2001, Cilt: 7, Sayı: 3
İçindekiler
 
YURTSEVEN, E. ve H. S. ÖZTÜRK, Sulama Suyu Tuzluluğunun Tınlı Toprakta Profil Tuzluluğuna Etkisi Özet
KIRKAĞAÇ, M. U. ve S. PULATSÜ, Ot Sazanı (Ctenopharyngodon idella, Valenciennes, 1844) ile Bitki Eliminasyonunun Su Kalitesi, Zooplankton ve Bentosa Etkisine İlişkin Bir Ön Çalışma Özet
KIRNAK, H. ve T. H. SHORT, Serada Saksıda Yetiştirilen New Guinea Impatiens Bitkisinin Dinamik Transpirasyonu Özet
GÜLER, M. Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.)'ın Belirli Gelişme Dönemlerindeki Su Stresinin Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi Özet
KANGAL, A. ve A. ÇOLAK, Pancar Boşaltma-Temizleme ve Yükleme Makinalarının Mekanik Temizleme Etkinliğinin Belirlenmesi Özet
BOZKURT, A. M., K. M. ÇİMRİN ve N. ŞEKEROĞLU, Azotlu Gübrelemenin Bazı Tritikale Genotiplerinde Azot Kullanım Özelliklerine Etkisi Özet
KIZIL, S. ve N. ARSLAN, Bazı Çivit Otu (Isatis tinctoria L., Isatis constricta Davis) Türleri ile Yün Halı İpliklerinin Boyanması ve Elde Edilen Renklerin Bazı Haslık Değerlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Özet
GÜRHAN, R. ve M. VATANDAŞ, Sağım Makinalarına Uygun Programlanabilir Bir Nabız Aygıtı Kontrol Ünitesi Geliştirilmesi Özet
YILDIZ, Y.H. ve M. K. UZBİLEK, Çubuk Çayı'nda (Ankara) Bentik Makro Omurgasızların Yapısı Özet
DELLAL, G. Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) Birinci Geriye Melez (G1) Erkek Kuzularda Bazı Yapağı Özellikleri (İncelik ve Lif Tipleri) Üzerine Genetik ve Çevre Faktörlerinin Etkileri Özet
AĞAOĞLU, Y. S. ve A. ERGÜL, İdris (Prunus mahalep L.) Çöğürlerinde Genomik Farklılık Düzeylerinin RAPD Tekniği ile Belirlenmesi Özet
DURAL, B. ve N. DEMİR, İzmir Kıyılarında (Ege Denizi-Türkiye) Ulva rigida C. Agardh (Ulvaceae, Chlorophyta) Üzerine Ekolojik, Anatomik ve Morfolojik Çalışmalar Özet
FİLYA, İ., G. ASHBELL, Z. G. WEINBERG ve Y. HEN, Hücre Duvarını Parçalayıcı Enzimlerin Yonca Silajlarının Fermantasyon Özellikleri, Hücre Duvarı Kapsamı ve Aerobik Stabiliteleri Üzerine Etkileri Özet
ŞİMŞEK, M., E. BOYDAK, S. GERÇEK ve H. KIRNAK, Harran Ovası Koşullarında Farklı Sulama ve Sıra Aralıklarında Yağmurlama-Damla Sulama Yöntemleriyle Sulanan Soya Fasulyesinin Su Verim İlişkisinin Saptanması Özet
DEMİREL, M., F. CENGİZ, S. ERDOĞAN ve S. ÇELİK, Van Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Sorgum ve Macar Fiği Karışımlarının Silaj Kaliteleri ve Besin Maddelerinin Rumende Parçalanabilirlikleri Üzerine Bir Araştırma Özet
DURSUN, G. İ. Bazı Taneli Ürünlerin İzdüşüm Alanlarının Görüntü İşlemeyle Belirlenmesi Özet
ELMACI, C. Türkiye Yerli Kıl Keçilerinde Seruloplazmin ve Amilaz Tipleri Üzerine Bir Çalışma Özet
ÇAKMAK, B. Konya Sulama Birliklerinde Sulama Performansının Değerlendirilmesi Özet
ÇOLAK, A. ve A. İ. ACAR, Şekerpancarının Bazı Agroteknik Özelliklerinin Belirlenmesinde Kullanılabilecek Bir Sensör Geliştirilmesi Özet
ALPASLAN, M. Farklı Buğday Genotiplerinin Azot, Fosfor ve Potasyum Kullanım Etkinlikleri Özet
KAYABAŞI, N. ve M. ARLI, Cehri (Rhamnus petiolaris) 'den Elde Edilen Renkler Özet
KARADENİZ, F. ve A. EKŞİ, Elma Suyunda Fenolik Madde Dağılımı Üzerine Araştırma Özet
ACAR, A. İ. Pnömatik Hassas Ekim Makinalarında Tohumların Tutulmasına Etkili Bazı Parametrelerin Etki Derecelerinin Belirlenmesi Özet
SELENAY, M. F. GAP - Fırat Sulama Birliğinde Yeterli ve Kısıtlı Sulama Suyu Koşullarında Sulama Programlaması ve Optimum Bitki Deseni Özet
Özetler
 

2001, 7 (3) 1-8
Sulama Suyu Tuzluluğunun Tınlı Toprakta Profil Tuzluluğuna Etkisi
(Türkçe)

