2000, Cilt: 6, Sayı: 3
İçindekiler
 
AKDOĞAN S. ve İ. ÖZKAN, Gelişmenin Değişik Dönemlerinde Uygulanan Su Noksanlığı Geriliminin Biber Bitkisi (Capsicum annuum L.)'nin Tuza Duyarlılığı Üzerine Etkisi Özet
ERZURUM K., Orta Anadolu Bölgesindeki Kavun Solgunluk Nedenleri Üzerinde Araştırmalar Özet
KARACA A. ve K. HAKTANIR, Arıtma Çamurlarının Toprakta Alınabilir Kurşun ve Dehidrogenaz Enzim Aktivitesi Üzerine Etkileri Özet
ATAY, D., S. BEKCAN, M. ÖLMEZ ve H. H. ATAR Farklı Basınç Şoku Uygulamalarının Ginogenetik Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus mykiss, Walbaum) Erken Hayat Evrelerine Etkisi Özet
AVCI BİRSİN M.,1Buğdayda Azot Alımı ve Azot Hasat İndeksi Özet
TOĞAY, Y. ve M. ENGİN, Van Koşullarında Ekim Zamanlarının Mercimek (Lens Culinaris Medic.) Çeşitlerinde Verim ve Verim Ögelerine Etkisi* Özet
GÖKNUR DURSUN İ. ve E. DURSUN Orta Ağır Toprak Koşulunda Koni İndeksi Tahmin Modelinin Boyut Analizi İle Geliştirilmesi Özet
ÖZKAN, M. ve H. ÇAMDEVİREN, Logistik Regresyon Analizi ve Genetik Çalışmalara Ait Bir Uygulama Özet
AYDINALP, C. ve H. BAŞAR, Ege Havzasındaki Büyük Toprak Gruplarının Farklı Toprak Taksonomisi Sistemlerine Göre Karşılaştırılması Özet
GÜNEŞ, E. ve M. BÜLBÜL Meyve ve Sebze İşleme Sanayiinde Ekonomik ve Finansal Yapının Analizi (Bursa İli Örneği) Özet
TABAN, S., H. ÖZCAN ve Ö. KOÇ, Orta Anadolu'da Çeltik Tarımı Yapılan Toprakların Potasyum Durumu ve Adsorpsiyonu Özet
ÇİMRİN, K. M., F. GÜLSER ve M. A. BOZKURT, Elma Ağaçlarına Yapraktan ve Topraktan Demir Uygulamalarının Yaprak Mineral İçeriği ve Bitki Gelişimine Etkisi Özet
ONURBAŞ, A. ve H. .H. A. ALIZADEH, Türkiye'de Kullanılan Yerli ve İthal Tarım Traktörlerinin Motor Özellikleri ve Traktör Verimlerinin İncelenmesi Özet
SAÇILIK, K. ve R. ÖZTÜRK Havalandırma Amaçlı Siloların Hava Karışım Odasında Kullanılan Eleklerin Hava Akımı Dirençlerinin Belirlenmesi Özet
KOVANCI, B., N. S. GENÇER, M. KAYA ve B. AKBUDAK, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Elma Bahçesinde Elma İçkurdu, Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera:Tortricidae)'nın Ergin Popülasyon Değişimi Üzerinde Araştırmalar Özet
ERDAL, İ., M. A. BOZKURT ve K. M. ÇİMRİN, Hümik Asit ve Fosfor Uygulamalarının Mısır Bitkisinin (Zea mays L.) Fe, Zn, Mn ve Cu İçeriği Üzerine Etkisi Özet
AYGÜN, T. ve O. KARACA, Karakaş Erkek Kuzularında Serum Testosteron Konsantrasyonları ile Testis Özellikleri Arasındaki İlişkiler Özet
GÜRHAN, R., M. ÇETİN ve F. Ö. KARAKOÇ, Süt Sağım Makinalarına Uygun Bir Elektronik Nabız Aygıtı Geliştirilmesi Özet
ORTA, A. H., A. N. YÜKSEL, T. ERDEM, Tekirdağ Koşullarında Farklı Sulama Yöntemlerinin Elma Ağaçlarının Su Tüketimine Etkisi Özet
SÜRÜCÜOĞLU, M. S. ve F. P. ÇAKIROĞLU, Ankara Üniversitesi Öğrencilerinin Hızlı Hazır Yiyecek Tercihleri Üzerinde Bir Araştırma Özet
ALTINOK, S. ve B. H. HAKYEMEZ, İç Anadolu Koşullarında Bazı Yalancı Tüylü Fiğ (Vicia villosa ssp. dasycarpa (Ten) Cav.) Hatlarında Yem Verimi ve Kalitesi Özet
GÜLER, M., Farklı Doz ve Zamanda Uygulanan Ethephon'un Arpa (Hordeum vulgare L.) Tane Verimine Etkisi Özet
ELİBOL, O., Yaşlı Broiler Damızlık Sürüsünden Elde Edilen Yumurtaları Plastik Torba İçinde Kısa Süre Bekletmenin Kuluçka Özelliklerine Etkisi Özet
DURSUN E., Y. KARAHAN ve İ. ÇİLİNGİR, Türkiyede Üretilen Konik Hüzmeli Bazı Meme Plakalarında Delik Çapı ve Düzgünlüğünün Belirlenmesi Özet
BAŞPINAR, E. ve F. GÜRBÜZ, Deney Ünitelerinin Gruplara Ortalamaları Dengelenmiş ve Rasgele Dağıtıldığı Tesadüf Parselleri Deneme Düzenlerinin Karşılaştırması Özet
GÜNEŞ, A., Fosfor Eksikliğine Dayanıklı Mısır (Zea mays L.) Genotiplerinin Belirlenmesi Özet
DELLAL, G., A. ELİÇİN ve A. M. TATAR, Ile de France x Akkaraman (G1) Melezi Erkek Kuzularda Kesim ve Karkas Özelliklerine İlişkin Fenotipik ve Genetik Parametreler Özet
DELLAL, G., Antalya İlinde Kıl Keçisi Yetiştiriciliğinin Bazı Yapısal Özellikleri I. İş Gücü Durumu, Üretim Sistemleri, Kaba Yem Kaynağı ve Barınak Özellikleri Özet
SABAHOĞLU, R., R. ÖZTÜRK ve A. ÇOLAK, Yuvaya Ekim Makinalarında Kullanılabilen Farklı Yuva Açıcı Uçların Penetrasyon Kuvvetlerinin Belirlenmesi Özet
Özetler
 

2000 6 (3), 1-8
Gelişmenin Değişik Dönemlerinde Uygulanan Su Noksanlığı Geriliminin Biber Bitkisi (Capsicum annuum L.)'nin Tuza Duyarlılığı Üzerine Etkisi
(Turkish)

