2000, Cilt: 6, Sayı: 2
İçindekiler
 
KENDİR, H. Fiğ (Vicia sativa L.) Hatlarında Tohum verimi ve Bazı Bitkisel Özellikler Özet
DEMİR, N. ve D. ATAY, Bodrum'da Kafeslerde Balık Yetiştiriciliğinin Fitoplanktona Etkisi Özet
ÖZKAN, M. M. ve T. KESİCİ, Seleksiyon Yapılan Japon Bıldırcını Hattında Gerçekleşen Kalıtım Derecesinin Tahmin Edilmesi Özet
YÜZBAŞI, N. ve T. URAZ, Glucono Delta Lactone (GDL)'un Beyaz Peynir Üretiminde Kullanılması II. Starter Kültürü Katılmış Özet
KÖKSAL, A. İ., O. YILDIRIM, H. DUMANOĞLU, A. KADAYIFÇI ve N. GÜNEŞ, Farklı Sulama Yöntemlerinde Elma Ağaçlarının Su Tüketimi Özet
BOZKURT, M. A. K. M. ÇİMRİN ve F. GÜLSER, Elma Ağaçlarında Azotlu ve Fosforlu Gübrelemenin Yaprak Mineral Kompozisyonuna ve Gelişmeye Etkisi Özet
ETİKAN, N. KAYABAŞI ve S. KIZIL, Kekik (Thymus sp.) Bitkisinden Elde Edilen Renkler ve Bu Renklerin Bazı Haslıkları Üzerinde Bir Araştırma Özet
TATLIDİL, .F. F. Beypazarı İlçesinde Farklı Muhafaza Yöntemlerinin Havuç Maliyetine Etkisi Özet
ERZURUM, K. Kavunda Macrophomina phaseolina ( Tassi ) Goidanich' nın Patojenisitesi Üzerinde Araştırmalar Özet
DELLAL, G., F. SÖYLEMEZOĞLU, S. ETİKAN ve Z. ERDOĞAN, Anadolu Merinosu Koyunlarının Bazı Yapağı Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma Özet
KÜTÜK, C. ve G. ÇAYCI, Ağaç Kabuğunun Yetiştirme Ortamı Olarak Begonya (Begonia semperflorens) Bitkisi Yetiştiriciliğinde Kullanılması Özet
KEPENEKÇİ, A. ve A. SUSURLUK, Türkiye İçin Yeni Bir Entomopatojen Nematod Türü; Heterorhabditis marelatus Liu and Berry, 1996 (Rhabditida: Heterorhabditidae) Özet
SÖNMEZ, F. ve N. YILMAZ, Azot ve Fosforun Arpa Tanesinin Bazı Makro ve Mikro Besin Maddesi İçerikleri Üzerine Etkisi Özet
ERŞAHİN ve M. R. KARAMAN, Toprak Değişkenliğinin Yere Özgü Amenajman ve Toprak Verimliliği Çalışmaları İçin Değerlendirilmesinde Faktör Analizinin Kullanılması Özet
MİMARYAN ve S. M. YENER, Siyah Alaca İneklerde Dış Yapı Özellikleri ve Canlı Ağırlık ile Süt Verimi Arasındaki Korelasyonlar ve Bunlardan Seleksiyonda Yararlanma İmkanları Özet
KOR, A. ve M. ERTUĞRUL, Akkeçi Erkek Çebiçlerinin Bazı Kesim - Karkas Özellikleri ve Et Bileşimi Özet
BAŞPINAR, E. ve F. GÜRBÜZ, Grup İçi Korelasyon Katsayısının Önemlilik Testi İçin Tablo Değerleri Özet
BAŞPINAR, E. ve M. MENDEŞ, İki Yönlü Tablolarda Uyum Analizi Tekniğinin Kullanımı Özet
ELİBOL, O. ve M. TÜRKOĞLU Broiler Damızlık Yumurtalarında Kısa Süreli Depolama ve Sürü Yaşının Kuluçka Özelliklerine Etkileri Özet
ÖLMEZ, N. F. ve E. A. KANIK,Diskriminant Analizi Tekniği İle El Dokusu Halı Tiplerinin Teknolojik Özelliklerine Göre Gruplandırılması Özet
TABAN, S. ve V. KATKAT, Mısır Bitkisinin Toprak Üstü Aksam ve Kök Gelişimi ile Mineral Madde Konsantrasyonu Üzerine Tuz Stresinin Etkisi Özet
ÖZTÜRK, R. ve K. SAÇILIK, Hava Akımlı Düzenlerde Kullanılabilen Eleklerde Bazı Aerodinamik Özelliklerin Belirlenmesi Özet
Özetler
 

2000, 6 (2) 1-7
Fiğ (Vicia sativa L.) Hatlarında Tohum verimi ve Bazı Bitkisel Özellikler
(Türkçe)

