stoma Sayısının Karşılaştırılması Özet
Özetler
 

2003, 9 (3) 255-260
Bodrum İlçesi Katı Atıklarının Düzenli Depolama Olarak Değerlendirilmesinde Alternatif Alan Seçim Olanaklarının Saptanması
(Türkçe)

E. Figen DİLEK ve Hayran ÇELEM
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Peyzaj Mimarlığı Bölümü-Ankara

21. yüzyılda ülkemizde halen katı atıkların büyük bir çoğunluğunu oluşturan çöpler için bertaraf yöntemi olarak, toplayıp uzaklaştırma işlemi uygulanmaktadır. Bu yöntem, kentler bazında ilçe belediyeleri tarafından toplanıp, il belediyesi tarafından belirlenen alanlara ya da her ilçenin yakın çevresinde belirlediği kendi alanına döküm işlemi olarak yapılmaktadır. Turizm açısından ülkemize katkı sağlayan beldelerin başında gelen Bodrum İlçesi'nde de atıkların, farklı farklı mekanlarda gelişigüzel olarak orman içinde ya da deniz manzaralarına sahip alanlarda, açıkta depolama yöntemi ile bertaraf edilmeye çalışıldığı görülmektedir. Oysa katı atık değerlendirmesinde en ilkel uygulama olan ve çevreye etkilerinin maksimum düzeyde olduğu saptanan düzensiz depolamadan en kısa zamanda vazgeçilmesi gerekmektedir. Böylece hem düzensiz depolamadan kaynaklanan olumsuz çevresel etkiler önlenecek hem de turizm kaynaklarının zarar görmesi engellenecektir. Düzenli depolama alanlarının belirlenmesi sürecinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) teknik ve olanaklarından yararlanarak yer seçimi kararlarının üretilmesi doğruluk ve güvenilirliği arttıracaktır. Bu araştırma Bodrum ilçesi örneğinde düzenli depolama yer seçim çalışmalarına örnek oluşturacak şekilde yürütülmüştür. Araştırma kapsamında yeni teknolojilerin sağladığı kolaylıklardan yararlanılarak alternatif düzenli depolama alanları belirlenmiş ve sonuçta bunların karşılaştırmalı değerlendirmeleri yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Bodrum, katı atık, düzenli depolama, düzenli depolama yer seçimi, coğrafi bilgi sistemi, uzaktan algılama

yukarı

2003, 9 (3) 261-268
Mevsimsel ARIMA Modeli Kullanılarak Yeşilırmak Nehri Aylık Akım Serisinin Modellenmesi
(Türkçe)

Osman ÇEVİK1 ve Kadri YÜREKLİ2
Gaziosmanpaşa Üniv. İktisadi ve İdari Bilimler Fak. İşletme Bölümü-Tokat
Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Tokat

Bu çalışma, Yeşilırmak nehrinde ölçülen aylık akım serisinin modellenmesi amacıyla yapılmıştır. Aylık akım serisinin modellenmesinde 361 adet ARIMA (p,d,q) (P,D,Q) modeli kullanılmıştır. Uygun modelin seçiminde, ARIMA (p,d,q) (P,D,Q) modellerinden hesaplanan kalıntıların bağımsız olup olmadıkları göz önüne alınmıştır. Bu amaçla her model için Ljung-Box Q(r) istatistikleri ve bunların c2 dağılımı için Pr (Olasılık) değerleri saptanmıştır. Aylık akım serisi için, Pr değeri %5'ten daha büyük olan modeller uygun kabul edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan 361 adet modelden yedisinin Pr değeri %5'ten daha büyük olmuştur. Bu modellerden ARIMA (1,0,0) (0,1,1) modelinin Pr değeri (0.072) seçilen diğer modellerin Pr değerlerinden daha büyük olmuştur. Bu nedenle Yeşilırmak nehri aylık akımlarının tahmininde ARIMA (1,0,0) (0,1,1) modelinin uygun olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler : aylık akımlar, otokorelasyon katsayısı, ARIMA modeli

yukarı

2003, 9 (3) 269-272
Farklı Yaşta Etlik Damızlık Sürülerden Elde Edilen Yumurtalarda Çevirmenin İnkubasyonun 14. ve 18. Günlerinde Durdurulmasının Kuluçka Özelliklerine Etkileri
(Türkçe)