Engin YURTSEVEN1 ve Hasan S.ÖZTÜRK2
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara
2Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, tınlı topraklarda, farklı tuzlulukta ve Ca/Mg oranlarındaki sulama sularının toprak profil tuzluluğunun değişimine olan etkileri incelenmiştir. Bu amaçla tarla denemeleri, 4 farklı tuzluluk (kontrol-1.3, 3, 4.5 ve 6 dS/m) ve iki değişik Ca/Mg oranı (3:1 ve 1:3) içeren sulama suları ile patlıcan ekili parsellerde yürütülmüştür. Denemeler, 3 tekrarlamalı olarak tesadüf bloklarında faktöriyel düzende 24 parselde 1988 ve 1999 yıllarında tamamlanmıştır. Toprak profil tuzluluğu değişimleri 0-90 cm profil için incelenmiştir. Bütün parsellerde her iki yıl da tuzluluklar artmıştır. Tuzluluğun yüksek olduğu konularda bu artma daha da yüksek olmuştur. Aynı zamanda toprak tuzluluğundaki artışlar 0-40 cm profilde daha yüksek düzeylerdedir. Buna karşın ilk yıl sonuçlarına göre, 60-90 cm profilde profil tuzluluğundaki değişim oldukça azdır.

Anahtar Kelimeler: tuzluluk, profil tuzluluğu, Ca/Mg oranı, tınlı toprak

yukarı

2001, 7 (3) 9-12
Ot Sazanı (Ctenopharyngodon idella, Valenciennes, 1844) ile Bitki Eliminasyonunun Su Kalitesi, Zooplankton ve Bentosa Etkisine İlişkin Bir Ön Çalışma
(Türkçe)

Mine U. KIRKAĞAÇ ve Serap PULATSÜ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü-Ankara

Bu çalışma, sulama ve rekreasyon amaçlı Alaplı Göleti'nde yürütülmüştür. Biyolojik olarak bitki mücadelesinde kullanılmak üzere gölete stoklanan 480 adet ot sazanının Eylül 1988 - Ağustos 1999'da bazı su kalite parametreleri, zooplankton ve bentos üzerine etkisi araştırılmıştır. Ot sazanları göletteki sualtı bitkileri Myriophyllum sp., Potamogeton pectinatus ve Ceratophyllum demersum'u araştırma süresi içinde tüketmişlerdir. Su kalite parametreleri ot sazanı yetiştiriciliği için kabul edilebilir limitler içerisinde bulunmuştur. Zooplankton komposizyonu Rotifera dominant olmakla birlikte küçük Cladocera türlerinden meydana gelmiştir. Diğer taraftan, bentik organizma komposizyonunu ise sadece Chironomid larvaları ve Tubifex oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler: ot sazanı (Ctenopharygodon idella), su bitkileri, biyolojik kontrol, su kalite parametreleri, zooplankton, bentos

yukarı

2001, 7 (3) 13-20
Serada Saksıda Yetiştirilen New Guinea Impatiens Bitkisinin Dinamik Transpirasyonu
(İngilizce)

Halil KIRNAK1 ve Ted H. SHORT2
1Harran Üniv. Ziraat Fak.Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Şanlıurfa
2The Ohio State University, Food, Agricultural and Biological Engineering Dep., Wooster-USA

Bilgisayarlı sera ortamında yetiştirilen New Guinea Impatiens (Impatiens X hb.) 'Equinox' bitkisinin transpirasyonu tartılı lizimetre yardımıyla ölçüldü. Transpirasyon hava nem açığı, solar radyasyon ve kombinasyon eşitliği dikkate alınarak değerlendirildi. Kombinasyon eşitliği; 0.92 regrasyon katsayısı, 0.11 hata kareler ortalaması ve 0.95 uyum indeksi ile transpirasyonu doğru bir şekilde tahmin etmiştir. Ortalama trasnpirasyon sıcak günler için 400 g/m2h, bulutlu günler için ise 325 g/m2h olarak bulunmuştur. Bitkiler, damla sulama sisteminde ortam nemini ölçen tansiyometreler kullanılarak 5 kPa ile 20 kPa aralığında sulanmıştır. Bitki yaprak sıcaklığı, yüksek transpirasyondan dolayı önemli ölçüde sera hava sıcaklığından düşük bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: transpirasyon, new guinea impatiens, otomasyon, solar radyasyon, buhar basıncı açığı

yukarı

2001, 7 (3) 21-28
Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.)'ın Belirli Gelişme Dönemlerindeki Su Stresinin Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi
(Türkçe)

Mustafa GÜLER
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Bu çalışma, 1993-1995 yılları arasında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Kenan Evren Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde ekmeklik buğdayın farklı gelişme dönemlerindeki su stresinin bazı kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Bezostaja 1, Gün 91 ve Gerek 79 ekmeklik buğday çeşitleri kullanılmıştır. Çeşitlerin belirli gelişme dönemlerindeki su stresine ilişkin sulama uygulamaları; bitkilerin tüm gelişme dönemlerinde stressiz (S1), tane dolumu döneminde stresli (S2), başaklanma öncesinde stresli (S3), sapa kalkma döneminde stresli (S4) ve bitkilerin tüm gelişme dönemlerinde stresli (S5) olmak üzere yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; ele alınan kalite özellikleri bakımından çeşitler ve özellikle su stresleri arasında istatistiki farklılıklar belirlenmiştir. Kalite özelliklerine ilişkin en yüksek değerler genellikle bitkilerin tüm gelişme dönemlerinde stressiz olduğu uygulamalar ile tane dolumu döneminde stresli olduğu uygulamalarda elde edilmiştir. En düşük değerler ise, bitkilerin tüm gelişme dönemlerinde stresli olduğu uygulamalarda elde edilmiştir. Kalite özelliklerinin tümünde çeşitler arasında istatistiki farklılık gözlenmiş olup, özelliklere ilişkin en yüksek değerler genellikle Bezostaja 1 çeşidinde elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: ekmeklik buğday, su stresi, kalite özellikleri

yukarı

2001, 7 (3) 29-34
Pancar Boşaltma-Temizleme ve Yükleme Makinalarının Mekanik Temizleme Etkinliğinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Ayhan KANGAL1 ve Ahmet ÇOLAK2
1Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.-Ankara
2Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü -Ankara