Hayrettin KENDİR
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Türkiye'de yembitkileri ekilişi istenilen düzeyde değildir. Yeni bitki tür ve çeşitlerinin tarımımıza kazandırılması yembitkileri ekilişinin artmasına yardımcı olacaktır. Bu çalışmada değişik bölgelerden toplanmış olan 15 fiğ hattı ve bir kontrol çeşidinin Ankara koşullarında tohum verimleri ve bazı bitkisel özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. A.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlalarında 2 yıl sürdürülen araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu 59.57-87.62 cm, dal sayısı 2.13-3.35 adet, bakla sayısı 6.42-11.72 adet, ilk bakla yüksekliği 22.58-37.11 cm, bakla boyu 40.67-57.33 mm, baklada tohum sayısı 3.98-5.47 adet, biyolojik verim 294.03-501.08 kg/da, tane verimi 88.67-164.92 kg/da, hasat indeksi %29.82-38.63, bin tane ağırlığı 36.72-50.77 g arasında bulunurken, olgunlaşma gün sayısı 84.5-92 arasında değişmiştir. Çalışma sonuçlarına göre 2003, 2560, 2083 numaralı hatlar biyolojik verim, 2003 numaralı hat ise tane verimi bakımından kontrol olarak kullanılan L-147 çeşidi kadar verim sağlamışlardır.

Anahtar Kelimeler: fiğ, tane verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, bitkisel özellikler

yukarı

2000, 6 (2) 8-11
Bodrum'da Kafeslerde Balık Yetiştiriciliğinin Fitoplanktona Etkisi
(Türkçe)

Nilsun DEMİR ve Doğan ATAY
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü- Ankara

Kafeslerde çipura ve levrek balığı yetiştiriciliğinin fitoplanktona etkisinin belirlenmesi amacıyla kafesler civarında ve açıkta (kontrol) iki istasyon seçilmiştir. Fitoplankton sayısı, kafes istasyonunda açıkta seçilen istasyondan yüksek bulunmuştur (p<0,01). Kafes istasyonunun klorofil a değerleri de açıkta seçilen istasyondakinden yüksektir. Pennat diatomlar, Rhizosolenia spp., Thalassionema nitzschioides ve Leptocylindricus danicus türleriyle dominant olarak bulunmuşlardır. Fitoplankton kompozisyonu açısından kafes istasyonu ve açıkta seçilen istasyon arasında bariz bir farklılık görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler: fitoplankton, kafes yetiştiriciliği, klorofil, pennat diatom

yukarı

2000, 6 (2) 15-21
Glucono Delta Lactone (GDL)'un Beyaz Peynir Üretiminde Kullanılması II. Starter Kültürü Katılmış
(Türkçe)

Nuray YÜZBAŞI ve Tümer URAZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Süt Teknolojisi Bölümü-Ankara

Bu araştırmada starter kültürü ile birlikte GDL kullanımının Beyaz peynirilerde kalite kriterleri üzerine olan etkisi incelenmiştir. Peynire işlenecek süt, 3 kısma ayrılmış ve aşağıda belirtilen kombinasyonlarda starter kültürü ile GDL ilave edilerek deneme peynirleri üretilmiştir. (A- % 1 starter kültür (Kontrol), B- % 1 starter kültür + % 0.2 GDL, C- % 1 starter kültür + % 0.5 GDL). Çiğ sütte toplam kurumadde, yağ, toplam azot, titrasyon asitliği, ve pH değerleri saptanmıştır. Pastörize sütte ise toplam bakteri sayısı belirlenmiştir. Olgunlaşmaya alınan peynirlerde toplam kurumadde, yağ, tuz, toplam azot, suda eriyen azot, protein olmayan azot, tirozin, toplam uçucu yağ asitleri, titrasyon asitliği, pH ve penetrometre değerleri elde edilmiştir. Bunun dışında toplam bakteri sayısı ile 30., 60. ve 90. günlerdeki duyusal puanları da bulunmuştur. Olgunlaşma süresi boyunca peynir örneklerinin, tuz, toplam azot ve penetrometre değerlerinde artış kaydedilmiş, diğer niteliklerde ise önemli bir değişimle karşılaşılmamıştır. Peynirlerle ilgili duyusal değerlendirmede de olgunlaşma sonuna doğru toplam puanların arttığı, fakat kontrol ile GDL katılanlar arasında önemli bir farklılığın bulunmadığı saptanmıştır. Ayrıca GDL kullanımı ile peynirlerin toplam bakteri içeriğinde olgunlaşma boyunca bir azalmanın görüldüğü ve bunun kontrol peynirinden daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Starter kültür, Glucono Delta Lactone, beyaz peynir

yukarı

2000, 6 (2) 22-29
Farklı Sulama Yöntemlerinde Elma Ağaçlarının Su Tüketimi
(Türkçe)

