2002, Cilt: 8, Sayı: 1
İçindekiler
 
YURTSEVEN, E., G. ÇAYCI, C. S. SEVİMAY, A. ÖZTÜRK, M. PARLAK ve L. YALÇIN, Tuzluluk ve Su Miktarlarının Macar Fiği (Vicia pannonica, Crantz) Verimi ve Toprak Tuzluluğuna Etkisi: I. Yıkama Uygulanmayan Koşul Özet
SAÇILIK, K. ve A. ÇOLAK, Zeytinin (Olea europaea L. cv. Memecik) Bazı Çarpma Parametrelerinin Belirlenmesi Özet
SAKİN, M. A. ve Ö. SENCAR, Makarnalık Buğdayda (Triticum durum Desf.) Gama Işını ve EMS'nin Farklı Dozlarının Klorofil Mutasyonlarının Oluşumu Üzerine Etkileri Özet
POLAT, R. Antepfıstığında Dal Kesme Dirençlerinin ve Budamada İş Başarılarının Saptanması Özet
BAŞAR, H., H. ÇELİK ve V. KATKAT, Tohumdan Uygulanan Değişik Çinko Bileşiklerinin Mısırın Çinko, Kimi Besin Elementleri İçeriği ve Gelişimi Üzerine Etkisi Özet
ÇOLAK, A. Pancar Hasat Makinası Ayar Tamburunun Değişik İlerleme Hızlarında Pancar Tepesinden Düşme Sürelerinin İncelenmesi Özet
ACAR, A. İ. ve H. H. A. ALIZADEH, Pnömatik Hassas Ekim Makinalarında Ayçiçeği Tohumlarının Tutulmasına Delik Şeklinin Etkisinin Belirlenmesi Özet
ALTINOK, S. ve H. B. HAKYEMEZ, Ankara Koşullarında Tüylü Fiğ (Vicia villosa L.) ve Koca Fiğ (Vicia narbonensis L.)'in Arpa (Hordeum vulgare L.) ile Karışımlarında Farklı Karışım Oranlarının Yem Verimlerine Etkileri Özet
KESKİN, S. ve F. GÜRBÜZ, Küçük Örneklerde Bartlett ve Levene Test İstatistiklerinin I. Tip Hata Bakımından İncelenmesi Özet
DELLAL, G. Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) (G1) Erkek Kuzularının Testis Özellikleri ile Besi ve Karkas Özellikleri Arasındaki Fenotipik Korelasyonlar Özet
ÖLMEZ, F. N. ve N. KAYABAŞI, Pinar (Cistus laurifolius L.) Bitkisinden Elde Edilen Renkler ve Bu Renklerin Bazı Haslık Değerleri Üzerinde Bir Araştırma Özet
TATAR, A. M. ve A. ELİÇİN, Ile de France x Akkaraman (G1 ) Melezi Erkek Kuzularında Süt Emme ve Besi Dönemindeki Canlı Ağırlık ve Vücut Ölçüleri Arasındaki İlişkinin Kanonik Korelasyon Metodu ile Araştırılması Özet
VATANDAŞ, M., R. GÜRHAN ve M. ÇETİN, Nohutun Değişik Çeşit ve Nem Özelliklerine Göre Kırılma Karakteristiklerinin Belirlenmesi Özet
DURDIYEV, D. ve E. DURSUN, Sap Parçalama ve Farklı Toprak İşleme Yöntemlerinin Mısır Saplarının Toprağa Karışmasına Etkilerinin Belirlenmesi Özet
GÜRHAN, R. ve B. GELEGEN, Sağım Sistemlerinde Nabız Karakteristiklerinin PLC Yardımıyla Kontrolü Özet
ÖZGÖZ, E. ve R. OKURSOY, Lastik Tekerlekli Traktörlerde Lastik Basıncının Toprak Sıkışıklığına Olan Etkilerinin Belirlenmesi Özet
Özetler
 

2002, 8 (1) 1-6
Tuzluluk ve Su Miktarlarının Macar Fiği (Vicia pannonica, Crantz) Verimi ve Toprak Tuzluluğuna Etkisi
I. Yıkama Uygulanmayan Koşul
(Türkçe)