Bu çalışmada Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. fabrika merkezlerinde ve tesellüm kantarlarında kullanılan pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinalarının temizleme etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca temizleme sırasında makinanın pancarda meydana getirdiği mekanik zedelenmeler de ortaya konulmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; temizleme etkinliği % 62,67, makinanın pancarda yarattığı yüzey yaralanması ise ortalama 4,99 cm2 /pancar olarak belirlenmiştir. Makinanın pancar yüzeyinde çatlaklara neden olduğu ve kök kırılmalarının da arttığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: şeker pancarı, boşaltma-temizleme-yükleme makinası, mekanik zedelenme, yüzey yaralanması, temizleme etkinliği

yukarı

2001, 7 (3) 35-41
Azotlu Gübrelemenin Bazı Tritikale Genotiplerinde Azot Kullanım Özelliklerine Etkisi
(Türkçe)

Mehmet Ali BOZKURT1, K. Mesut ÇİMRİN1 ve Nazım ŞEKEROĞLU2
1Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü - Van
2Karadeniz Teknik Üniv. Ordu Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü - Ordu

Bu araştırma Van koşullarında artan azotlu gübre düzeylerinin (0, 4, 8, 12 ve 16 kg N/da) dört tritikale genotipinde (X Triticosecale Wittmack) azot içeriğine, azot alımına, azot kullanım etkinliğine ve azot hasat indeksine etkilerini belirleyebilmek için yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, azotlu gübreleme ile sap ve tanede azot içeriği ile alımı önemli düzeyde artarken, azot kullanım etkinliği ve azot hasat indeksi azotlu gübreleme ile azalmıştır. Azot içeriği ve alımı 12 kg N/da düzeyinde en yüksek değere ulaşmıştır. Azotlu gübreleme ile azot kullanım etkinliği 46.4' ten, 37. 0' a, azot hasat indeksi 76.0' dan 68.4' e gerilemiştir. Tane azot içeriği hariç, incelenen diğer özelliklere tritikale genotiplerinin etkisi önemli bulunmamıştır. En düşük tane azot içeriği 9 nolu tritikale genotipinde belirlenmiştir. Azot kullanım etkinliği ile tane verimi arasında, kontrol ve orta düzeyde azot uygulamalarında (4 ve 8 kg N/da) çok önemli ilişkiler belirlenmiş ancak, bu ilişkinin derecesi yüksek azot dozlarında (12 ve 16 kg N/da) azalmıştır. Azotlu gübrenin artan dozlarında azot kullanım etkinliğinin düştüğü ve azot kullanım etkinliği ile tane verimi arasındaki ilişkinin zayıfladığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, tritikalede azot kullanım özelliklerinin azotlu gübreleme ile önemli düzeyde değiştiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: tritikale, azot, gübre, azot kullanım özellikleri

yukarı

2001, 7 (3) 42-47
Bazı Çivit Otu (Isatis tinctoria L., Isatis constricta Davis) Türleri ile Yün Halı İpliklerinin Boyanması ve Elde Edilen Renklerin Bazı Haslık Değerlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma
(Türkçe)

Süleyman KIZIL1 ve Neşet ARSLAN2
1Dicle Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Diyarbakır
2Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Bu çalışmada iki farklı çivit otu türü ile toplam 54 adet boyama yapılmıştır. Isatis türleri ile yapılan boyamalarda; Isatis tinctoria türünde, ışık haslığı değerleri 2-5, sürtünme haslığı değerleri 3-4 ile 4-5, su damlası haslığı değerleri yaş 4-5 ile 5, kuru 5, yıkama haslığı değerleri sırası ile akma (pamuklu ve yünlü beze) 3-4 ile 5, solma 1 ile 3 arasında değişmiştir. Isatis constricta türünde ışık haslığı değerleri 2-5, sürtünme haslığı değerleri 2-4, su damlası haslığı değerleri kuru 3-4, yaş 5 ve yıkama haslığı değerleri sırası ile akma (pamuklu ve yünlü beze) 3 ile 4-5 ve 3-4 ile 5, solmanın ise 1- 3 arasında değiştiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: çivit otu, Isatis tinctoria L., Isatis constricta Davis, boyama

yukarı

2001, 7 (3) 48-53
Sağım Makinalarına Uygun Programlanabilir Bir Nabız Aygıtı Kontrol Ünitesi Geliştirilmesi
(Türkçe)

Recai GÜRHAN ve Mustafa VATANDAŞ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, sağım makinalarına uygun programlanabilir bir nabız aygıtı kontrol ünitesi geliştirilmiştir. Geliştirilen ünite elektromanyetik bir valf düzeniyle birlikte test edilmiştir. Deneylerde kullanılmak üzere iki farklı nabız kontrol programı oluşturulmuştur. Farklı nabız oranı, nabız frekansı ve vakum düzeylerinde belirlenen pulsasyon karakteristiklerinin uluslararası standartlara uygun olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: sağım makinası, programlanabilir nabız aygıtı, nabız oranı, nabız frekansı

yukarı

2001, 7 (3) 54-57
Çubuk Çayı'nda (Ankara) Bentik Makro Omurgasızların Yapısı
(Türkçe)

Hijran YAVUZCAN YILDIZ ve Mine KIRKAĞAÇ UZBİLEK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü-Ankara