A.İlhami KÖKSAL1, Osman YILDIRIM2, Hatice DUMANOĞLU1, Abdullah KADAYIFÇI3 ve Nurdan GÜNEŞ1
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Bahçe Bitkileri Bölümü - Ankara
2 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü - Ankara
3 Süleyman Demirel Üniv. Teknik Eğitim Fak. Yapı Bölümü - Isparta

Bu çalışmada, 1993-1995 yılları arasında, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde bulunan elma bahçesinde, Starkspur Golden Delicious çeşidi elma ağaçları, damla, ağaç altı mikro yağmurlama ve yüzey sulama yöntemleri ile sulanmış, on günlük periyotlar için bitki su tüketimleri ölçülmüş, ölçülen değerler bazı su tüketimi tahmin eşitlikleri ile hesaplanan değerlerle karşılaştırılmıştır. Sonuçta, yüzey sulama yöntemine oranla, damla sulamada % 17.2-29.3 (ort. % 23) ve ağaç altı mikro yağmurlama sulamada % 8.0-18.1 (ort. % 13) kadar daha düşük su tüketimleri elde edilmiştir. Genel olarak, Radyasyon (FAO) yönteminin daha sağlıklı bitki su tüketimi tahminleri verdiği bulunmuştur. Solar radyasyon değerlerinin bulunmadığı koşullarda bitki su tüketiminin Hargreaves yöntemiyle hesaplanması önerilmiştir. Bu yöntemlere ilişkin bitki katsayıları verilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Elma ağacı, damla sulama, ağaç altı mikro yağmurlama sulama, yüzey sulama, bitki su tüketimi

yukarı

2000, 6 (2) 30-34
Elma Ağaçlarında Azotlu ve Fosforlu Gübrelemenin Yaprak Mineral Kompozisyonuna ve Gelişmeye Etkisi
(Türkçe)

Mehmet Ali BOZKURT, Kerim Mesut ÇİMRİN ve Füsun GÜLSER
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Van

Artan dozlarda uygulanan azotlu ve fosforlu gübrelerin Starking elma çeşidinde yaprak besin elementi içeriği ile sürgün ve meyve gelişimine etkisi araştırılmıştır. Azotlu gübre yaprak azot ve bakır içeriği ile sürgün uzunluğunu artırmıştır. Azotlu gübreleme ile fosfor, magnezyum, demir ve mangan içerikleri ile meyve ağırlığında artış olmasına rağmen, bu etkiler istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Farklı dozlarda verilen fosforlu gübre, fosfor ve demir içeriğini artırmıştır. Yaprak azot, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bakır, çinko ve mangan içerikleri ile sürgün gelişimi ve meyve büyüklüğüne fosfor uygulamalarının etkisi önemli bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Elma, gübre, azot, fosfor, besin elementi içeriği, gelişme

yukarı

2000, 6 (2) 35-37
Kekik (Thymus sp.) Bitkisinden Elde Edilen Renkler ve Bu Renklerin Bazı Haslıkları Üzerinde Bir Araştırma
(Türkçe)

Sema ETİKAN1, Nuran KAYABAŞI1 ve Süleyman KIZIL2
1 Ankara Üniv. Ev Ekonomisi Yüksekokulu Köy El Sanatları Anabilim Dalı-Ankara
2 Dicle Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Diyarbakır

Bu araştırmada kekik bitkisinden mordanlı ve mordansız olmak üzere toplam 21 adet boyama yapılmıştır. Mordanlar yün halı ipliğine göre % 3 ve % 5 oranlarında kullanılmıştır. Bej, yeşil ve kahverengi tonlarında elde edilen renklerin ışık haslıkları 4 ile 7, sürtünme haslıkları 2 ile 3-4, su damlası haslıkları ise yaş su damlası 4 ile 5, kuru su damlası 5 olarak belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Kekik bitkisi, ışık haslığı, sürtünme haslığı, su damlası haslığı.

yukarı

2000, 6 (2) 38-44
Beypazarı İlçesinde Farklı Muhafaza Yöntemlerinin Havuç Maliyetine Etkisi (Türkçe)

F. Füsun TATLIDİL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Ekonomisi Bölümü-Ankara

Ankara ili Beypazarı ilçesinde 1995-1996 üretim döneminde yapılan bu araştırmanın amacı, üç farklı muhafaza yöntemine göre havucu muhafaza eden işletmelerde fiziki üretim girdilerinin (işgücü, makina, materyal) kullanım seviyelerini ve 1 kg havuç maliyetini belirlemektir. Araştırma sonuçlarına göre havucu tarlada bırakarak muhafaza eden işletmelerde gereksinim duyulan insan işgücü 316,61 saat, makina çekigücü 47,13 saattir. Bu grupta yer alan işletmelerin ortalama verimi 4293 kg/da olup, dekara ortalama maliyet 68 997 015 TL'dir. 1 kg havuç maliyeti 16 072 TL olarak hesaplanmıştır. Havucu toprağa gömerek muhafaza eden işletmelerde gereksinim duyulan insan işgücü 383,16 saat, makina çekigücü 63,30 saattir. İşletmelerin ortalama verimi 5022 kg/da, maliyet 75 823 200 TL/da ve 15 098 TL/kg'dır. Soğutuculu depolarda havucu muhafaza eden işletmelerin gereksinim duydukları insan işgücü 300,70 saat, makina çekigücü ise 39,71 saattir. Havuç maliyetinin 69 948 632 TL/da ve 15 496 TL/kg olduğu bu grupta yer alan işletmelerde ortalama verim 4514 kg/da olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Havuç, üretim maliyeti