Engin YURTSEVEN1, Gökhan ÇAYCI2, Cafer S. SEVİMAY3, Ahmet ÖZTÜRK1, Mehmet PARLAK2 ve Levent YALÇIN4
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara
2 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara
3 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara
4 Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü-Ankara

Bu çalışma Macar fiği (Vicia pannonica, Crantz) bitkisinde sulama suyu tuzlulukları ve su miktarlarının bitki verimi ve kalitesi ile toprak profil tuzlulaşması üzerine olan etkilerini ortaya koymak amacıyla serada, 35cm çapında ve 65cm yüksekliğinde PVC lizimetrelerde yapılmıştır. Dört sulama suyu tuzluluğu (0.25, 1.5, 3 ve 6 dS/m) ve iki su miktarı (gereksinilen suyun %70 ve %100 olarak uygulanması) konuları, 4 tekrarlamalı olarak, tesadüf parsellerinde faktöriyel düzende ele alınmıştır. Tuzluluğun artması ile yeşil ot verimleri azalırken, biokütle verimi artmıştır. Su miktarı ise bu verimler üzerine etkili olmamıştır. Kuru ot verimleri ise tuzluluk ve su miktarlarının birlikte etkisi altında değişme göstermiştir. Bitki protein içerikleri tuzlulukla birlikte önemli bir azalma göstermiş ancak, toplam kül içerikleri artmıştır. Toprak profil tuzlulukları ise tuzlulukla birlikte artmıştır.

Anahtar Kelimeler: tuzluluk, yıkama, yıkama suyu tuzluluğu, bitki verimi, bitki kalitesi, Vicia pannonica, toprak tuzluluğu

yukarı

2002, 8 (1) 7-14
Zeytinin (Olea europaea L. cv. Memecik) Bazı Çarpma Parametrelerinin Belirlenmesi (Türkçe)

Kâmil SAÇILIK ve Ahmet ÇOLAK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, İzmir yöresinde yetiştirilen memecik zeytinin, çeşitli sürtünme yüzeyleri üzerindeki sürtünme katsayıları belirlenmiştir. Sürtünme katsayısı değerlerini belirlemek amacıyla bir ölçme düzeni geliştirilmiştir. Ölçme düzeni, zeytinlerin içine konulduğu kutu, sürtünme yüzeyi ve kuvvet algılama düzeninden oluşmuştur. Sürtünme yüzeyi olarak lastik, kontrplak, galvanize sac ve krom çelik sac kullanılmıştır. Denemelerde normal kuvvet, 23.1, 28.1 ve 33.1 N olarak seçilmiş ve sistemde oluşan sürtünme kuvvetleri sürekli olarak veri işleme sistemine kaydedilmiştir. Deneme sonuçlarına göre statik ve dinamik sürtünme katsayısı üzerine normal kuvvetin etkisi önemsiz, sürtünme yüzeyinin etkisi ise önemli bulunmuştur (p<0.01). Normal kuvvetin artmasıyla statik ve dinamik katsayısında biraz azalma gözlenmiştir. Sürtünme katsayısının en yüksek değerleri lastik yüzeyde, en düşük değerleri ise krom çelik sacda elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler : zeytin, çarpma, kuvvet, ivme, enerji, momentum, temas süresi

yukarı

2002, 8 (1) 15-21
Makarnalık Buğdayda (Triticum durum Desf.) Gama Işını ve EMS'nin Farklı Dozlarının Klorofil Mutasyonlarının Oluşumu Üzerine Etkileri
(English)

Mehmet Ali SAKİN ve Özer SENCAR
Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Tokat