Bu çalışmada Çubuk Çayı'ndaki (Ankara) organik kirlenmeye bağlı olarak bentik makro omurgasızların organizma çeşitliliği ve bolluk durumu incelenmiştir. Araştırmada Tubificidae (Annelidae), Chironomidae (Diptera), Erpobdellidae (Hirudinea), Planorbidae (Mollusca) ve Lymnaeidae (Mollusca) familyalarına ait bireyler bulunmuştur. Bu organizmaların çeşitliliği ve bolluğu örnekleme noktalarına ve mevsimlere bağlı değişim göstermiştir. Organik kirlenmeye karşı toleranslı olan ve indikatör olarak değerlendirilen Annelidae ve Diptera gibi organizma gruplarının bolluklarının artması ve genel olarak organizma çeşitliliğinin azalması gibi durumlar kirlilik düzeyine bağlı bir reaksiyon olarak gelişmiştir. Bu durum özellikle mezbaha çıkışının olduğu bölgede ( Tubificidae bolluğu: %100) gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: akarsu, kirlilik, bentik makro omurgasız

yukarı

2001, 7 (3) 58-65
Mersin Bahçeleri Sulamasında Devir Öncesi ve Devir Sonrası Sistem Performansının Karşılaştırılması
(Türkçe)

İlyas BULUT ve Belgin ÇAKMAK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada Mersin Bahçeleri sulamasında devir öncesi ve devir sonrası sistem performansının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma alanında su kullanım etkinliği göstergelerinden su temini oranı, toplam sulama suyu ihtiyacına göre devir öncesi 1.43-1.69, devir sonrası 1.33-1.82, tarımsal etkinlik göstergelerinden üretim değeri oranı devir öncesi %70-113, devir sonrası %72-117, sulama oranı devir öncesi %85-93, devir sonrası %87-98, ekonomik etkinlik göstergelerinden mali etkinlik oranı devir öncesi %145-320, devir sonrası %46-297, mali yeterlilik oranı devir öncesi %42-93, devir sonrası %26-59, tahsilat oranı devir öncesi %40-54, devir sonrası %32-143, sürdürülebilir sulama alanı oranı devir öncesi %81-93, devir sonrası ise %63-70 olarak belirlenmiştir. Mevcut durumda su uygulama randımanı %70, iletim randımanı %92, dağıtım randımanı %82, proje randımanı ise %53'dür.

Anahtar Kelimeler: sulama birlikleri, sulama sistem performansı, su temini oranı, toplam sulama randımanı

yukarı

2001, 7 (3) 66-69
Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) Birinci Geriye Melez (G1) Erkek Kuzularda Bazı Yapağı Özellikleri (İncelik ve Lif Tipleri) Üzerine Genetik ve Çevre Faktörlerinin Etkileri
(Türkçe)

Gürsel DELLAL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırma, Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) (G1) erkek kuzularda omuz, son kaburga ve but bölgesinden elde edilen yapağı örnekleri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, bazı çevre faktörlerinin lif çapı, hakiki, medullalı ve kemp lif oranı üzerine etkileri incelenmiş ve bu özelliklerin kalıtım dereceleri (h2) tahmin edilmiştir. İncelenen çevre faktörlerinden yalnızca doğum tipinin omuz bölgesinden elde edilen medullalı lif oranı üzerine etkisi önemli (p< 0.05) bulunmuştur. Omuz, son kaburga ve but bölgesinden elde edilen yapağı örneklerinde lif çapı, hakiki, medullalı ve kemp lif oranına ilişkin kalıtım dereceleri sırasıyla 0.05±0.425, 0.41±0.490, 0.54±0.513, 0.01±0.417; 0.26±0.467, 0.80±0.542, 0.83±0.545, 0.60±0.519; 0.38±0.488, 0.60±0.519, 0.51±0.508 , 0.68±0.529 olarak tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ile de France x Akkaraman (G1) erkek kuzu, yapağı özellikleri, çevre faktörleri, kalıtım derecesi

yukarı

2001, 7 (3) 70-73
İdris (Prunus mahalep L.) Çöğürlerinde Genomik Farklılık Düzeylerinin RAPD Tekniği İle Belirlenmesi
(Türkçe)

Y.Sabit AĞAOĞLU1 ve Ali ERGÜL2
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri Bölümü-Ankara
2T.C.Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü-Ankara

Ülkemizin değişik bölgelerinden (Tokat, Ayaş, İnegöl) sağlanan tohumlardan çoğaltılan 17 idris (Prunus mahalep L.) bitkisinde DNA polimorfizmi araştırılmıştır. Bu amaçla bitkilerden DNA izolasyonu Lodhi ve ark. (1994) metodundan Ağaoğlu ve ark. (1999) tarafından modifiye edilen yönteme göre gerçekleştirilmiştir. RAPD (Random Amplified Polymorphic DNA) tekniğinde kullanılan 15 primerden, UBC237, OPA20, PRA4 ve 0-10 primerlerinde polimorfizme ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda, türde DNA düzeyinde yürütülecek bundan sonraki araştırmalar için temel tekniklerden olan DNA izolasyonu gerçekleştirilirken, RAPD düzeyinde polimorfizm gösteren primerler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Prunus mahalep L., DNA ekstraksiyonu, RAPD

yukarı

2001, 7 (3) 74-80
İzmir Kıyılarında (Ege Denizi-Türkiye) Ulva rigida C. Agardh (Ulvaceae, Chlorophyta) Üzerine Ekolojik, Anatomik ve Morfolojik Çalışmalar
(İngilizce)

Berrin DURAL1 ve Nilsun DEMİR2
1Ege Üniv. Fen Fak. Botanik Bölümü-İzmir
2Ankara Univ. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü-Ankara