Saliha AKDOĞAN(1) ve İlhami ÖZKAN(2)
Çevre Bakanlığı, Su ve Toprak Yönetimi Dairesi-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu araştırmada sera koşullarında üç farklı düzeyde tuz içeren toprakta yetiştirilen biber bitkisinin gelişiminin çeşitli dönemlerinde uygulanan su noksanlığı gerilimi altında tuza karşı olan duyarlılığında ortaya çıkabilecek değişikliklerin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu amaç için EC=0.598 mmhos/cm olan killi-tın bünyeye sahip toprakla, bu toprağa değişik miktarda NaCl çözeltisi verilerek hazırlanmış 4 ve 7 mmhos/cm düzeylerinde elektriksel iletkenliğe sahip örnekler kullanılmış ve bitkilerde su gerilimi şu gelişme dönemlerinde uygulanmıştır: a) Fidelerin saksılara dikiminden itibaren 10. gün , b) Çiçeklenme ve c) Meyve oluşumu. Deneme boyunca kontrol ve gerilim uygulanmayan gruplardaki toprakların nem düzeyleri günlük su ilavesiyle yarayışlı suyun % 60'ı oranında tutulmuş, gerilim uygulanan gruplara ise su düzeyi yarayışlı suyun % 15'ine düşene kadar hiç su verilmemiş, sonra terleme ile kaybolan su hergün saksılara ilave edilerek bu su seviyesi bir sonraki döneme kadar korunmuştur. Fide dikimi, çiçeklenme ve meyve oluşumu dönemlerinde uygulanan su gerilimi artan tuzluluk değerlerinde, kök ve gövde kuru madde miktarı ve ürün miktarında azalmaya neden olmuştur. Bitki, çiçeklenme döneminde ve EC= 7 mmhos/cm olan grupta uygulanan su geriliminden diğer dönemlere kıyasla daha çok etkilenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Su gerilimi, bitki gelişimi, tuzluluk, gelişme dönemleri

yukarı

2000, 6 (3), 9-12
Orta Anadolu Bölgesindeki Kavun Solgunluk Nedenleri Üzerinde Araştırmalar
(Turkish)

Kudret ERZURUM
Ankara Üniv.Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Ankara

Kavunlarda Orta Anadolu Bölgesinde solgunluk hastalığına neden olan fungal etmenleri ve yaygınlık oranlarını belirlemek amacıyla, bölgenin yoğun kavun ekimi yapılan Ankara, Çankırı, Kırıkkale, Konya ve Yozgat illerine yapılan surveyler sonucunda, solgun kavunlarda Fusarium oxysporum ' un % 44.8, Fusarium equiseti' nin % 25.6, Fusarium solani' nin % 7.1, diğer Fusarium spp.' nin % 14.1, Macrophomina phaseoli' nin % 10.1, Verticillium dahliae' nin % 7.9, Rhizoctonia solani' nin % 3.0, Pythium spp.' nin % 6.9, Alternaria spp.' nin % 20.0, Acremonium spp.' nin % 7.3 ve diğer etmenlerin % 5.5 oranında bulunduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Orta Anadolu Bölgesi, Kavun, Solgunluk hastalığı, Fungal etmenler

yukarı

2000, 6 (3), 13-19
Arıtma Çamurlarının Toprakta Alınabilir Kurşun ve Dehidrogenaz Enzim Aktivitesi Üzerine Etkileri

Ayten KARACA ve Koray HAKTANIR
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu araştırmada, İzmit DUSA (Endüstriyel İplik Üretimi) ve SEKA (Kağıt ve Selüloz Üretimi) fabrikalarının atık su arıtma tesislerinde ortaya çıkan arıtma çamurlarının İzmit Alikahya Köyün'den alınan tarım toprağının alınabilir kurşun (Pb) ve dehidrogenaz enzim aktivitesi üzerinde yapmış olduğu etkiler araştırılmıştır. Bu amaçla, laboratuarda hazırlanan toprak-çamur karışımları tarla kapasitesinin % 70'i kadar nemlendirilerek 280C 'de inkübasyona alınmıştır. Belirli oranlarda atık çamur örnekleri uygulanmış (kontrol, 20, 40, 80, 160 tonha-1) toprak örneklerinde, alınabilir Pb 1., 5., 15., 30., 60., 120. ve 240. gün olmak üzere 7 inkübasyon döneminde, dehidrogenaz aktivitesi de 1., 3., 7., 14., ve 30. gün olmak üzere 5 inkübasyon döneminde belirlenmiştir.İki atık çamurunun farklı dozlarının topraklara uygulanmasıyla alınabilir Pb kapsamında önemli artışların bulunduğu belirlenmiş olup (P<0.01), SEKA çamuru ilave edilmiş toprakların alınabilir Pb kapsamındaki artışın DUSA çamuruna göre tüm dozlarda fazla olduğu saptanmıştır. DUSA ve SEKA çamurları dehidrogenaz aktivitesini farklı etkilemiştir. Her iki çamurun yüksek dozlarda ilave edildiği topraklarda dehidrogenaz aktivitesi artış göstermiş olup, bu artışın DUSA çamurunda daha fazla olduğu belirlenmiştir. DUSA çamuru ilave edilmiş topraklarda dehidrogenaz aktivitesi SEKA çamuruna göre daha fazla belirlenmiştir. DUSA çamuru ilave edilmiş topraklarda inkübasyonun 30. gününde 160 tonha-1 çamur dozunda dehidrogenaz aktivitesi 55.56 mgTPF g-1 olarak bulunmuşken, aynı inkübasyon süresi ve aynı dozda ilave edilmiş SEKA çamurunda aktivite 38.90 mgTPF g-1 olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arıtma çamuru, toprak, alınabilir kurşun, dehidrogenaz aktivitesi

yukarı

2000, 6 (3), 20-26
Farklı Basınç Şoku Uygulamalarının Ginogenetik Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus mykiss, Walbaum)
Erken Hayat Evrelerine Etkisi**
(Turkish)

Doğan ATAY(1), Süleyman BEKCAN(1), Murtaza ÖLMEZ(1) ve Hasan H. ATAR(1)
* Bu araştırma Ankara Üniv. Araştırma Fonu ile TÜBİTAK VHAG tarafından desteklenmiştir.
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü-Ankara

