1997, Cilt: 3, Sayı: 2

İçindekiler

BARIŞ, E. M. ve N. KOÇ, Ankara kentinde Hava Kirliliği Sorununun Çözümünde Peyzaj Mimarlığı Açısından Alınması Gerekli Önlemler Özet
KAYGISIZ, A. Siyah Alaca Sığırların Kahramanmaraş Tarım İşletmesi Şartlarındaki Verim Özellikleri Özet
KAYGISIZ. A. ve Y. VANLI, Van Tarım Meslek Lisesi Esmer Sığır Sürüsünün Genetik Analizi Özet
BEYRİBEY, M., F. K. SÖNMEZ, B. ÇAKMAK ve M. OĞUZ, Devlet Sulama Şebekelerinde Aylık Su Oranının Belirlenmesi Özet
ORTA, A. H. A. İSTANBULLUOĞLU ve S. ALBUT, Tekirdağ Koşullarında Mısırın Su Tüketimi Özet
YURTSEVEN E. ve BOZKURT O. D., Sulama Suyu Kalitesi ve Toprak Nem Düzeyinin Marulda Verim ve Kaliteye Etkisi Özet
APAYDIN, H. ve F. ÖZTÜRK Sulama Şebekelerindeki Sanat Yapılarının Yeterliliğinin Belirlenmesi Özet
PULATSÜ, Ş. A. KOR, F. CEDDEN, E. BAŞPINAR, M. ERTUĞRUL ve N. IŞIK Kaba Yem veya Yoğun Yem ile Beslemenin Kuzularda Vücut ve Rumen Gelişimi, Kesim ve Karkas Özellikleri ile Besin Maddeleri Çevrimi Özet
PULATSÜ, S. H. ÇAMDEVİREN ve E. BAŞPINAR, Mogan Gölü'nde (Ankara) Klorofil-a Konsantrasyonunun Tahmininde Çoklu Regresyon ve Path Analizi Kullanımı Özet
UYSAL, Ş. ve M. A. TOKGÖZ, Agrometeorolojik Yöntemle Arpa Veriminin Tahmini Özet
TÜRKER, T. ve M. A. TOKGÖZ, Doğu Anadolu Bölgesinde Güvenilir Yağışın Belirlenmesi Özet
AĞLAMIŞ, N. ve M. A. TOKGÖZ, Ankara Mürted Sulamasında Su Kullanım ve Dağıtım Etkinliğinin Belirlenmesi Özet
ÇELİK, Y. M. ve M. A. TOKGÖZ, Gelemen Tarım İşletmesindeki Hayvancılık Tesislerinin Yapısal ve Fonksiyonel Özellikleri Özet
TOKGÖZ M. A. Ülkemizde Yağışın Arpa Verimi Üzerine Etkisi Özet
TOKGÖZ M. A. Ayaş-Asartepe Sulamasında Şeker Pancarı Bitkisinin Sulama Planlaması Özet
Özetler

1997, 3 (2) 1-8
Ankara kentinde Hava Kirliliği Sorununun Çözümünde Peyzaj Mimarlığı Açısından Alınması Gerekli Önlemler (Türkçe)