Islah programlarının temel hedefi verimi yüksek makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşitlerini geliştirmektir. Islah programları mevcut olan çeşitliliği artırmayı ve genetik varyasyonu zenginleştirmeyi amaçlar. Genetik varyasyon mutasyon yoluyla artırılabilir. Bitki ıslahının önemli bir sorunu uygun mutagenik muamelenin seçimidir. Bu çalışmanın amacı, makarnalık buğday çeşitlerinin mutagenlere duyarlılığını M1 bitkilerinin fertilitesi ve M2 bitkilerinde klorofil mutasyonlarını belirleyerek saptamaktır. Bu çalışma 1996 ve 1997 yıllarında Tokat-Kazova şartlarında yürütülmüştür. Araştırmada bitki materyali olarak Gediz-75 ve Sofu makarnalık buğday çeşitleri kullanılmıştır. Kobalt 60 (60Co) kaynağından elde edilen gama ışını tohumları fiziksel mutagen ve EMS kimyasal mutagen olarak uygulanmıştır. EMS uygulaması ön ıslatma yapılmadan 8 saat oda sıcaklığında yapılmış ve uygulama süresi sonunda tohumlar 6 saat süreyle yıkanmıştır. Tohumlar 50 Gy, 100 Gy, 150 Gy ve 200 Gy gama ışını ile ışınlanmış ve % 0.1, % 0.2, % 0.3, % 0.4 EMS ile muamele edilmiştir. Mutagenlerin uygulandığı çeşitler ayrı ayrı denemeye alınmıştır. Ayrıca, gama ışını ve EMS uygulamaları birbirinden ayrı olarak "Tesadüf Blokları Deneme Deseni"nde 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, M1 bitkilerinin fertilitesi EMS uygulamasıyla karşılaştırıldığı zaman gamma ışını uygulamasında daha düşük çıkmıştır. Mutasyon spektrumu ve frekansı muamelerle ve çeşitlere bağlı olarak değişmiştir. Mutagenlerin etkileri yüksek dozlarda belirgin bir şekilde artmıştır. En yüksek mutagenik verim Gediz-75 çeşidinde % 0.4 EMS dozundan, Sofu çeşidinde ise 100 Gy gama ışını dozundan elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: makarnalık buğday, gama ışını, EMS, klorofil mutasyonu, mutasyon frekansı, mutagenik verim

yukarı

2002, 8 (1) 22-27
Antepfıstığında Dal Kesme Dirençlerinin ve Budamada İş Başarılarının Saptanması
(Türkçe)

Refik POLAT
Harran Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Şanlıurfa

Antepfıstığında budama işlemleri diğer meyve türlerinde ve bağcılıkta olduğu gibi çoğunlukla el makasları ve kalın dalların kesilmesinde yardımcı olarak el testereleri kullanılarak yapılmaktadır. Ancak antepfıstığının diğer mekanizasyon işlemlerinde olduğu gibi budanmasında da tam olarak mekanizasyon uygulanmamaktadır. Bu çalışma ile antepfıstığı ağaçlarının dal kesme dirençleri üç farklı çeşit ve kalınlık için belirlenmiş ve siirt çeşidi antepfıstığının budanmasına yönelik olarak kullanılan mekanik ve pnömatik el makasları ve testerelerinin karşılaştırmalı olarak iş başarıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Pnömatik makas ve testere kullanılarak yapılan budama işleminin süre olarak el makaslarına oranla çok kısa sürede tamamladığı tespit edilmiştir. Dal kesme dirençleri ise 5 mm'den 30 mm'ye kadar üç farklı dal kalınlığında ölçülmüş, kırmızı çeşidinin dal kesme direncinin siirt ve ohadi çeşidine oranla daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Antepfıstığı, budama

yukarı

2002, 8 (1) 28-31
Tohumdan Uygulanan Değişik Çinko Bileşiklerinin Mısırın Çinko, Kimi Besin Elementleri İçeriği ve Gelişimi Üzerine Etkisi (Türkçe)

Haluk BAŞAR, Hakan ÇELİK ve Vahap KATKAT
Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Bursa