yukarı

2000, 6 (2) 45-47
Kavunda Macrophomina phaseolina ( Tassi ) Goidanich' nın Patojenisitesi Üzerinde Araştırmalar
(Türkçe)

Kudret ERZURUM 1
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Ankara

Ankara, Çankırı, Kırıkkale ve Yozgat illerinde solgunluk ve kuruma belirtisi gösteren kavun bitkilerinden elde edilen 51 Macrophomina phaseolina izolatının 26' sının patojenisitesi test edilmiştir. Patojenisite denemelerinde etmenin mısır unlu kum kültürleri hazırlanarak toprağa % 5 oranında karıştırılmış ve gelişen bitkilerde ekimden 45 gün sonra hastalık değerlendirmeleri yapılmıştır. M. phaseolina' nın farklı izolatlarının, kavunda % 3.5 ila % 82 arasında değişen oranlarda hastalık oluşturduğu saptanmıştır. Teste tabi tutulan bütün izolatlar, kavun fidelerinin gövdesinde çizgiler halinde kuru, kahverenginde lekeler oluşturmuştur. Virülensi yüksek olan izolatlarda, daha sonra bu lekeler boyunca gövde çatlamaları oluşmuş ve sonuçta bitkide solgunluk ve bunu izleyen ölümler meydana gelmiştir.

Anahtar Kelimeler: kavun, Macrophomina phaseolina, Patojenisite

yukarı

2000, 6 (2) 48-53
Anadolu Merinosu Koyunlarının Bazı Yapağı Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma
(Türkçe)

Gürsel DELLAL1, Feryal SÖYLEMEZOĞLU, Sema ETIKAN2 ve Zeynep ERDOĞAN2
1 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü -Ankara
2 Ankara Üniv. Ev Ekonomisi Yüksek Okulu-Ankara

Bu araştırmada, Anadolu Merinosu koyunlarına ait yapağılarda kirli yapağı verimi, randıman, lüle uzunluğu, tek lif doğal uzunluğu, tek lif gerçek uzunluğu, teklif gerçek uzunluk sonrası ilk doğal uzunluk, kıvrım sayısı, 2.54 cm'deki kıvrım sayısı, kıvrım derinliği, kıvrım genişliği, mukavemet, mukavemete bağlı yüzde uzama, elyaf çapı, elyaf tip ve oranları, sortiman ve uniformite gibi bazı fiziksel özellikler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre 2 yaşlı Anadolu Merinosu koyunlarına ait yapağıların önemli bir kısmının kumaş sanayiinde kullanılabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: koyun, Anadolu Merinosu, yapağı özellikleri

yukarı

2000, 6 (2) 54-58
Ağaç Kabuğunun Yetiştirme Ortamı Olarak Begonya (Begonia semperflorens) Bitkisi Yetiştiriciliğinde Kullanılması
(Türkçe)

Cihat KÜTÜK ve Gökhan ÇAYCI
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, ağaç kabuğunun (AK) saksıda yetiştirme ortamı olarak kullanım olanağı begonya (Begonia semperflorens) bitkisi yetiştirilerek araştırılmıştır. Çalışmada ağaç kabuğu, peat ve pomza taşından oluşmuş yedi farklı ortam denenmiştir. Denemede ham ağaç kabuğunun olası toksik etkilerinden sakınmak amacıyla dekompoze olmuş ağaç kabukları kullanılmıştır. Karışımların ilk başta bitki yetiştirme ortamı olarak bazı temel fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Fiziksel özellikler dikkate alındığında % 50 ağaç kabuğu + % 50 peat, % 25 ağaç kabuğu + % 75 peat, % 50 ağaç kabuğu + %25 peat + %25 pomza ve % 25 ağaç kabuğu+ % 50 peat + % 25 pomza en uygun ortamlar olarak saptanmıştır. Begonya bitkisine ait bitkisel parametreler incelendiğinde % 25 AK + % 50 peat + % 25 pomza en uygun ortam olarak tespit edilirken, bu ortamı % 25 AK + % 75 peat ortamı izlemiştir. Ortamlarda yetiştirilen bitkilerin besin maddesi içerikleri incelendiğinde, bitkilerin azot, potasyum, kalsiyum, demir ve mangan içeriklerinde istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunurken, fosfor, magnezyum, çinko ve bakır içeriklerinde önemli farklılıklar bulunmamıştır. Araştırma sonucunda ağaç kabuğunun kendi doğasından ve dekompozisyonundan kaynaklanabilecek bir takım problemler olabileceği, bu nedenle ağaç kabuğunun yetiştirme ortamı olarak kullanılmasında daha detaylı araştırmalara gereksinim olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: ağaç kabuğu, saksı ortamı, peat, pomza taşı, begonya (Begonia semperflorens), besin maddeleri