Bu araştırmada, ginogenetik gökkuşağı alabalığı (O. mykiss) bireyleri elde etmek amacıyla genetik olarak etkisiz hale getirilen inaktif spermalarla döllenen yumurtalara farklı basınç şokları7 (7000, 8000, 9000 psi) döllenmeden 300, 320, 330 dakika sonra 3 dakika süreyle uygulanmıştır. Gözlekeli yumurta, keseli larva ve yem almaya başlamış yavru açısından en yüksek başarı oranı sırasıyla %44.9, %36.1 ve %32.8 olarak döllenmeden 300 dakika sonra 7000 psi, en düşük ise sırasıyla %6.4, %1.8 ve %1.1 olarak döllenmeden 320 dakika sonra 9000 psi basınç uygulanan grupta bulunmuştur (P<0.05). Kontrol gruplarında ise aynı veriler sırasıyla %%82.7-87.9, %73.3-75.7, %62.7-67.31 olarak bütün muamele gruplarından daha yüksek ve farklı olmuştur (P<0.05). Deneme koşulları içinde döllenmeden sonra muamele zamanı ve basınçtaki artışa paralel olarak başarı oranında bir azalma gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Gökkuşağı alabalığı (O. mykiss), ginogenezis, basınç şoku, inaktif sperma, kuluçka

yukarı

2000, 6 (3), 27-31
Buğdayda Azot Alımı ve Azot Hasat İndeksi
(Türkçe)

Melahat AVCI BİRSİN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü - Ankara

Araştırma Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlalarında yapılmıştır. Araştırmada yer alan dört buğday çeşidi [iki makarnalık (Çakmak-79, Kunduru-1149) ve iki ekmeklik (Gerek-79, Gün-91)] azot alımı ve azot hasat indeksi yönünden iki yıl süreyle (1995-1997) incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; buğday çeşitleri arasında toprak üstü organlardaki toplam azot miktarı, tanede biriktirilen azot miktarı ve azot hasat indeksi (tanedeki azot miktarının toplam toprak üstü organların azot miktarındaki payı) bakımından ikinci yılda önemli farklılık bulunmuştur. Tane dışındaki başak organları, yapraklar ve saptaki azot miktarı ve azot içeriği bakımından da çeşitler arasında önemli farklar ortaya çıkmıştır. Denemenin ilk yılında, buğday çeşitlerinin azot içeriği; tanede % 2.04-2.38, tane dışındaki başak organlarında % 0.34-0.53, yapraklarda % 0.76-1.01 ve sapta( yaprak kınları dahil) % 0.30-0.47 arasında iken; ikinci yılda sırasıyla % 2.29-2.61, % 0.63-0.75, % 0.66-0.84 ve % 0.45-0.68 olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Buğday, kuru madde, azot alımı, azot hasat indeksi

yukarı

2000, 6 (3), 32-36
Van Koşullarında Ekim Zamanlarının Mercimek (Lens Culinaris Medic.) Çeşitlerinde Verim ve Verim Ögelerine Etkisi1*
(Türkçe)

Yeşim TOĞAY(2) ve Müjgan ENGİN(2)
*Yüksek Lisans Tez Özeti
2 Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Van

Araştırmada, üç mercimek çeşidi (Malazgirt-89, Kışlık Kırmızı-51 ve Yerli Kırmızı) dört farklı ekim zamanında (9, 19, 29 ekim ve 9 kasım) ekilerek Van ekolojik koşullarında mercimek için uygun ekim zamanının tespiti amaçlanmıştır. Deneme 1996-97 ve 1997-98'de Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme tarlalarında tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Üç mercimek çeşidinde ekim zamanının bitki boyu, ilk bakla yüksekliği , bitkide bakla sayısı ve tane sayısı, bin tane ağırlığı, birim alan tane verimi, hasat indeksi ve protein oranına etkisi incelenmiştir. İki yılın ortalama en yüksek birim alan tane verimi, 84.28 kg/da ile ikinci ekim zamanında ekilen Kışlık Kırmızı-51 çeşidinden elde edilmiştir. Tüm çeşitler için en uygun ekim zamanı; ikinci ekim zamanı (19 ekim ) olmuştur. Bunu üçüncü ekim zamanı (29 ekim ) izlemiştir. Birinci (9 ekim ) ve dördüncü (9 kasım ) ekim zamanlarının birim alan tane verimleri düşük olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mercimek, ekim zamanı, verim ve verim komponentleri

yukarı

2000, 6 (3), 37-41
Orta Ağır Toprak Koşulunda Koni İndeksi Tahmin Modelinin Boyut Analizi İle Geliştirilmesi
(Türkçe)

İlknur GÖKNUR DURSUN ve Ergin DURSUN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Koni indeksi toprağın penetrasyon direncinin bir ölçüsü olup hacim ağırlığı, nem içeriği, toprak tipi, koni taban çapı, koni uç açısı, koninin yüzey pürüzlülüğü ve kohezyon gibi çok sayıda faktör tarafından etkilenmektedir. Standart ölçüde konik uca sahip bir penetrometre belirli bir oranda toprağa bastırıldığında toprak tarafından penetrometre üzerine direnç uygulanır. Koni indeksi, penetrometre konisinin standart bir oranda toprak içerisine girmesi için gerekli kuvvetin koninin taban alanına oranı olarak tanımlanmaktadır. Koni indeksi, çeki kuvvetinin tahmini, toprak sıkışmasının değerlendirilmesi, kök penetrasyonuna ve filiz çıkışına toprağın gösterdiği direncin belirlenmesi gibi çeşitli uygulamalar için kullanılmaktadır. Bu araştırmada; boyut analizi yöntemi kullanılarak orta ağır toprakta koni indeksinin tahmini için R2'si 0,90 olan bir model geliştirilmiştir. Tarlada ölçülen ve modelden tahmin edilen koni indeksleri arasında istatistiki olarak önemli farklılık olmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Koni indeksi, penetrometre, boyut analizi, tahmin modeli

yukarı

2000, 6 (3), 42-48
Logistik Regresyon Analizi ve Genetik Çalışmalara Ait Bir Uygulama
(Türkçe)

Muhip ÖZKAN ve Handan ÇAMDEVİREN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü. Biyometri ve Genetik A.nabilim Dalı-Ankara

Bu çalışmada, polychotomous (ikiden çok seviye içeren bağımlı değişken) logistik regresyon analizinin teorik açıklamaları, hesaplama adımları, genetik verilere uygulanması ve elde edilen sonuçların yorumlanması yapılmıştır. Dört farklı bıldırcın hattı (S, K, B, W) ve üç farklı Pgi genotipinin (PgiAA, PgiAB , PgiBB ) oluşturduğu çapraz tabloda yer alan frekanslardan yararlanarak, Pgi genotipleri bakımından bıldırcın hatlarının birbirinden olan genetik farklılıkları tespit edilmiş ve bunun sonucu olarak populasyonlar arasında olası genetik farklılıkların tespit edilmesinde logistik regresyon analizinden etkin bir şekilde yararlanılabileceği ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Logistik regresyon, odds oranı, regresyon modeli, çapraz tablolar, Japon bıldırcını, fosfoglikoz izomeraz

yukarı

2000, 6 (3), 49-53
Ege Havzasındaki Büyük Toprak Gruplarının Farklı Toprak Taksonomisi Sistemlerine Göre Karşılaştırılması
(Türkçe)