İzmir kıyısında 6 bölgeden toplanan U. rigida örneklerinde bir seri morfolojik, anatomik ve ekolojik özellikler belirlenmiştir. Tallusun boyutu ve morfolojisi, marjinal, orta ve bazal bölgelerin kalınlıkları, mevsim ve bölgesel değişimlere göre varyasyonlar göstermiştir. U. rigida, besince sınırlı dalgalı kıyılarda daha küçük tallusa sahipken, besince zengin nisbeten durgun kıyılarda ise yaz bahar gelişiminin özelliği olan daha büyük ve loblu tallusa sahiptir. Tallus uzunluğu ve genişliği sırasıyla 2-360 cm ile 3-160 cm arasında değişmiştir. Kirlenme nedeniyle artan besin maddeleri derişimi anatomik ve morfometrik özellikleri etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Ulva rigida, yeşil alg, ötrofikasyon, morfoloji, anatomi

yukarı

2001, 7 (3) 81-87
Hücre Duvarını Parçalayıcı Enzimlerin Yonca Silajlarının Fermantasyon Özellikleri, Hücre Duvarı Kapsamı ve Aerobik Stabiliteleri Üzerine Etkileri
(Türkçe)

İsmail FİLYA1, Gilad ASHBELL2, Zwi G. WEINBERG2 ve Yaira HEN2
1Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Bursa
2The Volcani Center, Agricultural Research Organization, Forage Preservation and By-Products Research Unit-Israel

Bu çalışma, silaj katkı maddesi olarak kullanılan hücre duvarını parçalayıcı enzimlerin yonca (Medicago sativa) silajının fermantasyon özellikleri, hücre duvarı kapsamları ve aerobik stabiliteleri üzerindeki etkilerinin saptanması amacıyla düzenlenmiştir. Araştırmada kullanılan yonca yaklaşık % 10-20 çiçeklenme döneminde hasat edilmiştir. Hücre duvarını parçalayıcı enzim olarak ise sellülaz (Cellulast®, Novo Nordisk, Denmark) ile hemisellülaz ve pektinaz (Viscozyme®, Novo Nordisk, Denmark) kullanılmıştır. Üretici firma (Novo Nordisk, Denmark) tarafından enzimlerin aktiviteleri sellülaz için 1500 NCU ml-1 (Novo cellulase units), hemisellülaz ve pektinaz için ise 120 FBG ml-1 (fungal ß-glucanase units) olarak bildirilmiştir. Enzimler yoncaya % 0.025 (0.0375 NCU Cellulast® ve 0.03 FBG Viscozyme®), % 0.05 (0.075 NCU Cellulast® ve 0.06 FBG Viscozyme®) ve % 0.1 (0.15 NCU Cellulast® ve 0.12 FBG Viscozyme®) düzeyinde katılmışlardır. Yonca yalnızca gaz çıkışına olanak tanıyan, 1.5 litrelik özel cam kavanozlarda silolanmıştır. Kavanozlar laboratuvar koşullarında 25±2 °C' de depolanmışlardır. Silolamadan sonraki 2, 8, 15 ve 50. günlerde her gruptan 3' er kavanoz açılarak kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapılmıştır. Silolama döneminin sonunda (50. gün) açılan tüm silajlar 5 gün süre ile aerobik stabilite testine tabi tutulmuşlardır. Sonuç olarak; sellülaz (Cellulast®), hemisellülaz ve pektinaz (Viscozyme®) gibi hücre duvarını parçalayıcı enzimlerin yonca silajlarının fermantasyon özelliklerini geliştirdiği, hücre duvarı kapsamlarını azalttığı, aerobik stabilitelerini ise etkilemediği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: hücre duvarını parçalayıcı enzimler, yonca, silaj, fermantasyon özellikleri, hücre duvarı kapsamı, aerobik stabilite

yukarı

2001, 7 (3) 88-93
Harran Ovası Koşullarında Farklı Sulama ve Sıra Aralıklarında Yağmurlama-Damla Sulama Yöntemleriyle Sulanan Soya Fasulyesinin Su Verim İlişkisinin Saptanması
(Türkçe)

Mehmet ŞİMŞEK1, Erkan BOYDAK2, Sinan GERÇEK1 ve Halil KIRNAK1
1Harran Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Şanlıurfa
2Harran Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Şanlıurfa