Okan ELİBOL1
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırma, farklı yaşta etlik damızlık sürülerden elde edilen kuluçkalık yumurtalarda, çevirme işleminin, inkubasyonun 14. ve 18. gün de durdurulmasının kuluçka özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın yumurta materyalini, 28-53 hafta arasında 6 farklı sürü yaşında olan ve tümü Ross 308 genotipine ait etlik damızlık sürülerinden toplanan kuluçkalık yumurtalar oluşturmuştur. Denemede toplam 7200 adet kuluçkalık yumurta kullanılmıştır. Son dönem embriyo ölümleri ile çıkış gücü bakımından, sürü yaşı ile inkubasyon sırasında çevirmenin durdurulma zamanı arasında karşılıklı etkileşim (interaksiyon) istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Çevirme işlemi 14. günde durdurulduğunda genç sürü yumurtalarında herhangi bir fark tespit edilmezken, yaşlı sürü yumurtalarından daha iyi çıkış gücü değeri elde edildiği belirlenmiştir (P<0.05).

Anahtar Kelimeler: çevirme, çıkış gücü, embriyo yaşı

yukarı

2003, 9 (3) 273-277
Fosforun Domates (Lycopersicon esculentum L.) Bitkisinde Bor Toksisitesini Önlemede Etkisi
(Türkçe)

Metin SOY ve Aydın GÜNEŞ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Domates bitkisinde B toksisitesini engellemede fosforun etkisi sera denemesi ile araştırılmıştır. Bu amaçla 3000 g toprak doldurulmuş saksılara 0, 10, 20 ve 40 mg kg-1 B ve 10, 50, 100 ve 200 mg kg-1 P uygulanmıştır. Bitkilerin vejetatif aksam ve kök kuru ağırlıkları, genç ve yaşlı aksamların B ve P konsantrasyonları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, 40 mg kg-1 B uygulaması ile B toksisitesi görülmüş, vejetatif aksam ve kökün kuru ağırlıkları azalmıştır. Borun toksik etki göstermiş olduğu düzeyde (40 mg kg-1), bitkilerin B konsantrasyonları toksik olarak kabul edilen kritik seviyenin üzerinde olmuştur. Fosfor uygulamasıyla, bitkilerin B konsantrasyonları azalmış ve B toksisitesinin neden olduğu kuru ağırlıktaki azalmalarda düşüş görülmüştür. Sonuç olarak, domateste B toksisitesini engellemede fosfor uygulaması etkili olmuştur.

Anahtar Kelimeler: bor toksisitesi, fosfor, domates, domatesin bor ve fosfor konsantrasyonları

yukarı

2003, 9 (3) 278-283
Farklı Malzemelerden Yapılan Konik Hüzmeli Memelerde Aşınmanın İlaç Dağılım Paternine Etkisi
(Türkçe)

İbrahim ERGÜL1 ve Ergin DURSUN2
Tarım Alet ve Makinaları Test Merkezi Müdürlüğü-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, farklı malzemelerden yapılan konik hüzmeli memelerde aşıınmanın ilaç dağılım paternine etkisi araştırılmıştır. Meme aşınması için bir deney düzeni oluşturulmuştur. Deney düzeni başlıca depo, pompa, basınç regülatörü, manometre ve memelerin bağlandığı borulardan oluşmaktadır. Laboratuvarda yürütülen meme aşınma denemeleri için hem % 1'lik bakır oksiklorür süspansiyonu, hem de litresinde 60 gram kaolin kili bulunan su-kaolin kili karışımı kullanılmıştır. Bütün denemeler 6 bar basınçta yapılmıştır. Aşınmadan önce ve sonra memelerin ilaç dağılım paternleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçları; yeni ve aşınmış memelerin ilaç dağılım paternleri arasında farklılık olduğunu göstermiştir. Aşınmış memelerdeki ilaç dağılımlarının C.V. değerleri, yeni memelere göre daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: meme aşınması, konik hüzmeli meme, ilaç dağılım paterni