Bu çalışma, değişik Zn bileşiklerinin farklı sürelerle tohumla temas ettirilmesinin, mısırın Zn, kuru madde miktarı ve kimi besin elementleri içerikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmada, Zn bileşikleri ve konsantrasyonları olarak, ZnO,%30; ZnO, %60 ve Teprosyn F-2498 kullanılmıştır. Bu bileşikler, 0 (çok kısa), 1, 12, ve 24 saat sürelerle tohumla temas ettirilmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, Teprosyn F-2498'in 0 (çok kısa) ve 1 saat sürelerle tohumla temas ettirilmesiyle, mısırın Zn içeriği ve kuru madde miktarlarında en yüksek artışlar belirlenmiştir. ZnO'in % 30 ve %60'lık çözeltilerinin ise 0 ve 1 saat'lik sürelerde Teprosyn kadar etkili olamadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: çinko, tohum, mısır, besin elementleri

yukarı

2002, 8 (1) 32-35
Pancar Hasat Makinası Ayar Tamburunun Değişik İlerleme Hızlarında Pancar Tepesinden Düşme Sürelerinin İncelenmesi (Türkçe)

Ahmet ÇOLAK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, bir tahrik tekeri tarafından hareketlendirilen tırtıllı ayar tamburunun 30-110 mm pancar yüksekliklerinde, 0.39; 0.68; 0.975 ve 1.7 m/s ilerleme hızları ile 175 N ve 235 N tambur düşey kuvvetlerindeki düşme süreleri sayısal olarak elde edilmiştir. Düşme süreleri 0.050 s ile 0.375 s arasında değişim göstermektedir. Küçük pancar tepe yükseklikleri, yüksek ilerleme hızı ve büyük tambur düşey kuvvetinde düşme süreleri küçük olmuştur. Tamburun düşme anındaki yatay yolu ise 60-220 mm arasında değişim göstermiş, yüksek hızlarda ve küçük tambur düşey kuvvetinde yüksek değerine ulaşmıştır.

Anahtar Kelimeler: şeker pancarı hasatı, baş kesme, düşme süresi, düşey tambur kuvveti, ilerleme hızı, tamburun yatay yolu

yukarı

2002, 8 (1)) 36-44
Pnömatik Hassas Ekim Makinalarında Ayçiçeği Tohumlarının Tutulmasına Delik Şeklinin Etkisinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Ali İhsan ACAR1 ve Hossein H. A. ALIZADEH2
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara
2 Bu-Ali Sina Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Hamadan, Iran

Çalışmada, pnömatik hassas ekim makinalarının en önemli elemanlarından biri olan ekici delikli plaka üzerinde bulunan deliklerin şekil özelliklerinin, tohumların tutulma yüksekliklerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, küresellik değeri oldukça düşük olan ayçiçeği tohumları materyal olarak kullanılmıştır. Farklı 3 vakum seviyesinde (-4, -6 ve -8 kPa) ve 11 ayrı delik kesit alanında (7.1, 9.6, 12.6, 15.9, 19.6, 23.7, 28.3, 33.2, 38.5 44.2 ve 50.2 mm2) ve dört farklı delik şeklinde (daire, kare, üçgen, oblong) denemeler gerçekleştirilmiştir. Denemelerden elde edilen değerler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Yapılan varyans analizi sonucunda, delik şekli, vakum ve delik kesit alanı faktörleri arasında üçlü interaksiyon belirlenmiştir. Elde edilen Duncan gruplaması sonuçlarına göre; tüm kesit alanları ve vakum basıncı seviyelerinde en düşük tohum tutulma yüksekliklerine kare kesitli deliklerde rastlanmıştır. Bunu daire, oblong ve üçgen delik şekilleri izlemiştir. Özellikle -8 kPa vakum basıncı değerinde bu sıralama belirgin olarak görülmektedir. Aynı delik kesit alanında vakum değerlerinin artması tutulma yüksekliklerinin artmasına neden olmuştur. Aynı vakum değerlerinde ve aynı şekil özelliğindeki deliklerde, delik kesit alanı değeri arttıkça tohumların ortalama tutulma yüksekliği değerlerinin de arttığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: pnömatik hassas ekim makinası, plaka delik şekli, kesit alanı, vakum düzeyi

yukarı

2002, 8 (1) 45-50
Ankara Koşullarında Tüylü Fiğ (Vicia villosa L.) ve Koca Fiğ (Vicia narbonensis L.)'in Arpa (Hordeum vulgare L.) ile Karışımlarında Farklı Karışım Oranlarının Yem Verimlerine Etkileri
(Türkçe)