M. Emin BARIŞ ve Nizamettin KOÇ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Peyzaj mimarlığı Bölümü-Ankara

Bu çalışma, hava kirliliğinin yarattığı çevre sorunlarını analiz etmek, bu sorunların çözümü için kirletici maddelerin kontrolüne yönelik teknik önlemlerin yanısıra kirliliğin oluşumuna ve yayılmasına etki ede doğal ve kültürel faktörlerin mutlaka birlikte ele alınması gerektiğini vurgulamak ve bu yönde yapılacak kontrol çalışmalarına Peyzaj Mimarlığı açısından bir yaklaşım getirmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, çalışma alanı olarak seçilen Ankara kenti ve yakın çevresinin doğal ve kültürel özellikleri incelenerek bunların hava kirliliği üzerindeki etkileri araştırılmış, hava kirliliği kontrol çalışmalarında bu özelliklere dayalı olarak yapılacak uygulamalara yönelik öneriler getirilmiştir. Kente kirletici maddelerin kaynaklarından çıktıktan sonra büyük ölçüde topoğrafik, meteorolojik ve klimatolojik koşullar tarafından yönlendirildiği düşüncesiyle, soruna öncelikle bu açıdan yaklaşılmış ve kentte bu faktörlere dayalı çalışmaların önerildiği sekiz zon oluşturulmuştur. Bu zonların birbirleriyle ve kent ile olan karşılıklı ilişkileri incelenerek her zon için hava kirliliğinin önlenmesine yönelik yapılması gerekli çalışmalar önerilmiştir. Çalışmada verilerin analiz, değerlendirme ve haritalama işlemleri bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiş, bu amaçla kentin uygu görüntüsü (Landsat 4) ve sayısal haritası kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: hava kirliliği, iklim planlama, kent iklimi, bitki-hava kirliliği ilişkileri, Ankara

yukarı

1997, 3 (2) 9-22
Siyah Alaca Sığırların Kahramanmaraş Tarım İşletmesi Şartlarındaki Verim Özellikleri (Türkçe)

Ali KAYGISIZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv. Zootekni Bölümü-Kahramanmaraş

Bu çalışmada Kahramanmaraş Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca sığırların verim özellikleri incelenmiştir. İncelenen süt verim özelliklerinde en küçük kareler ortalamaları 305 günlük süt verimi, 2x-305-EÇ süt verimi, laktasyon süresi ve kuruda kalma süresi için sırasıyla 4398 kg, 307 gün ve 91 gün olmuştur. Buzağılama yılı etkisi tüm süt özellikleri için çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Laktasyon sırası etkisi 305 günlük süt verimi ve kuruda kalma süresi için çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Buzağılama mevsimi etkisi 305 günlük süt verimi için önemli (P<0.05), 2x-305-EÇ süt verimi için ise çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. Laktasyona başlama mevsimi, laktasyon sırası ve laktasyona başlama yılında farklılıklarından ileri variyasyonunun toplam variyasyondaki % payı sırasıyla; 305 günlük süt veriminde 1.02, 6.87 ve 20.12; 2x305-EÇ süt veriminde 8.54, 5.33 ve 19.55; laktasyon süresinde 0.44, 0.00 ve 4.0; kuruda kalma süresinde 0.00, 0.30 ve 2.26 olarak bulunmuştur. Döl verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları ilkine buzağılama yaşı, buzağılama aralığı, servis peryodu ve gebelik başına tohumlama sayısı için sırasıyla 860 gün, 390 gün, ve 2.198 olmuştur. Buzağılama oranı % 97.17, ölü doğum oranı % 1.86, yavru atma oranı % 0.97, ikizlik oranı % 2.50 ve buzağılarda 6 ay yaşama gücü % 97.4 olarak bulunmuştur. Yıl etkisi ilkine buzağılama yaşı için çok önemli (P<0.01), buzağılama aralığı ve servis peryodu için önemli (P<0.05) bulunmuştur. Mevsim ve sıra etkisi sadece gebelik başına tohumlama sayısı için çok önemli (P<0.01) bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: hoistein sığır, süt verimi, döl verimi

yukarı

1997, 3 (2) 23-32
Van Tarım Meslek Lisesi Esmer Sığır Sürüsünün Genetik Analizi (Türkçe)

Ali KAYGISIZ1 ve Yusuf VANLI2
Kahramanmaraş Sütü İmam Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Kahramanmaraş
Trakya Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Tekirdağ