yukarı

2003, 9 (3) 284-290
Hidrolik Tahrikli Kovalı İletici Tasarımı
(Türkçe)

Metin GÜNER1 ve Mustafa T. ERKAN1
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmanın amacı, kovalı iletici tasarımı yapmak ve kovalı ileticinin tahrik mekanizması ile fren mekanizmasını hidrolik sistemle kontrol edecek tasarım verilerini elde etmektir. Tasarımda buğday iletiminde kullanılacak 10 m düşey yüksekliğinde bir kovalı iletici ve buna uygun hidrolik sistem elemanları ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda motor gücü 3,61 kW, pompa gücü 5 kW, sistem basıncı 150 bar, sistem debisi 17 L/min, iletim kapasitesi 32 t/h bulunmuştur. Hidrolik motor olarak Casappa RBS 125, hidrolik pompa olarak Casappa PLP 20-20 ve fren mekanizması için Oleostar VOSL 38 model fren valfi seçilmiştir.

Anahtar Kelimeler: kovalı iletici, tasarım, hidrolik

yukarı

2003, 9 (3) 291-295
Van İli ve Çevresinde Patates Ekiliş Alanlarındaki Zararlı Böcek Türleri ve Doğal Düşmanları
(Türkçe)

Remzi ATLIHAN, E. Necip YARDIM, M. Salih ÖZGÖKÇE ve M. Bora KAYDAN
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Van

Van iline bağlı Merkez, Erciş, Gevaş ve Muradiye ilçelerinde 1998 - 1999 yıllarında yürütülen çalışmada patates alanlarındaki zararlı türler ile doğal düşmanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Atrap ve nokta örnekleme yöntemleri kullanılarak yürütülen çalışmada 4 takıma ait 15 familyaya bağlı 49 fitofag tür ve 5 takıma ait 10 familyaya bağlı 28 avcı ve 6 asalak olmak üzere 34 yararlı tür elde edilmiştir. Çalışmada Spodoptera exigua (Hübner), Agrotis türleri (A. ipsilon (Hufnagel) ve A. segetum (Denis and Schiffermüller) (Lepidoptera: Noctuidae), Empoasca decipiens Paoli (Homoptera: Cicadellidae) Exolygus rugulipennis (Popp.) ve Exolygus pratensis (L.) (Heteroptera : Miridae) populasyonları önemli fitofag türler olarak göze çarpmış, Nabis punctatus C., Nabis ferus (L.) (Heteroptera: Nabidae), Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera: Chrysopide) ve Adonia variegata (Goeze) (Coleoptera: Coccinellidae) en çok rastlanan doğal düşmanlar olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: patates zararlıları, doğal düşmanlar

yukarı

2003, 9 (3) 296-304
Yağmurlama Sulama Sistemlerinde Su Dağılımı ile Tasarım Kriterleri Arasındaki İlişkiler
(Türkçe)