Suzan ALTINOK1 ve Hakan B. HAKYEMEZ2
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara
2 Onsekiz Mart Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Çanakkale

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında 1998-1999 ve 1999-2000 yıllarında yürütülen bu araştırmada materyal olarak tüylü fiğ (Vicia villosa L.)'in L-626 nolu hattı ile koca fiğ (Vicia narbonensis L.)'in L-1025 nolu hattı ve Tokak 157/37 arpa (Hordeum vulgare L.) çeşidi kullanılmıştır. Denemede iki fiğ türü yalın olarak ve arpa ile dört farklı karışım oranı şeklinde yetiştirilmiştir. Karışım oranları; a) %100 fiğ + %0 arpa (F100+A0), b) % 80 fiğ + % 20 arpa (F80+A20), c) %60 fiğ + % 40 arpa (F60+A40), d) % 40 fiğ + % 60 arpa (F40+A60) ve e) % 20 fiğ + % 80 arpa (F20+A80) şeklindedir. Araştırma sonuçlarına gore, ikinci yıl kuru madde ve ham protein verimi hariç, fiğ türleri arasında her iki yılda da yeşil ot, kuru madde ve ham protein verimi ve ham protein oranları arasında farklılıklar önemli olmamıştır. Karışım oranlarında ise her iki yılda da fiğ türleri+arpa karışımlarının ot verimleri ve protein oranı ve miktarına ait tüm veriler arasında % 1 düzeyinde önemli farklılıklar elde edilmiştir. Sonuçta, tüylü fiğ + arpa karışımlarında artan arpa ekim oranına paralel olarak yem verimlerinde de artış olmuştur. En fazla yeşil ot, kuru madde ve ham protein verimleri her iki yılda da %20 tüylü fiğ+% 80 arpa (F20+A80) karışım oranından elde edilmiştir. Protein oranlarında ise fiğlerin yalın ekimleri hariç tutulursa, diğer karışım oranları arasında önemli bir farklılık olmamıştır. Koca fiğ + arpa karışımlarında en fazla yeşil ot ve kuru madde verimleri 2000 yılında yine %20 koca fiğ+%80 arpa (F20+A80) karışım oranından elde edilirken, 1999 yılı yem verimlerinde %80 koca fiğ+%20 (F80+A20) arpa karışım oranı en yüksek sonucu vermiştir. Ayrıca yine koca fiğ +arpa karışımlarında en yüksek ham protein verimleri artan fiğ oranı ile paralellik göstererek aynı karışım oranından elde edilmiştir (F80+A20). Tüm ot verimlerinde koca fiğ+arpa karışımları, tüylü fiğ+arpa karışımlarından daha verimli olmuştur. Her iki yılın yem verimleri ortalaması birlikte değerlendirildiğinde en fazla yeşil ot, kuru madde ve ham protein verimleri yine %20 tüylü fiğ+%80 arpa (F20+A80) ve %80 koca fiğ+%20 arpa (F80+A20) karışım oranlarından elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: tüylü fiğ (Vicia villosa L.), koca fiğ (Vicia narbonensis L.), apra (Hordeum vulgare L.), yeşil ot verimi, kuru madde, ham protein oranı, ham protein verimi

yukarı

2002, 8 (1) 51-58
Küçük Örneklerde Bartlett ve Levene Test İstatistiklerinin I. Tip Hata Bakımından İncelenmesi
(Türkçe)

Sıddık KESKİN ve Fikret GÜRBÜZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Bartlett ve Levene test istatistiklerinin I. Tip hata bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; normal dağılım N(0,1) gösteren populasyondan 3 ve 4 gruplu örnekler alınmış ve örnek genişliği her grupta eşit olacak şekilde 2' den başlatılarak 30' a kadar artırılmıştır. Bu örneklerde kararlaştırılan I. Tip hata; a = 0.50, 0.25, 0.20, 0.15, 0.10, 0.05 ve 0.01 olduğunda, Bartett ve Levene test istatistikleri için gerçekleşen I. Tip hatalar ampirik olarak elde edilmiştir. Bunun için her örnek genişliğinde 100000 deneme yapılmıştır. Buna ilaveten a = 0. 05 ve 0.01'deki Bartlett ve Levene istatistiklerinin kritik değerleri de belirlenmiştir. Bu değerlerin belirlenmesi için 1000000 deneme yapılmıştır. Sonuçta, Bartlett testinin I. Tip hata bakımından daha iyi olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bartlett testi, Levene testi, I. Tip hata, varyansların homojenliği

yukarı

2002, 8 (1) 59-61
Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) (G1) Erkek Kuzularının Testis Özellikleri ile Besi ve Karkas Özellikleri Arasındaki Fenotipik Korelasyonlar (Türkçe)