Bu çalışma; Yağmurlama ve damla sulama yöntemlerinin, soya fasulyesinde dört farklı sulama aralığında (3, 6, 9 ve 12 gün) ve dört farklı sıra aralığı (50x30, 70x30, 80x40 ve 70 cm) mesafesinde verim su ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 1998-1999 yılları arasında HR. Ü. Ziraat Fakültesi deneme alanlarında yürütülmüştür. Araştıma sonunda; yağmurlama sulama yönteminde, birinci yıl 575 mm-1295 mm arasında ikinci yıl 601mm-1369 mm arasında sulama suyu uygulanmış, benzer sulama suyu miktarı damla sulama için kullanılmıştır. Toplam su kullanım randımanı (TWUE) ve sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) sık sulama aralığında (3 günde bir sulamada) düşük, uzun sulama aralığında (12 günde bir sulamada) yüksek saptanmıştır. En düşük TWUE değeri 1,98 ve en düşük IWUE değeri 2,10 kg/ha/mm (yağmurlama sulamada 3 günde bir sulamada), en yüksek TWUE değeri 5,30 ve en yüksek IWUE değeri 6,44 kg/ha/mm (yağmurlama sulamada 12 günde bir sulamada) hesaplanmıştır. Yağmurlama ve damla sulama uygulamalarının istatistiki anlamda önemsiz olduğu belirlenmiştir. Dört farklı sulama aralığı ve dört farklı sıra aralığı LSD testi sonucuna göre uygulamalar arası farklılıklara göre çok önemli (P<0,001) olduğu ve farklı grubu oluşturduğu saptanmıştır. Sulama aralıklarına göre 3 günde bir sulama en yüksek ve 12 günde bir sulama en düşük saptanmıştır. Verimin iki yıl ortalaması; 379,7 kg/da - 269,2 kg/da arasında değişmiştir. Sıra aralıklarına göre verimin iki yıl ortalaması 373,6 kg/da (50x30 cm sıra aralığı) - 279,6 kg/da (70 cm sıra aralığı) arasında değiştiği belirlenmiştir. Oransal evapotranspirasyon açığı ile oransal verim düşüşleri arasında verim tepki etmeni ky 0,52 olarak hesaplanmıştır. Su tüketimindeki % 10' luk bir azalma verimde % 5,2 düşüşe neden olmuştur. Harran Ovası Koşullarında soya fasulyesinde yağmurlama sulama ile 3 günde bir sulama aralığı ve 50x30 cm sıra aralığı uygun olduğu anlaşılmaktadır. Kuraklık riskinin oluştuğu yıllarda, yağmurlama sulama ile 6 günde bir sulama ve 50x30 cm sıra aralığı verimde 28,2 kg/da düşüşe neden olmakta ve sulama suyundan %10-15 su tasarrufu sağlaması nedeniyle alternatif bir öneri olarak sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: yağmurlama, damla sulama, sulama aralığı, sıra arası, soya fasulyesi

yukarı

2001, 7 (3) 94-101
Van Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Sorgum ve Macar Fiği Karışımlarının Silaj Kaliteleri ve Besin Maddelerinin Rumende Parçalanabilirlikleri Üzerine Bir Araştırma
(Türkçe)

Murat DEMİREL1, Fırat CENGİZ1, Sibel ERDOĞAN1 ve Savaş ÇELİK2
1Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü- Van
2Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Gevaş İlçe Müdürlüğü- Van

Bu çalışma, sorgum (S) ile %75 sorgum + %25 macar fiği (75S25MF) ve %50 sorgum + %50 macar fiği (50S50MF) karışımlarının silaj kaliteleri ve rumende kimi ham besin maddelerinin naylon kese yöntemi ile 0, 4, 8, 16, 24 ve 48 saatlerde parçalanabilirlik derecelerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Hazırlanan 3 silaj örneği cam kavanozlara konularak 70 gün inkübasyona bırakılmıştır. Silajların rumende parçalanabilirliklerinin belirlenmesinde rumen fistülü açılmış 3 baş Akkaraman erkek toklu kullanılmıştır. Fiziksel özellikler bakımından memmuniyet verici silajlar elde edilmiştir. S ve 75S25MF silajları arasında pH, asetik, propiyonik, bütirik ve laktik asit düzeyleri bakımından farklılık önemli bulunmamıştır. 50S50MF silajının pH değeri p<0.01 düzeyinde ve bütirik asit değeri ise p<0.05 düzeyinde S silajından daha yüksek bulunmuştur. En düşük pH ve bütirik asit düzeyi sırasıyla 4.65 ve 0.34 g/kg KM ile sorgum silajından, en yüksek laktik asit düzeyi ise 24.61 g/kg KM ile 75S25MF karma silajından elde edilmiştir. S, 75S25MF ve 50S50MF silajlarının 48. saatte rumende kuru madde, ham protein ve ham selüloz parçalanabilirlikleri sırasıyla %61.41, 76.66 ve 64.11; %63.88, 82.21 ve 63.32; %70.23, 87.71 ve 60.63 olarak bulunmuştur. Ham protein parçalanabilirliği için tüm silaj grupları arasında ve kuru madde parçalanabilirliği için 50S50MF ile S ve 75S25MF silaj grupları arasındaki farklılık önemli iken p<0.01, ham selüloz parçalanabilirliği için tüm silaj grupları arasında ve kuru madde parçalanabilirliği için ise S ve 75S25MF silaj grupları arasındaki farklılık önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, silaj kalitesi ve kimi besin maddelerini parçalanabilirliği açısından, kuru madde üzerinden sorguma %25 oranında macar fiği ilave edilerek sillolanmasının uygun olduğu görüşüne varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: silaj kalitesi, sorgum, macar fiği, parçalanabilirlik

yukarı

2001, 7 (3) 102-107
Bazı Taneli Ürünlerin İzdüşüm Alanlarının Görüntü İşlemeyle Belirlenmesi
(Türkçe)

İlknur GÖKNUR DURSUN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Tarımsal ürünlerin özellikle aerodinamik ilkelere göre temizlenmesi ve sınıflandırılmasında önemli olan mühendislik parametrelerinden birisi de izdüşüm alanıdır. Ürünlerin bilinen geometrik şekillere benzemeyen düzensiz yapıları izdüşüm alanlarının belirlenmesini güçleştirmektedir. Genellikle taneli ürünlerin boyutlarının ufak olması da bu ölçümlerin yapılmasını zorlaştırmaktadır. Bu araştırmada; buğday, arpa, mısır, nohut, mercimek, fasulye, barbunya ve soya gibi bazı taneli ürünlerin izdüşüm alanlarının görüntü işleme tekniğiyle belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda ürünlerin üç farklı konumdaki izdüşüm alanları belirlenmiştir. Ayrıca ele alınan ürünlerin uzunluk, genişlik ve kalınlık boyutları ile izdüşüm alanları arasındaki ilişkiler regresyon analiziyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda; görüntü işleme tekniğinin ufak taneli ürünlerin izdüşüm alanlarının hassas olarak belirlenmesinde yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: izdüşüm alanı, taneli ürün, görüntü işleme

yukarı

2001, 7 (3) 108-110
Türkiye Yerli Kıl Keçilerinde Seruloplazmin ve Amilaz Tipleri Üzerine Bir Çalışma
(Türkçe)