İlknur KUTLAR1 ve M. Ali TOKGÖZ2
Selçuk Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Konya
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde, 1000 x 1000 m boyutlarındaki (1000 da) bir model alanda alternatif yağmurlama sulama sistemlerinin tertibi yapılmış, değişik bitkiler için sistem unsurları boyutlandırılmış, maliyet analizleri yapılmış, eş su dağılım düzeyleri elde edilmiş ve yağmurlama sistemlerinde birim alana düşen yıllık toplam masraflar ile verim değerleri karşılaştırılarak mevcut durumda kullanılan projeleme kriterlerinin geçerliliği araştırılmıştır. Sonuçta, en ekonomik çözümün, başlık tertip aralıklarına ve lateral boyunca debi dağılımına ait eş su dağılım düzeylerine bağlı olmadığı, projelemenin alternatif sistem tertiplerinde ve farklı bitkilerde ekonomik analizlere göre yapılması gerektiği bulunmuştur. Bunun yanında, yağmurlama sulama sistemlerinde, başlık tertip aralıkları, lateral boru uzunluğu arttıkça ve lateral boru çapı azaldıkça, sistem maliyetinin düştüğü, ayrıca eş su dağılım düzeyi düştükçe verimde de azalma olduğu belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler: yağmurlama sulama, eş su dağılım düzeyi, su-verim ilişkileri, sistem maliyeti

yukarı

2003 9 (3), 305-312
Toprağa Karıştırılan Peat ve Perlitin Su Stresi Altındaki Biber Bitkisinin (Capsicum annuum var. grossum cv. 11B-14) Gelişimi Üzerine Etkileri
(Türkçe)

Damla BENDER ÖZENÇ1 ve İlhami ÖZKAN2
1Karadeniz Teknik Üniv. Ordu Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ordu
2Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, toprağa karıştırılan peat ve perlitin, su stresi altındaki biber bitkisinin (Capsicum annuum var. grossum cv. 11B-14) gelişimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Sera koşullarında iki yıl yürütülen çalışmada, toprağa değişik oranlarda karıştırılmış peat ve perlit fide dikiminin onuncu gününde, çiçeklenme ve meyve oluşumu dönemlerinde su stresine bırakılan biber bitkilerinin bazı bitki gelişim parametreleri üzerine olan etkileri belirlenmiştir. Toprağa karıştırılan peat ve perlit bitki gelişiminde toprak ortamına göre daha olumlu etkiler yapmış, özellikle peat bitki gelişiminde perlit materyaline göre daha etkili bir ortam sağlamıştır. Biber bitkisine belirli gelişme dönemlerinde su stresi uygulanması ile bitki gelişiminde su stresinin uygulanma dönemine bağlı olarak farklılıklar meydana geldiği, bitkinin fide dönemindeki su stresine karşı oldukça duyarlılık gösterdiği, ancak çiçeklenme ve meyve oluşumu dönemlerinde daha toleranslı davrandığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: biber (Capsicum annuum var.grossum cv.11B-14), bitki gelişimi, su stresi, peat, perlit

yukarı

2003 9 (3), 313-315
Tokat Doğal Vejetasyonundan Toplanan Yem Bezelyesinin (Pisum arvense L.) Karyotip Analizi
(İngilizce)

Yaşar KARADAĞ
Gaziosmanpaşa Univ. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Tokat

Bu araştırma, Tokat Bölgesi vejetasyonunda doğal olarak bulunan yem bezelyesinin karyotip analizlerinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Vejetasyondan toplanan tohumlar çimlendirildikten sonra kök uçları feulgen ile boyanmış ve ezme preparat tekniği ile elde edilen hücrelerden karyotip analizleri yapılmıştır. Sitolojik çalışmalarda Pisum arvense L.'nin kromozom sayısı 2n= 14 olarak bulunmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda Pisum arvense L.'de 14 kromozomdan 4 tanesinin submedian, 10 tanesinin de median olduğu saptanmıştır. Ayrıca, Pisum arvense L.'de kromozom uzunluğu, kol indeksi ve oransal kromozom uzunlukları sırasıyla 4.59-5.93 µ, 0.56-0.91 ve 6.38-8.24 olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Pisum arvense L., karyotip, doğal vejetasyon, karyogram, idiogram

yukarı

2003, 9 (3) 316-319
Basit Yapılı Bir Pamuk Toplama Makinasının Tasarım Parametrelerine Çeşit Etkisinin Belirlenmesi
(İngilizce)