yukarı

2000, 6 (2) 59-64
Türkiye İçin Yeni Bir Entomopatojen Nematod Türü; Heterorhabditis marelatus Liu and Berry, 1996 (Rhabditida: Heterorhabditidae) (Türkçe)

İlker KEPENEKCİ1 ve İ. Alper SUSURLUK2
1 Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü-Ankara
2 Ankara Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Ankara

Entomopatojen nematodlar olarak Steinernema, Neosteinernema (Rhabditida: Steinernematidae) ve Heterorhabditis (Rhabditida: Heterorhabditidae) cinslerine ait türler, böceklerle biyolojik mücadelede, diğer nematod gruplarına göre çok daha önemli bir yere sahiptir. Steinernema feltiae (Filipjev 1934) Woust, Mracek, Gerdin and Bedding, 1982 ülkemizde ilk kaydedilen entomopatojen nematod türüdür. Bu tür, Özer et al. (1995) tarafından Rize' de tespit edilmiştir. Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Kampüs alanından alınan toprak örnekleri içerisinden Heterorhabditis marelatus Liu and Berry 1996 (Rhabditida: Heterorhabditidae) bulunmuştur. Söz konusu türün erkek birey ve enfektif larvalarına ait morfolojik ve morfometrik özellikleri belirlenerek orijinal tanımı ile karşılaştırılmış, hayat çemberi kontrollü koşullarda takip edilmiş ve literatür kayıtlarına göre yayılış alanı ve konukçuları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada saptanan H. marelatus Türkiye nematod faunası için yeni kayıt niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler: Entomopatojenik nematod, Heterorhabditis marelatus, toprak, Ankara

yukarı

2000, 6 (2) 65-75
Azot ve Fosforun Arpa Tanesinin Bazı Makro ve Mikro Besin Maddesi İçerikleri Üzerine Etkisi
(Türkçe)

Fahri SÖNMEZ ve Nuri YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara
Karadeniz Teknik Üniv. Ordu Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ordu

Van koşullarında 1994 ve 1995 yıllarında yürütülen bu araştırmada Anadolu-86 kışlık arpa çeşidine uygulanan azot (0, 4, 8 ve 12 kg N/da) ve fosforun (0, 4 ve 8 kg P2O5 /da) tanedeki bazı makro ve mikro besin elementleri (N, P, K, Ca, Mg, Cu, Zn, Fe ve Mn) içeriklerine etkisi ve bu maddelerin tane ile topraktan kaldırılan miktarları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda azotun N, P, K, Ca, Mg, Cu, Zn, Fe ve Mn (1995) içeriklerine etkisinin önemli olduğu ve azotlu gübrelemenin tanede N miktarını artırdığı, diğer elementleri ise azalttığı saptanmıştır. Fosforun ise tanedeki P, K, Ca, Cu (1994), Zn, Fe (1994) ve Mn (1995) üzerine etkili olduğu ve uygulanan fosforun tanedeki P ve Mn (1995) içeriğini artırdığı, K (1995 yılında) Ca (1994 yılında), Cu, Zn, ve Fe içeriğini azalttığı, Mg içeriğini ise etkilemediği tespit edilmiştir. Azotlu gübreleme topraktan kaldırılan N, P, K, Ca, Mg, Cu, Zn, Fe ve Mn miktarlarını artırırken, fosforlu gübreleme N, P, K (1995), Ca, Mg, Cu (1994), Zn (1994) ve Mn (1995) miktarlarını artırmış, Fe'yi ise etkilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Arpa, tane, gübreleme, makro ve mikro elementler

yukarı

2000, 6 (2) 76-81
Toprak Değişkenliğinin Yere Özgü Amenajman ve Toprak Verimliliği Çalışmaları İçin Değerlendirilmesinde Faktör Analizinin Kullanılması
(Türkçe)

Sabit ERŞAHİN ve M. R. KARAMAN
Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Tokat