Gürsel DELLAL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırma, Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) (G1) erkek kuzularda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, kesimden önce ve sonra saptanan testis özellikleri ile besi ve karkas özellikleri arasındaki fenotipik korelasyonlar belirlenmiştir. Söz konusu özellikler arasındaki fenotipik korelasyonlar genel olarak yüksek ve önemlidirler ( p<0,05; p<0,01).

Anahtar Kelimeler: erkek kuzu, testis özellikleri, besi ve karkas özellikleri, fenotipik korelasyonlar

yukarı

2002, 8 (1) 62-66
Pinar (Cistus laurifolius L.) Bitkisinden Elde Edilen Renkler ve Bu Renklerin Bazı Haslık Değerleri Üzerinde Bir Araştırma
(English)

Filiz Nurhan ÖLMEZ1 ve Nuran KAYABAŞI2
1 Süleyman Demirel Üniv. Güzel Sanatlar Fak.-Isparta
2 Ankara Üniv. Ev Ekonomisi Yüksekokulu-Ankara

Pinar Pareitales sınıfından, Cistaceae familyasının cistus L. cinsine ait bir bitkidir. Bu araştırmanın amacı farklı mordanlar ve mordanlama yöntemleri ile pinar bitkisinden elde edilen renkleri ve bu renklerin yün halı iplikleri için önemli olan haslık değerlerini belirlemek ve bir renk kataloğu oluşturmaktır. Bu çalışmada, toplam 45 boyama yapılarak pinar bitkisinin çok farklı renk tonları verdiği belirlenmiştir. Mordanlar %3 ve %5 oranlarında kullanıldıklarında, sarı, toprak rengi, hardal, kimyon rengi ve tonları elde edilmiştir. Pbc mordanı sabit tutulup diğer mordanlar ile ayrı ayrı, eşit oranda karıştırılarak yapılan boyamalarda ise hardal, tütün ve sarı renk ve tonları elde edilmiştir. Mordanlar tek başına kullanıldığında, ışık haslık değerleri 2 ve 8 arasında bulunmuştur. Pbc mordanı sabit tutulup diğer mordanlarla eşit oranda karıştırıldığında 4 ve 8 olarak bulunmuştur. Bu değerler genellikle iyi olarak değerlendirilmektedir. Pinardan elde edilen renklerin sürtünme haslık değerleri her iki metotla da 1-2 ve 3-4 olarak bulunmuştur. Bu değerler de genellikle iyi ve orta düzeydedir. Su damlası (kuru ve ıslak) haslık değerleri ise her iki metotla da 3-4 ve 5 olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: bitkisel boyacılık, pinar, mordan, halı, kilim

yukarı

2002, 8 (1) 67-72
Ile de France x Akkaraman (Gı) Melezi Erkek Kuzularında Süt Emme ve Besi Dönemindeki Canlı Ağırlık ve Vücut Ölçüleri Arasındaki İlişkinin Kanonik Korelasyon Metodu ile Araştırılması
(Türkçe)