M. Bülent COŞKUN
Adnan Menderes Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Aydın

Bu çalışma, tasarlanan basit yapılı bir pamuk toplama makinasında vakum basıncı, emme hızı ve kopma kuvveti gibi tasarım parametrelerine pamuk çeşidinin ne derecede etkili olduğunun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Makinalı hasada uygun olarak geliştirilmekte olan DPXxC//BixLa melezi ve Nazilli 84 pamuk çeşitlerine ait vakum basıncı, emme hızı ve lüle kopma kuvveti değerleri ölçülmüştür. Ölçülen tasarım parametreleri ile pamuk çeşitleri arasında istatistiksel ilişkiler araştırılmıştır. Emme hızı ve vakum basıncı değerleri yönünden çeşitler arasında istatistiksel olarak fark olmadığı, lüle kopma kuvveti yönünden ise çeşitlerin farklı olduğu görülmüştür. Nazilli 84 çeşidinin lüle kopma kuvveti, geliştirilmekte olan çeşide göre daha düşük bulunmuştur. Pamuk çeşitlerinin kopma kuvvetlerinin farklı olmasına karşın pamuk lülelerin kozadan koparılması için ortalama 2 m s-1'lik bir emme hızı ve -5 kPa değerinde bir vakum basıncının yeterli olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: pamuk, vakum, emme hızı, pamuk toplama makinası

yukarı

2003, 9 (3) 320-326
Etlik Piliç Rasyonlarına Enzim, Büyütme Faktörü, Probiyotik ve Organik Asit İlavesinin Besi Performansı ve Bağırsak Mikroflorasına Etkileri
(Türkçe)

Necmettin CEYLAN1, İbrahim ÇİFTÇİ1, Faruk ILDIZ2 ve Ali SÖĞÜT²
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara
TAEK Ankara Nükleer Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi-Ankara

Bu araştırma, büyütme faktörü antibiyotik, probiyotik ve organik asitler karışımının her birinin enzimli ve enzimsiz olarak etlik piliçlerde performans ve bağırsak mikroflorasına etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada günlük yaştaki 240 adet Ross 308 hattı etlik civciv kullanılmıştır. Araştırmada mısır-soya ağırlıklı etlik piliç rasyonlarına 3 farklı katkı maddesi (katkısız kontrol, % 0.1 büyütme faktörü, %0.25 probiyotik ve %0.3 organik asit) ve 2 farklı düzeyde enzim (%0.0 ve 0.1) katılmasıyla oluşturulan 8 farklı rasyon 4 x 2 faktöriyel düzende denenmiştir. Gerek besleme dönemleri itibariyle ve gerekse tüm deneme boyunca canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, ölüm oranı, karkas randımanı ve incebağırsak viskozitesi muamelelerden önemli düzeyde etkilenmemiştir. Bahsedilen performans kriterlerinde interaksiyon da önemli bulunmamıştır. 0-6 hafta yem değerlendirme sayıları ise gruplara göre farklılık göstermemekle birlikte, enzim ilavesinin etkisi önemli bulunmuş (P<0.05) ve enzimsiz ve enzim katkılı gruplar için sırasıyla 1.898 ve 1.845 olarak hesaplanmıştır. Denemenin sonunda piliçlerden alınan incebağırsak örneklerinde tespit edilen aerobik bakteri, maya ve koliform bakteri sayıları bakımından gruplar arasındaki farklılıkların önemli olduğu (P<0.01), yemlerine organik asit ve organik asit+enzim ilave edilen piliçlerin bağırsaklarında her 3 mikroorganizma sayısının diğer gruplara göre önemli düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir (P<0.01). Mikroorganizma sayılarında katkı maddesi x enzim interaksiyonu da önemli olmuştur (P<0.01). Etlik piliç yemlerine enzim ilavesinin performansı, organik asit ve organik asit+enzim ilavesinin ise bağırsak mikroorganizma gelişimini olumlu yönde etkilediği, diğer katkıların kontrole göre önemli bir avantaj sağlamadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: enzim, büyütme faktörü, probiyotik, organik asit, broiler besi performansı, bağırsak mikroflorası

yukarı

2003, 9 (3) 327-333
Başkomutan Tarihi Milli Parkı Kocatepe Bölümü'nün Peyzaj Planlama Kriterlerinin Saptanması
(Türkçe)