Toprak değişkenliği, toprak amenajmanında göz önüne alınması gereken en önemli faktörlerden birisidir. Bu çalışma ile, Tokat-Kazova'da yer alan 8.5 ha genişliğindeki bir tarlanın üst (0-30 cm) ve alt (30-60 cm) topraklarındaki değişkenliğin belirlenmesinde faktör analizinin kullanılması amaçlanmıştır. Üst ve alt topraklar için ayrı ayrı yapılan faktör analizlerine toprakların kum, silt, kil, OM, bitkiye yarayışlı su ve CaCO3 içerikleri ile KDK, pH, hacim ağırlığı ve bitkilerce alınabilir P değerleri dahil edilmiştir. Üst topraklarda dört faktöre yüklenen altı değişken (kum, silt, kil, CaCO3, bitkiye yarayışlı su, alınabilir P) toplam değişkenliğin %94.94'nü tanımlarken, alt topraklarda yine dört faktöre yüklenen altı değişken (kum, silt, kil, CaCO3, bitkiye yarayışlı su ve alınabilir P) toplam değişkenliğin %92.70'ni tanımlamıştır. Üst ve alt topraklara ilişkin faktör analizlerinin sonuçlarının benzer olması, faktör analizlerinde dikkate alınan toprak özelliklerinin dikey yönde fazla değişmediğini göstermektedir. Sonuçlar, faktör analizinin toprak değişkenliğinin belirlenmesinde başarıyla kullanılabileceğini, analize dahil edilen toprak özelliklerinden bitkiye yarayışlı su ve bitki tarafından alınabilir fosforun toprak amenajmanı ve toprak verimliliği açısından en önemli değişkenler olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Faktör analizi, toprak değişkenliği, toprak amenajmanı, toprak verimliliği

yukarı

2000, 6 (2) 82-85
Siyah Alaca İneklerde Dış Yapı Özellikleri ve Canlı Ağırlık ile Süt Verimi Arasındaki Korrelasyonlar ve Bunlardan Seleksiyonda Yararlanma İmkanları
(Türkçe)

Mustafa MİMARYAN1 ve Sadık Metin YENER2
Zanjan Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-İran
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmanın hayvan materyalini Atatürk Orman Çiftliği Sığırcılık İşletmesindeki 67 baş Siyah Alaca İnek oluşturmuştur. Araştırmada süt verimi ile genel görünüş, sütçülük karakteri, gövde kapasitesi, meme sistemi, toplam puan, vücut ağırlığı, cidago yüksekliği ve göğüs çevresi arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu ilişkiler basit ve babalar-içi fenotipik korrelasyon ve regresyon yöntemleri ile analiz edilmiştir. Ergin çağ (EÇ) süt verimi ile toplam puan ve ana dış yapı özellikleri arasında pozitif ve önemli fenotipik korrelasyonlar bulunmuş olup bunlar, adı geçen özelliklerden herhangi birine dayanan seleksiyonla EÇ süt veriminde artış sağlanabileceğine işaret eder.Toplam dış yapı puanı ile bunu meydana getiren ana dış yapı özellikleri arasındaki pozitif ve önemli ilişkilerden dolayı toplam dış yapıya göre yapılan seleksiyonla ana dış yapı özelliklerinde de iyileşme görülebilir.
EÇ süt verimi ile vücut ağırlığı arasında negatif korrelasyon çıkmış olup, bu sonuç, genç ineklerin genetik potansiyellerinin vücut gelişmesini tamamlamış ergin çağdaki ineklere nazaran daha yüksek olmasından kaynaklanmış olabilir. Süt sığırcılığı işletmelerinde sağmal sürüye katılan düvelerin birinci laktasyonlarında dış yapı puantajlarının yapılması; bunlar arasında yapılacak seleksiyonda toplam dış yapı puanının da dikkate alınması; ineklerin pedigrilerine resmi olarak dış yapı puanlarının da işlenmesi tavsiye edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca sığır, dış yapı özellikleri, vücut ağırlığı, süt verimi, korrelasyonlar

yukarı

2000, 6 (2) 86-91
Akkeçi Erkek Çebiçlerinin Bazı Kesim - Karkas Özellikleri ve Et Bileşimi
(Türkçe)

Aşkın KOR ve Mehmet ERTUĞRUL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Hayvancılık İşletmesinde yetiştirilen 10 aylık yaştaki Akkeçi erkek çebiçlerinin kesim ve karkas özellikleri ile etlerinin bileşimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma materyali Akkeçi erkek çebiçlerinde kesimhane ağırlığı 31.09±1.930 kg'dır. Sıcak karkas ve soğuk karkas randımanları sırasıyla % 44.30±0.694 ve % 42.23±0.793 olarak saptanmıştır. Karkas parçalarının sol yarım karkasta oransal payları ise but % 30.26±0.418, boyun % 12.57±0.843, kol % 21.60± 0.473, etek (boş böğür) % 11.74±0.359 ve sırt-bel % 21.27 ±0.636 olarak belirlenmiştir. Araştırmada karkas parçalarında fiziksel olarak dokuların diseksiyonu yapılmıştır. Oransal olarak en fazla kas, but parçasında yer almaktadır. Bunu sırasıyla kol, sırt-bel, boyun ve etek izlemektedir. Karkas değerlendirmede önemli bir ölçüt olan yağ doku bakımından sıralama ise etek, kol, sırt-bel, but ve boyun şeklinde olmuştur. Pirzola (6-12.kaburgalar) bölgesinde dokuların oransal payları ise sırasıyla kas % 57.43±1.060, kemik % 27.64±1.590, kabuk yağı % 7.14±0.639, kas arası yağ % 5.74±0.906 olarak saptanmıştır. Karkasların pirzola bölgesinde kemik dokunun ayrılmasından sonra yapılan kimyasal analiz sonuçlarına göre; ham protein % 17.67±0.198, ham yağ % 12.02±0.677, su % 68.15±0.535 ve ham kül % 1.16±0.030 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, pirzola bölgesinde musculus longissimus dorsi (MLD) kasında bağlı su düzeyi % 79.45±0.902'dir.