Cumhur AYDINALP ve Haluk BAŞAR
Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Bursa

Topraksu Genel Müdürlüğü'nün hazırlamış olduğu havza raporları 1949 yılında Thorp ve ark., geliştirmiş olduğu toprak sınıflandırma sistemine göre yapılmıştır. Thorp ve ark.,(1949) sınıflandırma sisteminin yerine geçebilen morfolojik özellikler ve tanı horizonları esasına dayalı çeşitli sınıflandırma sistemleri geliştirilmiştir. Günümüzde Türkiye'de ve birçok ülkede yaygın olarak Anonymous (1990), FitzPatrick (1988) ve Toprak Taksonomisi Anonymous (1994) sistemleri kullanılmaktadır. Büyük toprak gruplarına ait yedi profil çeşitli açılardan incelerek kısaca tartışılmış ve bunların sınıflandırılmaları Anonymous (1990), FitzPatrick (1988) ve Toprak Taksonomisi Anonymous, 1994) sistemlerine göre yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ege havzası, toprak genesisi, taksonomi

yukarı

2000, 6 (3), 54-61
Meyve ve Sebze İşleme Sanayiinde Ekonomik ve Finansal Yapının Analizi (Bursa İli Örneği)
(Türkçe)

Erdoğan GÜNEŞ ve Mehmet BÜLBÜL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Ekonomisi Bölümü-Ankara

Gıda sanayi içerisinde önemli payı olan meyve ve sebze işleme sanayi, Türkiye'de Marmara Bölgesi'nde özellikle de Bursa ilinde gelişmiştir. Bu çalışmada Bursa ilinde 13 meyve ve sebze işletmesi ele alınmış, bu işletmelerin üretim, kapasite, sermaye, finansman yapısı, verimlilik, karlılık durumu ve pazarlama faaliyetleri araştırılmıştır.Araştırma sonucunda; işletmelerin salça, konserve ve dondurulmuş meyve ve sebze üretimi yaptıkları, salçada %75,2, konservede %57,3 ve dondurulmuş ürünlerde %58,0 kapasitede çalıştıkları belirlenmiştir. İşletmeler ürünlerinin en az %60'ını yurt dışına satmaktadırlar.İşletmelerde aktif sermayenin %74'ünü döner, %26'sını da duran varlıklar oluşturmaktadır. Pasif sermaye içerisinde kısa vadeli krediler ve öz sermaye büyük oranda yer almaktadır. Araştırmada işletmelerin 1994-1996 yıllarına ait kârlılık, çoklu ve toplam faktör verimlilik oranları da hesaplanmıştır. Buna göre işletmeler yüksek kar düzeyinde ve %50-70 verimlilik oranında çalışmaktadırlar. Ayrıca işletmelere ait ortalama cari oran 1,35, likidite oranı 0,74, kaldıraç oranı 0,61, öz sermaye/aktif sermaye oranı 0,39 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin karlılık düzeyi, ülke ortalamasının üzerindedir.

Anahtar Kelimeler: Sanayi işletmeleri, meyve ve sebze, verimlilik, karlılık, likidite, finansman

yukarı

2000, 6 (3), 62-67
Orta Anadolu'da Çeltik Tarımı Yapılan Toprakların Potasyum Durumu ve Adsorpsiyonu
(Türkçe)

Süleyman TABAN, Hesna ÖZCAN ve Özlem KOÇ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Orta Anadolu'da çeltik yetiştirilen toprakların toplam, değişebilir ve ekstrakte edilebilir potasyum içerikleri ile potasyum adsorpsiyon kapasitesi belirlenmiştir. Potasyum adsorpsiyonunu belirlemek için; topraklara KCl şeklinde 780 mg K kg-1 verilmiş ve çözeltisi ile araştırma toprakları; 1 gün, 4 gün ve 8 gün süreyle değindirilmiştir. Bu süreler sonunda çözeltide eksilen potasyum miktarından adsorbe edilen potasyum miktarı belirlenmiştir. Adsorpsiyon süreleri birlikte değerlendirildiğinde, araştırma topraklarında potasyum adsorpsiyonunun % 48.11 ile % 79.97 arasında değiştiği saptanmıştır. Potasyum adsorpsiyonu yönünden araştırmada kullanılan toprakların tepkimeleri birbirlerinden önemli derecede ayrımlı olmuştur. Potasyum adsorpsiyonu üzerine zamanın etkisi önemli olmuş ve adsorbe edilen potasyum miktarı zamana bağlı olarak azalmıştır. Orta Anadolu'da çeltik tarımı yapılan topraklarda değişebilir potasyum içerikleri ile ekstrakte edilebilir potasyum içerikleri arasında istatistiki yönden güvenilir ilişkiler bulunmuştur. Diğer taraftan, potasyumun adsorpsiyonu ile araştırma topraklarının değişebilir ve ekstrakte edilebilir potasyum, kil, pH, katyon değişim kapasitesi ve değişebilir kalsiyum ve magnezyum içerikleri arasında istatistiki yönden güvenilir derecede önemli ilişkiler bulunmuştur.Topraklara potasyumla birlikte artan miktarlarda verilen amonyum bütün toprak örneklerinde potasyum adsorpsiyonun azalmasına neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Potasyum durumu, potasyum adsorpsiyonu

yukarı

2000, 6 (3), 68-72
Elma Ağaçlarına Yapraktan ve Topraktan Demir Uygulamalarının Yaprak Mineral İçeriği ve Bitki Gelişimine Etkisi
(Türkçe)

Kerim Mesut ÇİMRİN., Fisun GÜLSER ve Mehmet Ali BOZKURT
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Van

Bu araştırmanın amacı; elma ağaçlarına toprak (0, 6, 12 ve 18 g Fe/Ağaç), ve yapraktan (0, 1, 2 ve 3 g Fe/Ağaç) olmak üzere iki farklı şekil ve dörder dozda kileyt formunda artan demir uygulamalarının elma bitkisinin bir kısım meyva özellikleri ile yaprak mineral besin maddeleri kapsamına etkilerini incelemektir. Artan miktarlarda toprak ve yapraktan uygulanan demir, elma meyvesinin çap, boy ve ağırlığına istatistiki olarak önemli bir etkisi belirlenemezken, bitki sürgün uzunluğunu istatistiki anlamda önemli ölçüde artırmıştır. Artan demir dozları elma bitkisi yaprağının toplam demir ve suda çözünebilir kapsamını istatistiki olarak önemli ölçüde artırmıştır. Ancak bu artış topraktan uygulamalara göre yapraktan uygulamalarda daha yüksek olmuştur. Elma yaprağının toplam demir kapsamı ile suda çözünebilir demir kapsamı arasında pozitif (P<0.001), suda çözünebilir demir ile toplam çinko arasında negatif önemli (P<0.05) ilişkiler bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Elma, demir, gübre, besin elementi içeriği, gelişme

yukarı

2000, 6 (3), 73-79
Türkiye'de Kullanılan Yerli ve İthal Tarım Traktörlerinin Motor Özellikleri ve Traktör Verimlerinin İncelenmesi
(İngilizce)