Aslı SAKAL1 ve Nevin AKPINAR2
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Peyzaj Mimarlığı Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Afyon, Kütahya ve Uşak illerinin sınırları içinde yer alan ve iki bölümden oluşan Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Kocatepe Bölümü ele alınmıştır. Çalışma alanının konumu, toprak ve su varlığı, jeoloji gibi doğal özellikleri, sosyo-ekonomik yapı, demografik yapı gibi kültürel özellikleri ve tarihi özellikleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda; planlama kriterleri saptanmış ve milli parkın bu bölümü için koruma, kullanım ve tanıtım değerleri irdelenmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Valley Forge Tarihi Milli Parkına uygulanan zonlama sistemi göz önüne alınarak milli parkın Kocatepe Bölümü için belirlenen peyzaj planlama kriterlerine göre zonlama çalışması yapılmıştır. Buna göre çalışma alanı; Doğal Zon, Tarihsel Zon, Park Gelişim Zonu, Özel Kullanım Zonu olarak zonlara ayrılmıştır ve zonların özelliklerine göre koruma, kullanım ve tanıtıma yönelik öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: milli park, Başkomutan Tarihi Milli Parkı Kocatepe Bölümü, peyzaj planlama kriterleri

yukarı

2003, 9 (3) 334-339
Farklı Özelliklerdeki Topraklarda Yetiştirilen Mısır Bitkisinin Gelişimi ile Besin Elementi İçeriklerine Çinko Uygulamasının Etkisi
(Türkçe)

İbrahim ERDAL1, M. Ali TURAN2 ve Süleyman TABAN3
Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Isparta
Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Bursa
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışma, farklı özellikler taşıyan topraklara farklı dozlarda uygulanan Zn'nin mısır bitkisinin gelişimi ile bitkinin kimi besin elementleri içeriklerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla toprağa 0, 5, 10 ve 20 ppm olacak şekilde Zn (Zn-EDTA) uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, genelde bütün topraklarda artan Zn dozlarına bağlı olarak bitki kuru madde miktarı ile bitkinin Zn içeriği artmış buna karşılık diğer besin elementi içerikleri azalmıştır .

Anahtar Kelimeler: toprak özellikleri, çinko, mısır, besin elementi

yukarı

2003, 9 (3) 340-343
Farklı Kimyon (Cuminum cyminum L.) Hatlarının Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Adaptasyonu Üzerine Bir Çalışma
(Türkçe)

Süleyman KIZIL1, Neşet ARSLAN2 ve Arif İPEK2
Dicle Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Diyarbakır
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Bu çalışma 1998-1999 ve 1999-2000 yetiştirme dönemlerinde Dicle Üniv. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında yürütülmüştür. Araştırmada sekiz farklı kimyon hattının Diyarbakır koşullarına adaptasyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada, bitki boyu, meyveli dal sayısı, bitki başına şemsiye sayısı, şemsiyede tohum sayısı, bitki başına tohum verimi, tohum verimi, 1000 tohum ağırlığı ve uçucu yağ oranı özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, bitki boyu 24.20-30.27 cm, meyveli dal sayısı 6.88-7.96 adet/bitki, şemsiye sayısı 7.80-11.77 adet/bitki, şemsiyede tohum sayısı 18.60-21.30 adet/şemsiye, bitki başına tohum verimi 0.49-0.86 g/bitki, 1000 tohum ağırlığı 2.90-3.99 g, tohum verimi 56.80-122.80 kg/da ve uçucu yağ oranı % 1.87-2.37 arasında değişmiştir.