Anahtar Kelimeler: Akkeçi, karkas özellikleri, et bileşimi

yukarı



2000, 6 (2) 92-97
Grup İçi Korelasyon Katsayısının Önemlilik Testi İçin Tablo Değerleri
(Türkçe)

Ensar BAŞPINAR ve Fikret GÜRBÜZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, grup içi korelasyon katsayısının önemlilik testinde kullanılabilecek tablo değerlerini elde etmek amaçlanmıştır. Bunun için, simülasyon tekniğinden yararlanılarak, 100 000 simülasyon denemesi sonunda, çeşitli grup arası korelasyon yapısındaki populasyonlardan rasgele alınan değişik grup sayısı ve örnek genişliğindeki örneklerde hesaplanan grup içi korelasyon katsayılarının dağılımları elde edilmiş ve bu dağılımlardaki en büyük %5'inin başladığı değer tespit edilmiştir. Tespit edilen bu değer, a=0.05 olasılıkla grup içi korelasyon katsayılarının önemliliğinde kritik değer olarak kabul edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Grup içi korelasyon, tekrarlanma derecesi, hipotez kontrolü, örnekleme dağılımı

yukarı

2000, 6 (2) 98-106
İki Yönlü Tablolarda Uyum Analizi Tekniğinin Kullanımı
(Türkçe)

Ensar BAŞPINAR1 ve Mehmet MENDEŞ2
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara
2Ankara Üniv. Orman Fak.-Çankırı

Bu çalışmada, iki yönlü tabloların analizinde yaygın olarak kullanılan c2-testi, G-İstatistiği ve oranlara ait Z-Testine bir alternatif olarak Uyum Analizi (Correspondence Analysis) tekniği ele alınmıştır. Bu tekniğin uygulama aşamaları adım adım açıklanmış, diğer yöntemlere göre avantaj ve dezavantajları belirtilmiştir. Analiz tekniğinin adımlarına ait bir örnek, iki yönlü tablo üzerinde gösterilmiştir. Uyum analizi tekniği ile elde edilebilecek bilgi kalite ve miktarının diğer yöntemlerden daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Uyum analizi, kategorik veri, iki yönlü tablo, c2-testi, G-istatistiği

yukarı

2000, 6 (2) 98-106
İki Yönlü Tablolarda Uyum Analizi Tekniğinin Kullanımı
(Türkçe)

Ensar BAŞPINAR1 ve Mehmet MENDEŞ2
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara
2Ankara Üniv. Orman Fak.-Çankırı

Bu çalışmada, iki yönlü tabloların analizinde yaygın olarak kullanılan c2-testi, G-İstatistiği ve oranlara ait Z-Testine bir alternatif olarak Uyum Analizi (Correspondence Analysis) tekniği ele alınmıştır. Bu tekniğin uygulama aşamaları adım adım açıklanmış, diğer yöntemlere göre avantaj ve dezavantajları belirtilmiştir. Analiz tekniğinin adımlarına ait bir örnek, iki yönlü tablo üzerinde gösterilmiştir. Uyum analizi tekniği ile elde edilebilecek bilgi kalite ve miktarının diğer yöntemlerden daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Uyum analizi, kategorik veri, iki yönlü tablo, c2-testi, G-istatistiği

yukarı

2000, 6 (2) 107-110
Broiler Damızlık Yumurtalarında Kısa Süreli Depolama ve Sürü Yaşının Kuluçka Özelliklerine Etkileri
(Türkçe)