Bu çalışmada Van tarım Meslek Lisesi Esmer sığır sürüsünün genetik analizi yapılmıştır. Gerçek süt verimi, 305 günlük süt verimi, ortalama günlük süt verimi, laktasyon süresi, buzağılama aralığı, servis peryodu ve gebelik süresinin kalıtım dereceleri sırasıyla 0.359+0.059, 0.356+0.059, 0.254+0.0059, 0.22+058, 0.07+0.104, 0.063+0.098 ve 0.142+0.038, tekrarlanma dereceleri ise yine aynı özellikler için 0.892+0.236, 0.758+0.243, 0.767+0.222, 0821+0.212, 0.143+0.039, 0.306+0.058 ve 0.462+0.174 olarak bulunmuştur. Aynı hayvanların birbirini izleyen verimlerini kullanarak çevresel yönelim 1968-89 yılları arasında +15.15 kg/yıl, genetik yönelim ise +12.95 kg/yıl olarak gerçekleşmiştir. Diğer yandan, uygulanmış olan seleksiyondan süt verimindeki genetik yönelim 1968-89 yılları arasında +15.15 kg/yıl olarak tahmin edilmiştir. Bu ilerlemenin % 94.35'i boğa analarının seçiminden kaynaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: esmer sığır, genetik yönelim, kalıtım derecesi, tekrarlanma derecesi

yukarı

1997, 3 (2) 33-37
Devlet Sulama Şebekelerinde Aylık Su Oranının Belirlenmesi (Türkçe)

Mevlüt BEYRİBEY, F. Kemal SÖNMEZ, Belgin ÇAKMAK ve Mehmet OĞUZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Su kaynakları projelerinin geliştirilmesindeki ana amaç, suyun yeterli miktar ve kalitede, istenilen yer ve zamanda teminini güvence altına almak, insan yaşam ve faaliyetlerini suyun zararlı etkilerinden korumaktır. Bu nedenle, son yıllarda sulama şebekelerinin etkin yönetimine ilişkin araştırmalara önem verilmiştir. Çünkü, sulama şebekelerinin planlama, tasarım uygulama ve izleme-değerlendirme aşamaları ile uyum göstermeyen bir su yönetimi, birçok sorunun ortaya çıkmasına neden olmanın yanında, tarımın sürdürülebilirliğin de tehdit etmektedir. Su yönetimi performans düzeyini belirlemeye yönelik birbiri ile ilişkili olan göstergeler; su kullanım, tarımsal ekonomik, sosyal ve çevresel etkinlik göstergeleridir. Su kullanım göstergelerinden birisi de aylık su temini oranıdır. Bu çalışmada, DSİ tarafından işletilen sulama alanının %85'ini temsil eden 119 sulama şebekesine ilişkin su temini oranları, sulamanın en yoğun olduğu haziran, temmuz ve ağustos ayları için sırasıyla net su ihtiyacına göre ortalama 1.73 (0.57-3.24), 1.86 (0.88-2.89) ve 2.02 (0.79-3.34), toplam sulama ihtiyacına göre ise ortalama 0.89 (0.29-1.67), 0.95 (0.44-1.49) ve 1.03 (0.40-1.71) olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: sulama şebekesi, performans, su temini oranı, su kullanım etkinliği

yukarı

1997, 3 (2) 38-43
Tekirdağ Koşullarında Mısırın Su Tüketimi (Türkçe)

A. Halim ORTA, Ahmet İSTANBULLUOĞLU ve Selçuk ALBUT
Trakya Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapıları ve Sulama Bölümü-Tekirdağ

Tekirdağ yöresinde yapılan bu çalışmada, mısırı bitkisinin su tüketimi ölçülmüştür. Sulamalara 90 cm'lik kök derinliğindeki kullanılabilir su tutma kapasitesinin %65'i tüketildiğinde başlanmıştır. Su tüketimi ölçmeleri, toprak nemi azalmasının denetimi yoluyla on günlük periyotlar için yapılmıştır. Bu değerler, bitki su tüketimi tahminlerinde kullanılan Blaney-Criddie (B-C), Penman-Monteith (P-M), Penman yönteminin FAO modifikasyonu (P-FAO), Jensen-Haise (J-H), Kap buharlaşması yönteminin FAO (A-FAO) ve Christiansen-Hargreaves (A-CH) modifikasyonları ile hesaplanan potansiyel bitki su tüketimi değerleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuçta, deneme koşulları için en yakın tahminin Jensen-Haise yöntemi (J-H) ile elde edilebileceği saptanmış ve bu yönteme ilişkin kc bitki katsayısı eğrisi hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: mısır, su tüketimi, bitki katsayısı

yukarı

1997, 3 (2) 44-51
Sulama Suyu Kalitesi ve Toprak Nem Düzeyinin Marulda Verim ve Kaliteye Etkisi (Türkçe)