Ayten ONURBAŞ(1). ve Hossein .H.A. ALIZADEH(2)
1Ankara Üniv. Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü-Ankara
2Bu-Ali Sina Üniv. Faculty of Agriculture, Department of Agricultural Machinery-Hamadan

Bu araştırmada, ülkemizde son yıllarda kullanılan 31 adet yerli ve 31 adet ithal traktörün bazı motor özellikleri incelenmiş ve traktörlerin deney raporlarından yararlanılarak traktör verimleri belirlenmiştir. Traktör motorlarının özelliklerinden strok/çap oranları, moment elastikiyetleri ve özgül güç değerleri hesaplanarak yerli ve ithal traktörler için karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yine yerli ve ithal traktörler için motor gücünün kuyruk mili gücüne ve çeki gücüne dönüşüm oranları ile traktör genel verim değerleri hesaplanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre traktör genel verim değerlerinin yerli traktörlerde % 22,5-32,0 ve ithal traktörlerde % 19,4-32,4 arasında değiştiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Traktör, strok/çap oranı, moment elastikiyeti, özgül güç, traktör genel verimi.

yukarı

2000, 6 (3), 80-84
Havalandırma Amaçlı Siloların Hava Karışım Odasında Kullanılan Eleklerin Hava Akımı Dirençlerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Kâmil SAÇILIK ve Ramazan ÖZTÜRK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, hava karışım odasında kullanılabilen standart tel dokuma eleklerin hava akımına karşı gösterdiği direnç değerleri belirlenmiştir. Bunun için bir deney düzeneği geliştirilmiştir. Denemelerde 5 farklı elek açıklığına sahip standart tel dokuma elekler kullanılmıştır. Fizikomekanik özellikleri farklı 7 değişik tarımsal ürün 5 farklı hava hızında denenmiştir. Yapılan varyans analizinde, incelenen üç faktörün hava akımı direnci üzerine etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Elde edilen bulgulara göre, elek açıklığı arttıkça hava akımına gösterilen direncin azaldığı, hava hızının artmasının sistemde önemli bir direnç artışına neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ürün boyutlarından daha küçük elek kullanımı sistemdeki direnci önemli ölçüde artırmıştır. Nohut (Eser 87), soya (SA-88), mercimek (Pul 11) ve mısırda (Pioneer 3394) E5, Kunduru 1149 ve Gerek 79 buğday çeşitlerinde E4, kolzada (Westarn) ise E3 kodlu eleğin kullanılması hava akımına karşı gösterilen direnci oldukça düşürmüştür.

Anahtar Kelimeler : Hava karışım odası, elek, hava akımı direnci, tarımsal ürün

yukarı

2000, 6 (3), 85-90
Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Elma Bahçesinde Elma İçkurdu, Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera:Tortricidae)'nın Ergin Popülasyon Değişimi Üzerinde Araştırmalar1
(Türkçe)

Bahattin KOVANCI(2), Nimet Sema GENÇER(2), Mehmet KAYA(2) ve Bülent AKBUDAK(2)
Araştırma Uludağ Üniv. Araştırma Fonu Müdürlüğü Tarafından Desteklenen 96/18 nolu projenin bir bölümüdür.
2 Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü, Görükle Kampüsü - Bursa

Bu çalışma, Bursa'da 1998 ve 1999 yıllarında Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi elma bahçesinde yapılmıştır. Cydia pomonella'nın (L.) ergin populasyon değişiminin incelenmesinde INRA BIOPROX tipi tuzaklar ve feromon kapsülleri kullanılmış ve tuzaklarda yakalanan ergin sayıları haftalık olarak değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonunda C. pomonella'nın Ziraat Fakültesi elma bahçesinde elmanın ana zararlısı olduğu belirlenmiştir. Bahçede, ilk C. pomonella erginleri 1998 ve 1999 yıllarında sırasıyla 8 Mayıs ve 30 Nisan'da erkenci elma çeşitlerinde yeşil meyve döneminde; orta geççi, geççi, ve çok geççi çeşitlerinde ise, meyve tutma dönemindeyken saptanmıştır. Ergin uçuşu Mayıs'tan Eylül ortalarına kadar devam etmiş ve toplam ergin uçuş süresi 1998 ve 1999 yıllarında sırasıyla 126 ve 140 gün olmuştur. Bu bahçede, C. pomonella gerek 1998 ve gerekse 1999 yılında yılda 3 döl vermiştir.

Anahtar Kelimeler : Elma içkurdu, Cydia pomonella, popülasyon değişimi, Bursa

yukarı

2000, 6 (3), 91-96

Hümik Asit ve Fosfor Uygulamalarının Mısır Bitkisinin (Zea mays L.) Fe, Zn, Mn ve Cu İçeriği Üzerine Etkisi (Türkçe)

İbrahim ERDAL., Mehmet Ali. BOZKURT ve Kerim Mesut ÇİMRİN
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Van

Bu çalışmada, toprağa değişik dozlarda uygulanan hümik asit ve fosforun kireçli bir toprakta yetiştirilen mısır bitkisinin (Zea mays L.) Fe, Zn, Mn ve Cu içeriğine etkisini incelemek ve bu etkiyi toprakta kalan yarayışlı besin maddesi konsantrasyonları ile karşılaştırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla toprağa 3 dozda hümik asit (0, 250, 500 mg/kg) ve 4 dozda P (0, 20, 40, 80 mg/kg) uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, hümik asit uygulamalarının bitki kuru ağırlığı üzerine etkisi önemsiz olurken P uygulamaları ile bitki kuru ağırlığı artmıştır. Hümik asit uygulamaları ile Bitkinin Fe, Zn ve Mn konsantrasyonları ile topraktan sömürülen miktarları artmış, fakat Cu konsantrasyonu azalmıştır. Bitkinin Fe, Zn, Mn ve Cu konsantrasyonları üzerine P uygulamaları genelde olumlu etki göstermiş olup, bu olumlu etkinin P'nin düşük dozlarında daha fazla olduğu görülmüştür. Hümik asit uygulamaları ile toprakta kalan Fe, Zn, Mn ve Cu konsantrasyonları azalmış olup, bu azalmanın hümik asitin düşük dozunda genelde daha fazla olduğu görülmüştür. Fosfor uygulamaları ile topraktaki Fe konsantrasyonu artmış, Zn ve Cu miktarı azalmış, Mn konsantrasyonu ise uygulamadan etkilenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Hümik asit, fosfor, mikro elementler, yarayışlılık, mısır

yukarı

2000, 6 (3), 97-101
Karakaş Erkek Kuzularında Serum Testosteron Konsantrasyonları ile Testis Özellikleri Arasındaki İlişkiler
(Türkçe)