Cengiz ELMACI
Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Bursa

Bu çalışmada Bursa yöresinde yetiştirilen 148 baş kıl keçisinden sağlanan kan örnekleri kullanılarak Seruloplazmin ve Amilaz tipleri araştırılmıştır. Seruloplazmin ve Amilaz tiplerinin ayrımında yatay nişasta-jel elektroforez sistemi kullanılmıştır. Allel frekansları CpA, CpB, AmyA ve AmyB için sırasıyla 0,973, 0,027, 0,983 ve 0,017 olarak hesaplanmıştır. Seruloplazmin ve Amilaz genotiplerinin beklenen ve gözlenen değerleri arasındaki fark istatistiki olarak önemli bulunmuştur (p<0.05).

Anahtar Kelimeler: kıl keçisi, seruloplasmin, amilaz,elektroforez

yukarı

2001, 7 (3) 111-117
Konya Sulama Birliklerinde Sulama Performansının Değerlendirilmesi
(Türkçe)

Belgin ÇAKMAK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Son yıllarda sulama sistemlerinde performansın değerlendirilmesi yanında sistemler arasında karşılaştırmayı sağlayan yeni göstergeler geliştirilmektedir. Bu çalışmada sulama sistemleri arasında performansının karşılaştırılmasında kullanılan Uluslararası Su Yönetimi Enstitüsü (IWMI) tarafından geliştirilen proje alanı eşdeğer brüt üretim değeri (PAEBÜD), fiilen sulanan alan eşdeğer brüt üretim değeri (FSAEBÜD), saptırılan suya karşılık eşdeğer brüt üretim değeri (SSKEBÜD), sulama suyu ihtiyacına karşılık eşdeğer brüt üretim değeri (SSİEBÜD), su temini oranı (STO) ve sulama oranı (SO) göstergeleri Konya Sulama Birliklerine uygulanmış ve 1995-1999 yıllarına ilişkin sistem performansları değerlendirilmiştir. Araştırma alanında PAEBÜD 195-5391 $/ha, FSAEBÜD 359-6197 $/ha, SSKEBÜD 0.02-1.29 $/m3, SSİEBÜD 0.07-2.25 $/m3, STO 0.30-7.83 ve SO %36-104 olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: sulama oranı, sulama birliği, sulama sistem performansı, performans gösterisi, eşdeğer brüt üretim değeri, su temini oranı

yukarı

2001, 7 (3) 118-121
Şekerpancarının Bazı Agroteknik Özelliklerinin Belirlenmesinde Kullanılabilecek Bir Sensör Geliştirilmesi
(Türkçe)

Ahmet ÇOLAK ve Ali İhsan ACAR
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, şekerpancarı hasadı öncesinde pancar sırasına ait bazı verileri elde edebilecek bir sensör geliştirmesi amaçlanmıştır. Bunu gerçekleştirmek için, toprak kanalında yapay bir pancar sırası oluşturulmuştur. Geliştirilen ahşap sensör ile düşük hızda ölçümler yapılmış, indüktif bir yol ölçerle elde edilen veriler bir data işleme sistemi yardımıyla bilgisayara kaydedilmiştir. Microsoft Excel dosyası olarak saklanan verilerin zamana bağlı olarak elde edilen grafik görüntüleri, pancar sırasının profilini oluşturmada kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: şekerpancarı hasadı, sensör, agroteknik özellikler

yukarı

2001, 7 (3) 122-127
Farklı Buğday Genotiplerinin Azot, Fosfor ve Potasyum Kullanım Etkinlikleri
(Türkçe)

Mehmet ALPASLAN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bitkilerde besin maddesi kullanım etkinliği biomas, besin maddesi alımı ve konsantrasyunu gibi bazı faktörlere bağlı karmaşık bir sistemdir. Yapılan bir çok çalışmada, genotip ile besin maddesi kullanım etkinliği arasında ilişkiler belirlenmiştir. Ekmeklik (Triticum aestivum) ve makarnalık (Triticum durum) buğday genotiplerinin azot, fosfor ve potasyum kullanım etkinliklerinin araştırıldığı bu deneme 24 adet (19 adet ekmeklik ve 5 adet makarnalık) buğday genotipiyle sera koşullarında yürütülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına göre, besin maddesi kullanım etkinliği buğday genotiplerine göre farklılıklar göstermiştir. Genellikle makarnalık genotiplerin potasyumu kullanım etkinlikleri ekmeklik genotiplerden daha yüksek olmuştur.