Engin YURTSEVEN1 ve Deniz Okan BOZKURT2
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada marul (Lactuca sativa cv. Tasna) bitkisinde 4 sulama suyu tuzluluğu (0.25, 2.0, 4.0) ve 6.0 dS/m) ve 2 sodyum adsorbsiyon oranı (0.30 ve 5.0) konularının verim ve kalite üzerine olan etkileri, 2 farklı toprak nem içeriği düzeyinde (kullanılabilir nemin %75 ve %25'i tüketildiğinde sulama) incelenmiştir. Çalışma tesadüf parsellerinde faktöriyel düzende 3 tekrarlamalı olarak, serada saksı denemesi biçiminde yürütülmüştür. Sulama suyu tuzluluğu ve sodyumluluğundaki artışa bağlı olarak marul veriminde önemli azalmalar oluşmuştur. Bitki kuru madde miktarları azalırken, toplam kül miktarları artmıştır. Sulama suyu tuzluluğunun artışı ile mineral madde içeriklerinin tümünde artma görülmüştür. Toprak nem içerikleri, tuzluluğun verim üzerine olan etkisi ile etkileşim göstermemiş, ancak toprakta nem düzeyinin yüksek tutulması veriminin artmasına neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler: tuzluluk, marul, lactua sativa, su kalitesi, verim, bitki kalitesi

yukarı

1997, 3 (2) 52-58
Sulama Şebekelerindeki Sanat Yapılarının Yeterliliğinin Belirlenmesi (Türkçe)

Halit APAYDIN ve Fazlı ÖZTÜRK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Konya İl Müdürlüğü sorumluluk alanı içinden seçilen 7 sulama şebekesindeki sanat yapılarının yeterliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Sulama şebekelerinde suyu iletmek, dağıtmak, kontrol etmek ve ölçmek amacıyla kullanılan geçiş yapısı, sifon, şüt, düşü, akedük, çökeltim havuzu, savak, priz, çek, sel geçidi, otomatik sifon ve tahliye yapılarının (a) yer seçimi, (b) yapısal özellikler, (c) hidrolik esaslar ve (d) işletme açısından optimum faydayı sağlayabilmesi için taşıması gereken özellikler saptanmış, mevcut sistemlerin bu özellikleri taşıyıp taşımadığı araştırılmış ve sonuçlarla beraber öneriler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: sulamada sanat yapıları, sulama yapılarının özellikleri


yukarı

1997, 3 (2) 59-64
Kaba Yem veya Yoğun Yem ile Beslemenin Kuzularda Vücut ve Rumen Gelişimi, Kesim ve Karkas Özellikleri ile Besin Maddeleri Çevrimi (Türkçe)

Şafak PULATSÜ, Aşkın KOR, Fatin CEDDEN, Ensar BAŞPINAR, Mehmet ERTUĞRUL ve Necati IŞIK
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü

Bu çalışmada, yoğun yem veya kaba yem ile beslenen kuzulardaki gelişme gücü, rumen gelişimi, kesim ve karkas özelliklerinin bu koşullardaki besin maddeleri çevrim etkenlikleri ile birlikte belirlenip karşılaştırılmaları amaçlanmıştır. Bu amaçla, Ile de France Akkaraman, Border Leicester x Akkaraman melezi kuzular, her birinde 7 birey bulunan iki gruba eşit sayıda yerleştirilmiştir. Bu iki gruptan birisi, serbest olarak kuru yonca otu ile beslenirken, diğer grup, serbest olarak yoğun nem karması ve 100g/gün/baş kuru yonca otu ile 70 gün süreyle beslenmişledir. Sonuçta, yem tüketimi, vücut gelişimi, kesim ve karkas özellikleri bakımından gruplar arasındaki farklar genelde önemli (P<0.01) bulunurken, bazı kesim ve karkas özelliklerinin karkastaki oranları bakımından da gruplar arasındaki farklar genelde önemsiz olarak belirlenmiştir. Rumen hacmi bakımından, her iki grup mutlak rumen hacmi olarak farksız bulunurken, rumen hacmi/canlı ağırlık oranı bakımından kaba yem grubu önemli (P<0.05) ölçüde büyük ortalama göstermiştir. Rumen papilla gelişimi bakımından, gruplar arasındaki farkın önemli (P<0.05) olduğu belirlenmiştir. Besin maddeleri çevrim etkenlikleri bakımından, ortalama metabolik büyüklük başına ham protien ve metabolik enerji tüketimlerinin kas dokuya dönüşüm oranları ile, tüketilen yem ham proteininin, üretilen kas doku ham proteinine çevrim etkenliği bakımından, gruplar arasında önemli fark bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: kuzu, besi gücü, rumen gelişimi, karkas özellikleri, besin maddesi çevrimi

yukarı

1997, 3 (2) 65-68
Mogan Gölü'nde (Ankara) Klorofil-a Konsantrasyonunun Tahmininde Çoklu Regresyon ve Path Analizi Kullanımı (Türkçe)

Serap PULATSÜ1, Handan ÇAMDEVİREN2 ve Ensar BAŞPINAR2
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Su Ürünleri Bölümü-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Mogan Gölü'nde 1992-1994 yıllarında saptanmış fizikokimyasal özelliklere (su sıcaklığı, çözünmüş oksijen, pH, elektrik iletkenliği, Secchi derinliği, toplam sertlik, kalsiyum sertliği, magnezyum sertliği, alkanite, organik madde, amonyak-azotlu, nitrik-azotu, nitrat-azotu, toplam fosfor konsantrasyonu) ilişkin veriler esas alınarak, klorofil-a konsantrasyonu tahmin edilmiştir. Bu tahminde, saptanan özellikler içerisinde önemli etkiye sahip olan 5 özellik (ay, pH, Secchi derinliği, kalsiyum sertliği, toplam fosfor konsantrasyonu) yardımıyla oluşturulan çoklu regresyon denklemi kullanılmıştır. Bu çoklu regresyon denkleminin klorofil-a konsatrasyonundaki varyasyonu açıklamadaki payı (isabet derecesi) %79 olarak bulunmuştur. Ayrıca, bu beş özelliğin, klorofil-a konsantrasyonuna göreli etkilerini tespit etmek amacıyla path analizi uygulanmıştır. Çoklu regresyon denklemini kullanarak klorofil-a konsantrasyonunun, elde edilen tahmini değerleri ile ölçüm değerleri birbiriyle uyum göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Mogan Gölü, çoklu regresyon analizi, path analizi, klorofil-a tahmini

yukarı

1997, 3 (2) 69-76
Agrometeorolojik Yöntemle Arpa Veriminin Tahmini (Türkçe)

Şule UYSAL ve M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Türkiye'de arpa üretiminde yetiştiricilik açısından önemli yeri olan 39 ilde yer alan 197 ilçede arpa verimine etkili iklim faktörleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, bilgisayar yardımıyla kademeli çoklu regresyon yöntemi kullanılarak, 109 farklı iklim faktörünün arpa verimine etkileri incelenmiştir. Sonuçta; arpa verimine en fazla etkili iklim elemanları yardımıyla ilçeler için ileriye dönük arpa verim tahmininde kullanılabilecek tahmininde kullanılabilecek tahmin eşitlikleri elde edilmiştir. Ayrıca, ülke 9 iklim bölgesine ayrılarak, bölgeler ve Türkiye geneli için bulunan tahmini ve gerçek üretim değerleri karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: arpa verimi, arpa üretimi, iklim faktörleri, kademeli çoklu regresyon yöntemi

yukarı

1997, 3 (2) 69-76
Agrometeorolojik Yöntemle Arpa Veriminin Tahmini (Türkçe)