Anahtar Kelimeler: kimyon, bitki boyu, tohum verimi, uçucu yağ oranıss

yukarı

2003, 9 (3) 344-351
Kurukavak Deresi Havzasında Yüzey Akış ve Sediment Miktarının AGNPS Modeli ile Tahmini
(Türkçe)

Fazlı ÖZTÜRK1, F. Kemal SÖNMEZ1 Y. Ersoy YILDIRIM1, İlhami BAYRAMİN2, Halit APAYDIN1 ve Ertuğrul KARAŞ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara
Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Eskişehir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-Eskişehir

Bilecik ili Pazaryeri ilçesi Küçükelmalı, Güde ve Bahçesultan köyleri arazisi içerisinde bulunan Kurukavak deresi su toplama havzasında 1994-1996 yılları verileri ile yürütülen araştırmada yüzey akış ve sediment miktarı AGNPS modeli yardımıyla tahmin edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla havzaya ait; topografya, bitki örtüsü, toprak, arazi kullanımı ve iklim verileri toplanmış, daha sonra bu veriler coğrafi bilgi sistemi ortamına aktarılarak AGNPS modeli için gerekli analizler yapılmıştır. Elde edilen harita, tablo ve bireysel verilerle yapılan yüzey akış tahminleri ölçülen değerlerle karşılaştırılmıştır. Çalışma alanındaki 1994-1996 yılları arasındaki 15 farklı yağış olayından seçilen 8 olaya göre; model değerlerinin gözlem değerleri üzerine etkinliği % 25, belirtme katsayısı 0.43 olarak bulunmuştur. Kolmogrov-Smirnov testine göre; P= 0.98, Khikare testi sonucu c2h= 0.83 olarak bulunduğundan gözlem ve model değerlerinin homojen olduğu başka bir deyimle aynı popülasyona ait olup model değerlerinin gözlem değerlerini temsil edebileceği kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: yüzey akış, erozyon, sediment miktarı, AGNPS, Kurukavak havzası

yukarı

2003, 9 (3) 352-360
İran Üçgülü (Trifolium resupinatum L.)'nde Bazı Morfolojik ve Kimyasal Özelliklerin Zamana ve Toprak Üstü Biomasına Bağlı Olarak Değişimi
(Türkçe)

Ali Servet TEKELİ1, Rıza AVCIOĞLU2 ve Ertan ATEŞ1
Trakya Üniv. Tekirdağ Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Tekirdağ
Ege Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-İzmir

Araştırma Trakya Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama alanında, 1999-2001 yılları arasında yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme deseninde 4 tekrarlamalı olarak kurulan araştırmada, Demet-82 İran üçgülü materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada, çıkıştan olgunlaşma dönemine kadar birer hafta arayla bitki örnekleri alınmıştır. Örneklerde bitki boyu, toprak üstü bioması, ana sapta yaprak sayısı ile yaprak/sap, kuru madde, ham protein, ham selüloz, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum oranları belirlenmiştir. Denemede zaman ve toprak üstü bioması değerleri bağımsız değişken alınarak diğer özelliklerin bunlara bağlı değişimleri üzerinde durulmuştur. Yapılan regresyon analizine göre zamana ve toprak üstü biomasına bağlı olarak bütün özellikler %1 düzeyinde önemli bulunmuş ve ilişkilere ait regresyon grafikleri ile formülleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İran üçgülü, Trifolium resupinatum L., biomas, morfolojik karakterler, kimyasal özellikler

yukarı

2003, 9 (3) 361-364
Oğlakların Çeşitli Dönemlerdeki Canlı Ağırlıklarına Etki Eden Bazı Çevre Faktörlerinin Etki Miktarlarının Hesaplanması Üzerinde Araştırmalar
(Türkçe)