Anahtar Kelimeler: buğday, azot, fosfor, potasyum kullanım etkinlikleri

yukarı

2001, 7 (3) 128-134
Cehri (Rhamnus petiolaris)'den Elde Edilen Renkler
(Türkçe)

Nuran KAYABAŞI ve Mustafa ARLI
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Ev Ekonomisi Yüksekokulu-Ankara

Cehri, yüne göre % 25, % 50, % 100 oranlarında 1/2 ve 1 saat kaynatılarak sıcak ekstrakt, 24 saat soğuk suda bekletilerek soğuk ekstrakt elde edilmiştir. Bu ekstraktlarla 14 adet mordan (kimyasal madde) yüne göre % 1, % 2, % 3 oranında kullanılarak 378 adet mordanlı 9 adet mordansız boyama yapılmıştır. Boyanmış yün ipliklerinde elde edilen renkler adlandırılmış ve datacolarla değerlendirilmiştir. Elde edilen renkler açık saman sarısı, kehribar, zerdeçal, pişmiş elma gibi renklerden salamura yaprağa kadar değişiklik göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: bitkisel boya, cehri (Rhamnus petiolaris), elde edilen renkler

yukarı

2001, 7 (3) 135-141
Elma Suyunda Fenolik Madde Dağılımı Üzerine Araştırma
(Türkçe)

Feryal KARADENİZ ve Aziz EKŞİ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Gıda Mühendisliği Bölümü-Ankara

3 farklı çeşitten, 5 farklı yöreden ardarda 3 yılda temin edilen elmalardan hazırlanan 45 elma suyu örneğinde fenolik madde kompozisyonu araştırılmıştır. Klorojenik asit elma sularındaki başat fenolik maddedir ve konsantrasyonu 62.3-342.6 mg/l arasında değişmektedir. Bunu sırayla epikateşin (5.3-240.1 mg/l), floretin glikozit (5.5-60.0 mg/l), floridzin (6.9-29.7 mg/l) ve p-kumarik asit (1.1-16.0 mg/l) izlemektedir. Elma suyundaki fenolik madde kompozisyonu çeşit ve yıldan önemli düzeyde etkilenmekteyken, yöreden etkilenmemektedir.

Anahtar Kelimeler: elma, elma suyu, fenolik bileşikler

yukarı

2001, 7 (3) 142-148
Pnömatik Hassas Ekim Makinalarında Tohumların Tutulmasına Etkili Bazı Parametrelerin Etki Derecelerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Ali İhsan ACAR
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Pnömatik hassas ekim makinaları kullanılarak, tohumlar tek tek ekilebilmekte, tohumluktan ve ekim sonrası seyreltme gibi işlemlerde işçilikten tasarruf sağlanabilmektedir. Bu makinalarda ekim kalitesine etkili en önemli faktör, vakum ve ekici delikli plakaların çevre hızları olmaktadır. Ekici düzenin en önemli elemanı olan delikli plakadaki deliklerin çapı ve sayısı, tohumların fizikomekanik özelliklerine ve ekim tekniğine uygun olarak belirlenmektedir. Bu çalışmada, mısır, ayçiçeği, soya, kaplanmış ve kaplanmamış şekerpancarı tohumlarının hangi vakum değerinde, ekici delikli plakanın hangi delik çaplarında ve çevre hızı değerinde deliklerde tutulabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu makinalar için geçerli olan ilerleme hızı değerleri ile tohumların sıra üzeri ekilme uzaklıkları ve fizikomekanik özellikleri belirlenmiştir. Uygulamada kullanılan makinaların, tekerlek çapı, hareket iletim oranı ve ekici delikli plaka çapı gibi konstrüktif değerleri kullanılmıştır. Denemelerde; tohumların tutulduğu deliklerin çapları, 1.5, 2, 2.5, 3, 3.5, 4, 4.5, 5, 5.5, 6, 6.5 ve 7 mm, vakum seviyeleri -4, -6, -8, -10, -12 ve -14 kPa ve ekici delikli plakanın çizgisel hız değerleri 0.25, 0.38, 0.55 ve 0.79 m/s olarak alınmıştır. Sonuç olarak; tohumlar belirli delik çaplarında vakum seviyesi ve ekici delikli plaka çizgisel hızının tüm seviyelerinde delikte tek tek tutulmuştur. Bu uygun değerler dışında, daha küçük delik çaplarında genellikle, yüksek vakum ve düşük ekici delikli plaka çizgisel hız değerlerinde tohumlar deliklerde tek tek tutulabilmektedir. Ancak, vakum değeri düşürüldüğünde ve delikli plakanın yüksek çizgisel hız değerlerinde tohumların deliklerde tutulmaları güçleşmektedir. Delik çapı büyüdükçe de tohumların tek tek tutulma oranları azalmakta, tohumlar ya iki ve daha fazla tutulmakta ya da emme hattının içerisine girmektedirler.

Anahtar Kelimeler: pnömatik hassas ekim makinası, ekici delikli plaka, vakum, çizgisel hız, delik çapı

yukarı

2001, 7 (3) 149-155
GAP - Fırat Sulama Birliğinde Yeterli ve Kısıtlı Sulama Suyu Koşullarında Sulama Programlaması ve Optimum Bitki Deseni
(Türkçe)

M. Fatih SELENAY
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

GAP bölgesi toprak ve iklim özellikleri açısından yüksek bir tarım potansiyeline sahiptir. Proje tamamlandığında yaklaşık olarak 1.8 milyon ha alan sulanacaktır. Bölgenin mevcut toprak ve su kaynaklarından etkin bir şekilde yararlanılabilmesi için, yetiştirilecek bitkilerin ve oranlarının bilinmesi işletmelerde büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Harran ovası Fırat Sulama Birliğindeki küçük ölçekli (40 da) bir tarım işletmesinde, yeterli ve kısıtlı sulama suyu koşullarında, bitkilerin sulama programlarının ve işletme için optimum bitki deseninin belirlenmesidir. Çalışmada, ele alınan bitkiler için bitki su tüketimleri ve yeterli ve kısıtlı su koşullarında sulama zaman planları, üretim girdi ve maliyetleri ile brüt kar değerleri belirlenmiştir. Daha sonra doğrusal programlama tekniği ile optimum bitki deseni elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: bitki su tüketimi, sulama zamanını planlaması, IRSIS, brüt kar, optimum bitki deseni, doğrusal programlama

yukarı