Turgut AYGÜN(1) ve Orhan KARACA(2)
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Van
Adnan Menderes Üniv. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü-Aydın

Bu araştırma, entansif koşullarda yetiştirilen 22 Karakaş (Akkaraman ırkının bir varyetesi) erkek kuzularında serum testosteron konsantrasyonları ile testis özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılmıştır.Karakaş erkek kuzularının serum testosteron konsantrasyonları ve testis özellikleri 90, 120, 150 ve 180 günlük yaşlarda ölçülmüştür. 90, 120, 150 ve 180 günlük yaştaki erkek kuzuların serum testosteron konsantrasyonları arasında önemli farklılıklar bulunmuştur (P<0.01). Serum testosteron konsantrasyonları 90 günlük yaştaki kuzularda en düşük (ortalama, 58.180±34.422 mIU/ml) ve 180 günlük yaştaki kuzularda en yüksek (ortalama, 181.701±34.350 mIU/ml) değer göstermiştir.Bulgular, serum testosteron konsantrasyonları ile testis özellikleri arasında çok önemli (P<0.01) ilişkilerin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçüm günlerindeki canlı ağırlık (kg) ve yaş (gün) ile serum testosteron konsantrasyonları ve testis özellikleri arasında önemli ilişkiler elde edilmiştir (P<0.01). Serum testosteron konsantrasyonları ile testis çapı, testis uzunluğu, skrotum çevresi, skrotum uzunluğu, canlı ağırlık ve yaş arasındaki fenotipik korelasyon katsayıları sırasıyla, 0.717, 0.750, 0.741, 0.650, 0.750 ve 0.755 olarak bulunmuştur.Sonuç olarak, serum testosteron konsantrasyonları ile testis özellikleri arasındaki ilişkilerin incelemeye değer olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Serum testosteron konsantrasyonu, testis özellikleri, erkek kuzular, Karakaş

yukarı

2000, 6 (3), 102-108
Süt Sağım Makinalarına Uygun Bir Elektronik Nabız Aygıtı Geliştirilmesi
(Türkçe)

Recai GÜRHAN(1).,Mustafa ÇETİN(1) ve F. Özgür KARAKOÇ(2)
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara
Ziraat Yüksek Mühendisi-Ankara

Ülkemizde süt sığırcılığı yapan işletmelerde sağım makinası kullanımı giderek artmaktadır. Ancak sağım makinalarının işletme parametreleri açısından, süt sağımının isteklerini karşılayabilecek özellikte olması gereklidir. Süt sağım makinalarında nabız aygıtı karakteristikleri; özellikle sağım performansı, süt verimi ve meme sağlığı yönünden oldukça önemlidir. Ayrıca, uygun nabız aygıtı tasarımında da göz önüne alınması gereken kriterleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada; sağım makinaları için bir elektronik nabız aygıtı geliştirilmiştir. Elektronik kontrol ünitesinde tümleşik devre tek-kararlı çok titreşken ve zaman geciktirici bulunan nabız aygıtında, bir de valf düzeni yer almaktadır. Tasarımı yapılan elektronik nabız aygıtının parametreleri uluslararası ve ulusal standartlara uygun olarak saptanmış ve irdelenmiştir. Yapılan denemeler sonucunda; geliştirilen nabız aygıtının yüksek bir nabız frekansı ve nabız oranı kararlılığına sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Elektronik nabız aygıtı,nabız sayısı, nabız oranı

yukarı

2000, 6 (3), 109-115
Tekirdağ Koşullarında Farklı Sulama Yöntemlerinin Elma Ağaçlarının Su Tüketimine Etkisi1
(Türkçe)

A. Halim ORTA, A. Nedim YÜKSEL ve Tolga ERDEM
Bu çalışma (TÜAF 128), Trakya Üniversitesi Araştırma Fonu tarafından desteklenen araştırma projesinin bir bölümünden özetlenmiştir.
2 Trakya Üniv. Tekirdağ Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Tekirdağ

Trakya Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi deneme alanında 1997 ve 1999 yıllarında yürütülen bu çalışmada, damla ve yüzey (çanaklarda göllendirme) sulama yöntemleri ile sulanan Starking Delicious çeşidi elma ağaçlarının on günlük periyotlardaki su tüketimi ölçülmüş ve ölçülen bu değerler bazı bitki su tüketimi tahmin eşitlikleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuçta, mevsimlik bitki su tüketimi değerleri damla sulama yönteminde yüzey sulama yöntemine göre % 60.5 - 64.9 (ortalama % 62.7) daha az olmuştur. Ayrıca, elma ağaçlarının su tüketimi tahmininde Penman yönteminin FAO modifikasyonunun daha sağlıklı sonuç verdiği belirlenmiş ve bu yönteme ilişkin bitki katsayısı (kc) eğrisi hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Elma, sulama yöntemi, sulama zamanı planlaması, bitki su tüketimi, bitki katsayısı.

yukarı

2000, 6 (3), 116-121
Ankara Üniversitesi Öğrencilerinin Hızlı Hazır Yiyecek Tercihleri Üzerinde Bir Araştırma
(Türkçe)

Metin Saip SÜRÜCÜOĞLU ve Funda Pınar ÇAKIROĞLU
Ankara Üniv. Ziraat Fak.Ev Ekonomisi Yüksekokulu Beslenme Anabilim Dalı - Ankara

Bu araştırma, Ankara Üniversitesi'nde lisans öğrenimi yapan öğrencilerin batı tarzı ve geleneksel hızlı hazır yiyeceklerin tercih durumlarını saptamak için toplam 886 öğrenci (414 erkek, 472 kız) üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya alınan erkek öğrencilerin ortalama yaşları 21.63±2.27 yıl, kız öğrencilerin ise 20.62±1.85 yıldır. Öğrencilerin hızlı hazır yiyecek restoranlarına gitme sıklıkları irdelendiğinde öğrencilerin daha çok geleneksel restoranlara gittikleri belirlenmiştir. Her iki öğrenci grubunda da ilk sırada tercih edilen ürün etli pidedir. İkinci sırada kız öğrencilerde patates kızartması, erkek öğrencilerde ise et döner olup, üçüncü sırada her iki cinste de hamburger gelmektedir. İçecek olarak da en çok tercih edilenin kola olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Üniversite öğrencileri, hızlı hazır yiyecek tercihi, hızlı hazır besinler, hızlı hazır içecekler

yukarı

2000, 6 (3), 122-125
İç Anadolu Koşullarında Bazı Yalancı Tüylü Fiğ (Vicia villosa ssp. dasycarpa (Ten) Cav.) Hatlarında Yem Verimi ve Kalitesi
(Türkçe)