Figen PUL1 ve Ayhan ELİÇİN 1
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmanın materyalini, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinde yetiştirilen Kilis keçisinin 50 baş oğlağı oluşturmuştur. Oğlakların doğum ağırlığına, cinsiyet, doğum tipi ve ana yaşı; 3. ay ağırlığına bu faktörlere ek olarak doğum ağırlığı; ve 6. ay ağırlığına ise yine bu faktörlere ek olarak 3. ay ağırlığı gibi makro çevre faktörlerinin etkileri üç ayrı modelde incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, doğum ağırlığını, cinsiyet ve ana yaşı (P< 0.01) etkilerken, 3. ay ağırlığı üzerine bu makro çevre faktörlerinden hiçbirinin etkisi önemli bulunmamıştır. 6. ay ağırlığının ise, 3. ay ağırlığından istatistiki olarak önemli düzeyde (P< 0.01) etkilendiği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: oğlak, canlı ağırlık, çevre faktörleri, en küçük kareler metodu

yukarı

2003, 9 (3) 365-369
Farklı Yükseklik, İklim ve Ana Materyaller Üzerinde Oluşmuş Toprakların Fiziksel, Kimyasal ve Minerolojik Özellikleri
(Türkçe)

Mahmut YÜKSEL1
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışmanın amacı, Iğdır ili yakınlarındaki ve Ağrı Dağının, farklı çevresel koşulları altında, farklı ana materyaller (mağmatik kayalar ve aluviyal ana materyal) üzerinde oluşmuş toprakların fiziksel, kimyasal ve minerolojik bileşimlerinin belirlenmesi ve toprak, ana materyal, iklim ve minerolojik özellikler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Çalışmada 850 m-3200 m arasındaki farklı yüksekliklerden alınan yedi adet toprak örneği kullanılmıştır. Taban arazilerin yıllık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri 12.7oC ve 225 mm'dir. Fakat yüksek araziler için bu değerler 6.1oC ve 528 mm'dir. Her bir toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca XRD yöntemi ile toprakların minerolojik bileşimleri tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ayrışma olayında ve minerallerin oluşmasında en önemli faktörün iklim olduğu belirlenmiştir. Tüm toprak örnekleri için baskın mineraller Plajioklas, Kuvars, Opal-CT ve Klorittir. Smektit tüm örneklerde farklı miktarlarda bulunmuştur fakat taban araziden alınan örnekte diğer örneklere göre daha fazla belirlenmiştir. Bu durum, iklim faktöründen dolayı ayrışmanın yüksek arazilere nazaran düz arazilerde daha etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: mineroloji, X-ray, toprak oluşumu

yukarı

2003, 9 (3) 370-372
Sulanan ve Sulanmayan Bağ Koşullarında Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinde Stoma Sayısının Karşılaştırılması
(Türkçe)

Birhan MARASALI ve Aysun AKTEKİN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Ankara koşullarında sulanan ve sulanmayan bağ koşullarında yetiştirilen 17 üzüm çeşidinin birim yaprak alanındaki (mm2) stoma sayısı ve değişimi yetiştirme koşullarına bağlı olarak incelenmiştir. Stoma sayımları için yaprak alt yüzeyinden elde edilen nitrosellüloz kalıplar kullanılmıştır. Çeşitlerin stoma sayıları her iki koşulda (sulanan ve sulanmayan) farklı bulunmuştur. Sulanan ve sulanmayan koşullarda stoma sayıları karşılaştırıldığında 9 çeşitte (Amasya, Emir, Ergin Çekirdeksizi, Hafızali, Karagevrek, Narince, Razakı, Yalova İncisi ve Perlette) değişimin önemli olmadığı, 8 çeşitte (Alicante Bouschet, Gülüzümü, Hasandede, Kalecik karası, Uslu, Cardinal, Pinot noir ve Portugieser) ise önemli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Vitis vinifera L., stoma sayısı, sulanmayan koşullar, sulanan koşullar

yukarı