Ali Murat TATAR1 ve Ayhan ELİÇİN2
Dicle Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Diyarbakır
2Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Polatlı Tarım İşletmesinde (Ankara) yetiştirilmekte olan Ile de France x Akkaraman (G1) melezi erkek kuzunun süt emme dönemi özellikleri ile besi dönemi özellikleri arasındaki ilişkiler kanonik korelasyon metodu ile analiz edilmiştir. Bu iki döneme ait özellikler arasında önce iki set halinde doğrudan doğruya kanonik korelasyon hesaplanmış ve daha sonra sözü edilen dönemlere ait özelliklerle anlamlı setler oluşturularak kanonik korelasyonlar hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, süt emme dönemindeki; doğum tipi, kuzu doğum ağırlığı ve ananın doğumdaki ağırlığı özelliklerinin oluşturduğu set ile besi dönemindeki 20 özellikten oluşan set arasındaki I. kanonik korelasyon r = 0.730 olarak önemli bulunmuştur (p<0.01). Bu sonuçtan kuzunun doğum tip,doğum ağırlığı ve ananın doğumdaki ağırlığı yardımıyla kuzularda besi dönemindeki canlı ağırlık ve vücut özelliklerine göre erken bir dönemde seleksiyon yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: koyun, kuzu, gelişme, besi dönemi, kanonik korelasyon

yukarı

2002, 8 (1) 73-78
Nohutun Değişik Çeşit ve Nem Özelliklerine Göre Kırılma Karakteristiklerinin Belirlenmesi (Türkçe)

Mustafa VATANDAŞ, Recai GÜRHAN ve Mustafa ÇETİN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada beş farklı nohut çeşidinin sıkıştırma yükü altındaki mekanik davranışı belirlenmiştir. Deneyler dört değişik nem seviyesi, üç farklı deformasyon hızı ve iki farklı yükleme ekseninde yapılmıştır. Deney sonuçları nem içeriğindeki artışın kırılma kuvvetini azaltırken deformasyon enerjisini artırdığını göstermiştir. Bunun yanında, deformasyon hızı arttıkça kırılma kuvveti artmakta; deformasyon enerjisi ise azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler: nohut, kırılma kuvveti, deformasyon enerjisi

yukarı

2002, 8 (1) 79-87
Sap Parçalama ve Farklı Toprak İşleme Yöntemlerinin Mısır Saplarının Toprağa Karışmasına Etkilerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Devletkılıç DURDIYEV ve Ergin DURSUN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmanın amacı, sap parçalama ve farklı toprak işleme yöntemlerinin mısır saplarının toprağa karışmasına etkilerini belirlemektir. Denemelerde 8 farklı toprak işleme yöntemi kullanılmıştır. Denemelerde ayrıca bir sap parçalama makinası kullanılarak saplar parçalanmıştır. Böylece toprak işleme yöntemlerinin gömme ve karıştırma etkinlikleri, hem sap parçalama yapılarak hem de yapılmadan belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sap gömülme oranı üzerine toprak işleme yöntemi, sap yüksekliği ve sap parçalamanın etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Kısa sapta (14.77 cm) gömülme oranı uzun sapa (31.20 cm) göre daha yüksek bulunmuştur. Kısa sapta sap gömülme oranı toprak işleme yöntemlerine bağlı olarak % 78.77 ile % 93.63 arasında, uzun sapta ise % 70.18 ile % 88.11 arasında bulunmuştur. Sap parçalama, sap gömülme oranını artırmıştır. Sap parçalamayla sap gömülme oranında sağlanan artış, toprak işleme yöntemlerine bağlı olarak % 9.75 ile % 14.27 arasında daha yüksek bulunmuştur. Hem parçalanmış hem de parçalanmamış sapta en yüksek sap gömülme oranları Y5 (kulaklı pulluk + yatay milli rototiller) yöntemiyle elde edilmiştir. Sap gömülme oranında olduğu gibi en yüksek karıştırma etkinliği parçalanmış sapta elde edilmiştir. Parçalanmış sapta ortalama sapma değeri % 25.00 - % 40.22 arasında buna karşın parçalanmamış sapta % 30.60 - % 46.06 arasında bulunmuştur. Bütün denemelerde en yüksek karıştırma etkinliği yine Y5 yöntemiyle elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: sap parçalama, toprak işleme yöntemi, mısır sapı, karıştırma etkinliği, gömülme oranı

yukarı

2002, 8 (1) 88-91
Sağım Sistemlerinde Nabız Karakteristiklerinin PLC Yardımıyla Kontrolü
(Türkçe)

Recai GÜRHAN1 ve Burak GELEGEN2
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara
2 Aston Bilgisayar Sistemleri Tic. Ltd. Şti.-Ankara