Suzan ALTINOK ve B. Hakan HAKYEMEZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında 1996 ile 1998 yılları arasında yürütülen bu araştırmada materyal olarak 1994 yılında ICARDA'dan gönderilen 2562 (Suriye orijinli), 2437 (ABD orijinli), 2441 (Türkiye orijinli), 2457 ve 2446 (İtalya orijinli) nolu yalancı tüylü fiğ hatları ile kontrol olarak L-1437 nolu TARM tüylü fiğ çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada, iki yıllık ortalamaya göre en fazla bitki boyu (ort. 82 cm), yeşil ot verimi (ort. 2352 kg/da) ve ham protein verimi (ort. 87 kg/da) Suriye orijinli 2562 nolu hattan, en fazla kuru madde verimi (ort. 510 kg/da) ise diğer verimlerde de 2562 nolu hattı takip eden İtalya orijinli 2446 nolu hattan elde edilmiştir. Kontrol olarak kullanılan L-1437 nolu TARM tüylü fiğ çeşidinde gerek bitki boyu, gerekse yem verimleri yalancı tüylü fiğ hatlarından daha az olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yalancı tüylü fiğ, tüylü fiğ, bitki boyu, yeşil ot verimi,kuru madde verimi, hamprotein verimi

yukarı

2000, 6 (3), 126-131
Farklı Doz ve Zamanda Uygulanan Ethephon'un Arpa (Hordeum vulgare L.) Tane Verimine Etkisi
(Türkçe)

Mustafa GÜLER
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

1997-1999 yılları arasında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında yürütülen bu çalışmada, farklı doz ve zamanlarda arpaya uygulanan ethephonun tane verimine etkileri incelenmiştir. Denemede Tokak 157/37 ve Bülbül 89 iki sıralı arpa çeşitleri ile Yıldırım ve Erginel-90 altı sıralı arpa çeşitleri kullanılmıştır. Ethephon uygulamaları sapa kalkma, başaklanma öncesi ve çiçeklenme sonu dönemlerinde 0, 15, 30, 45 ve 60 g/da dozlarında uygulanmıştır.Araştırmada her iki deneme yılına ilişkin sonuçlar ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; dört arpa çeşidine farklı doz ve zamanda ethephon uygulanmasıyla tane verimi yönünden önemli farklılıklar saptanmıştır. Denemenin birinci yılında en yüksek tane verimi Tokak 157/37 çeşidinden, ikinci yılında ise Bülbül 89 çeşidinden elde edilmiştir. Her iki yılda başaklanma öncesinde 30 g/da ethephon uygulamasıyla en yüksek tane verimleri elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İki sıralı arpa, altı sıralı arpa, ethephon, tane verimi

yukarı

2000, 6 (3), 132-134
Yaşlı Broiler Damızlık Sürüsünden Elde Edilen Yumurtaları Plastik Torba İçinde Kısa Süre Bekletmenin Kuluçka Özelliklerine Etkisi
(Türkçe)

Okan ELİBOL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırma, yaşlı broiler damızlıklarından elde edilen yumurtaları plastik torba içinde kısa süreli bekletmenin kuluçka özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın yumurta materyali, 57 haftalık yaş da olan Ross Pm3 broiler damızlıklarından elde edilmiştir. Araştırmada toplam 4500 adet kuluçkalık yumurta kullanılmıştır. Depolama süresi olarak 4 gün ve bekletilmeyen (0 gün) olmak üzere 2 grup oluşturulmuştur. Bunun yanında depolama süresi 4 gün olan yumurtaların yarısı plastik torba içinde diğer yarısı ise aynı koşullarda plastik torbaya konulmadan tutulmuştur. Depolama süresi 4 gün olan plastik torbasız ve plastik torba içinde bekletilen gruplar ile depolanmayan(depo süresi 0 gün ) grubun çıkış gücü değerleri sırasıyla % 86.7, % 90.9 ve % 90.7 olarak tespit edilmiştir. Grupların mukayesesi, plastik torbasız olarak 4 gün bekletilen grupta çıkış gücünün, diğer 2 gruptan düşük olduğunu ortaya koymuştur.(P < 0.05). Sonuç olarak, yaşlı broiler damızlıklardan elde edilen yumurtaların ovipozisyon sonrası en kısa sürede gelişim makinesine yüklenmesi eğer bu sağlanamıyorsa kısa süreli de olsa plastik torba içinde bekletilmesinin çıkış gücünü artırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Broiler damızlık, yumurta depolama süresi, plastik torba, çıkış gücü

yukarı

2000, 6 (3) 135-140
Türkiyede Üretilen Konik Hüzmeli Bazı Meme Plakalarında Delik Çapı ve Düzgünlüğünün Belirlenmesi
(Türkçe)

Ergin DURSUN(1) ., Yurdaer KARAHAN(2) ve İbrahim ÇİLİNGİR(1)
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara
Harran Üniv. Meslek Yüksekokulu Tarım Makinaları Proğramı-Şanlıurfa

Konik hüzmeli memeler gövde, süzgeç, girdap plakası, meme plakası ve başlık olmak üzere beş parçadan ibarettir. Meme plakası; ilaç dağılım düzgünlüğü, verdi, damla büyüklüğü ve dağılımını etkileyen en önemli parçadır. Bu çalışmada, ülkemizde dört farklı üretici firma tarafından üretilen pülverizatör meme plakalarında delik çapları ve delik kenar düzgünlükleri belirlenmiştir. Bundan başka incelenen plakalarla verdi ve hacimsel sıvı dağılımı ölçümleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre plaka delikleri düzgün olmayıp tam bir dairesellik göstermemektedir. Aynı grup plakaların delik çaplarında farklılıklar bulunmuştur. Ölçülen ortalama delik çapları ile firmanın çap değerleri arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Plaka deliklerinin pürüzlülüğü ve delik çapı farklılıkları, verdi ve hacimsel sıvı dağılımlarında değişimlere neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler : Meme plakası, delik çapı, delik düzgünlüğü

yukarı

2000, 6 (3), 141-143
Deney Ünitelerinin Gruplara Ortalamaları Dengelenmiş ve Rasgele Dağıtıldığı Tesadüf Parselleri Deneme Düzenlerinin Karşılaştırması
(Türkçe)