Okan ELİBOL ve Mesut TÜRKOĞLU
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu araştırma farklı yaşlardaki broiler damızlık sürülerden elde edilen yumurtalarda kısa süreli depolamanın kuluçka özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, aynı genotipin 6 farklı yaştaki sürüleri kendi içinde genç (29-36 hafta), orta (46-49 hafta) ve yaşlı (52-66 hafta) olmak üzere 3 yaş grubuna ayrılmıştır. Depolama süresi olarak ise 3, 2, 1 ve 0 gün(depolanmayan) olmak üzere 4 grup oluşturulmuş ve denemede toplam 42900 kuluçkalık yumurta kullanılmıştır. Sürü yaş grubu ve depolama süresi arasında erken ve son dönem embriyo ölümleri, ıskarta civciv oranı ve çıkış gücü bakımından interaksiyon önemli bulunmuştur(P<0.01). Genç sürü yaş grubunda, depolama süreleri arasında çıkış gücü bakımından önemli bir fark tespit edilmezken, yaşlı sürü grubunda depolama süresinin artması ile birlikte çıkış gücü düşmüştür(P<0.01). Sonuç olarak yaşlı sürü yumurtalarını en kısa sürede makineye yüklemenin uygun olacağı, genç sürülerden elde edilen yumurtaları ise 2-3 gün bekletmenin olumsuz bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yumurta depolama süresi, broiler damızlık, çıkış gücü

yukarı

2000, 6 (2) 111-118
Diskriminant Analizi Tekniği İle El Dokusu Halı Tiplerinin Teknolojik Özelliklerine Göre Gruplandırılması
(Türkçe)

F. Nurhan ÖLMEZ1 ve E. Arzu KANIK2
Ankara Üniv. Ev Ekonomisi Yüksekokulu-Ankara
Mersin Üniv. Tıp Fak.-Mersin

Bu çalışmada Niğde ilinde dokunan 6 tip el dokusu halıda renk, motif ve desen dışındaki bazı teknik özelliklerine göre ayırma (Discriminant) analizi kullanılarak çeşitli özgün tiplere ayrılabilme durumlarını belirlemek ve ayırma analizinin, el dokusu halı örneği ile folklorik araştırmalarda yöresel eserlerin sınıflandırılmasında kullanılabilirliğini incelemek amaçlanmıştır. Niğde yöresinde dokunan halı tiplerine uygulanan diskriminant analizi tekniği ile hemen hemen tüm halı tiplerine doğru sınıflandırma olasılığının ortalama olarak %100 olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Niğde, el dokusu halı, el sanatları, distriminant analizi

yukarı

2000, 6 (2) 119-122
Mısır Bitkisinin Toprak Üstü Aksam ve Kök Gelişimi ile Mineral Madde Konsantrasyonu Üzerine Tuz Stresinin Etkisi
(İngilizce)

Süleyman TABAN1 ve Vahap KATKAT2
1Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Ankara
2Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Bursa

Bu çalışmada, mısır (Zea mays L. cv: RX 947) bitkisinin toprak üstü aksam ve kök gelişimi ile toprak üstü aksam ve kökün Na, Cl, N, P, K, Ca, Mg, Fe, Zn ve Mn konsantrasyonu üzerine tuz (NaCl) uygulamasının etkisi araştırılmıştır. Tesadüf parselleri deneme desenine göre sera koşullarında 4 tekrarlamalı olarak yürütülen denemede, topraklara 0, 15, 30, 45 ve 60 mM kg-1 NaCl uygulanmıştır. Artan miktarlarda uygulanan NaCl mısır bitkisinin toprak üstü aksam ve kök gelişimini ve toprak üstü aksam ile kök kuru ağırlıklarını azaltmıştır. Toprak üstü aksam ve kökün Na, Cl ve P konsantrasyonları artan miktarlarda uygulanan tuza bağlı olarak artmıştır. Tuz uygulaması mısır bitkisinin toprak üstü aksamında N, Ca ve Fe konsantrasyonlarının azalmasına neden olurken, kökünde N, Ca, Mg ve Fe konsantrasyonlarının artmasına neden olmuştur. Toprak üstü aksam ve kökün Zn ve Mn konsantrasyonları artan miktarlarda uygulanan tuza bağlı olarak artmıştır. NaCl uygulamasıyla Na, P, Mg, Fe, Zn ve Mn kökte akümüle olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mısır, toprak üstü aksam ve kök gelişimi, mineral madde, tuz stresi

yukarı

2000, 6 (2) 123-127
Hava Akımlı Düzenlerde Kullanılabilen Eleklerde Bazı Aerodinamik Özelliklerin Belirlenmesi (Türkçe)

Ramazan ÖZTÜRK ve Kâmil SAÇILIK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, çeşitli hava akımlı düzenlerde kullanılabilen eleklerin bazı aerodinamik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bir deney düzeni geliştirilmiştir. Deneylerde, 5 farklı grupta olmak üzere 32 ayrı elek deneme materyali olarak kullanılmıştır. Oluşturulan deneme düzeninde elekler 4 farklı hava akımında denenmiştir. Deneylerde statik ve dinamik basınç değerleri ölçülerek sistemde oluşan basınç düşümleri ve sürüklenme katsayısı değerleri belirlenmiştir. Hava akımlarının değişimine bağlı olarak basınç düşümü ve sürüklenme katsayısı arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Elekler, basınç düşümü, aerodinamik özellikler, sürüklenme katsayısı

yukarı