Bu çalışmada Türkiye'de süt sığırcılığı yapan işletmelerde kullanımı giderek artan sağım makinaları için elektronik nabız aygıtlarına uygun merkezi bir kontrol ünitesi geliştirilmiştir. Merkezi kontrol ünitesi, otomasyon sistemlerinde yaygın olarak kullanılan PLC cihazıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan denemeler sonucunda, otomasyon sisteminin sağım için gerekli koşulları yüksek bir kararlılıkla sağladığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: elektronik nabız aygıtı, otomasyon, PLC

yukarı

2002, 8 (1) 92-100
Lastik Tekerlekli Traktörlerde Lastik Basıncının Toprak Sıkışıklığına Olan Etkilerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Engin ÖZGÖZ1 ve Rasim OKURSOY2
1Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Tokat
2 Uludağ Üniv., Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Bursa

Bitkisel üretim etkinliklerinde, tohum yatağı hazırlığı ve ardından makinalı ekim sırasında artan tarla trafiğine bağlı olarak oluşan toprak sıkışıklığı bitki gelişimi için oldukça önemli olan kısıtlardandır. Toprak sıkışıklığı, dış basınca bağlı olarak topraktaki boşluklar oranının hızla azalarak toprak tanelerinin birbirine daha yakın olabilecek şekildeki istiflenme durumudur. Makinalı tarımda toprak sıkışıklığının temel kaynağı, yoğun tarla trafiğine bağlı olarak traktör tekerleri ile toprak arasındaki etkileşimdir. Bu etkileşimlerin büyüklüğü ve derecesi, traktör ve lastik parametreleri ile toprak parametrelerinin değişkenliğine bağlıdır. Toprak sıkışıklığını etkileyen parametreler genel olarak, lastik iç basıncı (şişirilme basıncı), aks yüküne bağlı olarak lastik baskısı, lastik geometrisi, tutunma profillerinin özellikleri, % olarak patinaj, ve aynı noktadan geçiş sayısı ile geçiş hızı gibi traktör ve lastikten gelen parametreler ile, toprak cinsi, fiziksel yapısı, nem oranı, hacim ağırlığı gibi birçok toprak parametrelerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada lastik tekerlekli traktörlerde, lastik iç basıncının ve toplam aks yükünün, toprağın sıkıştırılmasına ve lastiklerin toprakta oluşturduğu izdeki en yüksek profil derinliğine yaptığı etkiler araştırılmıştır. Bu amaçla tasarlanarak yapılan 18 m uzunluğunda 3 m genişliğinde ve 1.5 m derinliğindeki bir toprak kanalı ve içerisinde yer alan tınlı yapıdaki (%48 kum, %34 silt, %18 kil) deneme toprağı kullanılmıştır. Toprak kanalı üzerine, bir uçtan diğerine üç değişik hız kademesinde (1.0 m/s, 1.3 m/s ve 1.6 m/s) hareket edebilen elektrik motoru tahrikli bir test arabası tasarlanmış ve bu arabaya bağlı 13.6/12-36 ölçülerindeki traktör lastiği denemelerde kullanılmıştır. Denemeler sonrasında yapılan ölçümler ve analizler sonucunda, lastik iz merkezinde ve kenarında olmak üzere, ortalama iki farklı toprak neminde (%9 ve %13), iki farklı derinlikte (0-15 cm ve 15-30 cm), üç farklı geçiş hızında (1.0 m/s, 1.3 m/s, ve 1.6 m/s), üç farklı aks yükünde (1000 kg, 1300 kg ve 1600 kg), üç farklı lastik iç basıncında (0.8 bar, 1.0 bar ve 1.5 bar) ve üç farklı geçiş sayısında (1.geçiş 3 geçiş ve 5 geçiş) toprakta oluşturulan toprak sıkışıklığı, maksimum iz derinliği ve 15 ve 30 cm'deki toprak gerilmeleri ölçülmüş ve bu parametreler arasındaki ilişkiler istatistiksel analizlere dayalı olarak ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: toprak sıkışıklığı, lastik şişme basıncı, tekerlek batması, koni indeksi

yukarı