Ensar BAŞPINAR ve Fikret GÜRBÜZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, deney ünitelerinin gruplara ortalamaları dengelenmiş olarak ve rasgele dağıtılması ile I. Tip hatanın, testin gücünün, gruplar arası ve grup içi varyansların ve örnek genişliklerinin karşılaştırılan grup sayısı iki ve grupların ortalamalar arasındaki farklar da d=0.0, d=1.0, d=1.5 ve d=2.0 standart sapma olduğunda nasıl etkilendiği ele alınmıştır. Her örnek genişliği ve d farkı için, dengelenmiş ve rasgele tahsis edilmiş 100 000'er simülasyon denemesi ile sonuçlar, ampirik olarak elde edilmiştir. Dengelenmiş denemelerde, muamele ortalamaları arasındaki varyansların beklenenden ciddi sayılabilecek ölçüde farklı tahmin edildikleri ancak, gerekli deney ünitesi sayısı bakımından dengelenmemiş denemelerden daha az deney ünitesine gerek duyduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tesadüf parselleri, dengeli denemeler, dengesiz denemeler, I. Tip hata, testin gücü

yukarı

2000, 6 (3), 144-148
Fosfor Eksikliğine Dayanıklı Mısır (Zea mays L.) Genotiplerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Aydın GÜNEŞ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Yarayışlı fosforun düşük olduğu topraklarda yetişen çeşitlerin geliştirilmesi için önemli strateji düşük fosfor stresi koşullarında fosfor eksikliğine toleranslı çeşitlerin seçilmesidir. Bu çalışmada Furio, Riogrande, Sele, DK 743, Helix, Missouri, Betor ve Poker mısır çeşitlerinin fosfora etkinlikleri araştırılmıştır. Deneme sera koşullarında yürütülmüştür. Fosfor toprağa 0, 50 ve 100 mg kg-1 seviyelerinde KH2PO4' den uygulanmıştır. Deneme sonunda bitkilerin yaş ve kuru ağırlıkları ile bitkilerin P konsantrasyonları ve içerikleri belirlenmiştir. Bitkilerin yaş ve kuru ağırlıkları ile bitkilerin fosfor konsantrasyonları ve P içerikleri arasındaki ilişkilerden yararlanılarak mısır çeşitlerinin fosfor etkinlikleri ortaya konulmuştur. Deneme sonuçlarına göre Furio, Sele, DK 743, Helix ve Missouri çeşitleri düşük fosfora toleranslı olarak seçilmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Mısır genotipleri, P noksanlığı, P kullanım etkinliği

yukarı
2000, 6 (3), 149-152
Ile de France x Akkaraman (G1) Melezi Erkek Kuzularda Kesim ve Karkas Özelliklerine İlişkin Fenotipik ve Genetik Parametreler
(Türkçe)

Gürsel DELLAL(1), Ayhan ELİÇİN(1) ve Ali Murat TATAR(2)
Bu araştırma Ankara Üniversitesi Araştırma Fonu Müdürlüğü tarafından desteklenmiştir.
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara
2 Dicle Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Diyarbakır

Bu araştırmada Ile de France (IF) x Akkaraman (AK) (G1) melezi erkek kuzularda kesim ve karkas özelliklerine ilişkin tanımlayıcı değerler ve kalıtım dereceleri hesaplanmıştır. Elde edilen verilere göre, kesim ve karkas özelliklerine ilişkin tanımlayıcı değerler yeterli düzeyde, kalıtım dereceleri ise çoğu özellik için sıfıra yakın veya kuram dışı(<0; <1) olarak tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Koyun, erkek kuzu, kesim ve karkas özellikleri, kalıtım derecesi

yukarı
2000, 6 (3), 153-158
Antalya İlinde Kıl Keçisi Yetiştiriciliğinin Bazı Yapısal Özellikleri I. İş Gücü Durumu, Üretim Sistemleri, Kaba Yem Kaynağı ve Barınak Özellikleri
(Türkçe)

Gürsel DELLAL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırmada Antalya ilinde Merkez, Korkuteli, Elmalı, Kaş, Manavgat, Gündoğmuş ve Gazipaşa ilçelerinde Kıl Keçisi yetiştiriciliğine yer veren tarım işletmelerinin nüfus yapısı, hayvan varlığı, iş gücü durumu, üretim sistemleri, kaba yem kaynağı ve barınak özellikleri gibi yapısal unsurlara ilişkin özellikler araştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre toplam hane halkı sayısı, işletmeci yaşı ve keçi yetiştiriciliği ile uğraşma süresi sırasıyla 6.3+0.26 kişi, 51.6+1.14 yıl ve 33.6+5.27 yıl'dır. Toplam arazi büyüklüğü ve keçi sayısı sırasıyla 34.5+11.58 dekar ve 213.3+37.4 baş'dır. Kaba yem kaynağını esas alarak makilik alanlar (% 49) ve orman içi mer'a (% 47) oluşturmaktadır. İşletme başına çoban sayısı 2.3+0.33'dür.

Anahtar Kelimeler: Antalya ili, Kıl keçisi yetiştiriciliği, yapısal özellikler

yukarı
2000, 6 (3), 159-162
Yuvaya Ekim Makinalarında Kullanılabilen Farklı Yuva Açıcı Uçların Penetrasyon Kuvvetlerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Yasemin SABAHOĞLU, Ramazan ÖZTÜRK ve Ahmet ÇOLAK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Yuvaya ekim sistemi toprak işlemeli ve toprak işlemesiz koşullar için tohumların toprağa en uygun şekilde bırakılmasını sağlayan bir tekniktir. Bu teknik geleneksel ekim sistemlerine göre daha yüksek, daha hızlı ve daha üniform bir tohum çıkışı ve çimlenme sağlamaktadır. Ayrıca tohum ile toprak arasında iyi bir temas oluşmakta ve tohumlar üniform derinlik ve sıra üzeri mesafelerde toprağa bırakılmaktadır. Bu koşullara ancak tohumları toprakta açılan yuvalara tek tek bırakılmasıyla ulaşılmaktadır. Bu yöntemle toprakta daha derine bırakılan tohumlar, toprak yüzeyinde oluşacak nem kaybı, ekstrem sıcaklık değişimleri ve tuz birikimi gibi olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Yuvaya ekim makinaları üzerindeki ekici tekerlek üzerine yerleştirilen farklı şekillerdeki yuva açıcı uçlar ile toprakta tohumlar için uygun şekilli yuvalar açılmaktadır. Bu çalışmada, yuvaya ekim makinalarında kullanılan dört farklı şekil ve ölçüdeki yuva açıcı uç için penetrasyon kuvvetleri belirlenmiştir. Tarla koşullarının simüle edildiği laboratuvar ortamında yürütülen denemelerde yuva açıcı uçların şekillerine ve toprak hacim ağırlığı değerlerine göre toprak penetrasyon kuvvetlerinin değişimi incelenmiştir. Denemler sonucunda, projeksiyon alanı en küçük olan yuva açıcı ucun en düşük penetrasyon kuvvetini oluşturduğu saptanmıştır. Ayrıca, toprak hacim ağırlığındaki artışla birlikte penetrasyon kuvvetinin de arttığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Yuvaya ekim, penetrasyon kuvveti, yuva açıcı uç

yukarı