Şule UYSAL ve M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Türkiye'de arpa üretiminde yetiştiricilik açısından önemli yeri olan 39 ilde yer alan 197 ilçede arpa verimine etkili iklim faktörleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, bilgisayar yardımıyla kademeli çoklu regresyon yöntemi kullanılarak, 109 farklı iklim faktörünün arpa verimine etkileri incelenmiştir. Sonuçta; arpa verimine en fazla etkili iklim elemanları yardımıyla ilçeler için ileriye dönük arpa verim tahmininde kullanılabilecek tahmininde kullanılabilecek tahmin eşitlikleri elde edilmiştir. Ayrıca, ülke 9 iklim bölgesine ayrılarak, bölgeler ve Türkiye geneli için bulunan tahmini ve gerçek üretim değerleri karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: arpa verimi, arpa üretimi, iklim faktörleri, kademeli çoklu regresyon yöntemi

yukarı

1997, 3 (2) 77-82
Doğu Anadolu Bölgesinde Güvenilir Yağışın Belirlenmesi (Türkçe)

Türker TÜRKER ve M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Doğu Anadolu Bölgesinde Ağrı, Bingöl, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Iğdır, Kars, Malatya, Muş ve Tunceli illeri ile bu illere bağlı 106 meteoroloji istasyonundan elde edilen verilere göre, güvenilir ağış değerlerinin elde edilmesine çalışılmıştır. Araştırmada, bilgisayar yardımıyla onar günlük yağış verileri Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümünde geliştirilen "GÜVENYAĞ" isimli program yardımıyla değerlendirmeye alınmış ve her istasyona ait onar günlük %10 olasılık aralığı ile güvenilir yağış değerine ek olarak tarımsal faaliyetlerin planlamasında kullanılmak üzere uzun yıllara ilişkin aylık donlu, karla örtülü, yağışlı ve dolulu günler ortalamaları kullanıcıların hizmetine sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Doğu Anadolu Bölgesi, güvenilir yağış, GÜVENYAĞ, %10 ihtimal aralığı

yukarı

1997, 3 (2) 83-88
Ankara Mürted Sulamasında Su Kullanım ve Dağıtım Etkinliğinin Belirlenmesi (Türkçe)

Nurinisa AĞLAMIŞ ve M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Devlet Su İşleri tarafından 1971 yılında işletmeye açılan işletmeye açılan Mürted sulama projesi ele alınmış ve ovanın sulaması için yapılan tesislerden optimum biçimde yararlanmaya ilişkin seçeneklerin araştırılması planlanmıştır. Bu amaca uygun olarak, doğrusal programlama yöntemlerinden yararlanılarak optimum sulama alanı ve bitki desenlerinin saptanması, su kullanım randımanlarının arttırılması yönünden su iletim sistemlerinin geliştirilmesi ve tarla içi su dağıtım sistemlerinin düzenlenmesine ilişkin analizler yapılmıştır. FAO tarafından geliştirilen DASI bilgisayar programı yardımı ile proje ekonomik açıdan incelenmiştir. Ayrıca, CROPWAT bilgisayar paket programı ile sulama alanında yetiştirilen çeşitli bitkilere ilişkin optimum sulama programları oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: sulama projesi, sulama sistemi, su kullanım etkinliği, optimum bitki deseni, sistem performansı

yukarı

1997, 3 (2) 89-96
Gelemen Tarım İşletmesindeki Hayvancılık Tesislerinin Yapısal ve Fonksiyonel Özellikleri (Türkçe)

M. Yavuz ÇELİK ve M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu araştırmada, Gelemen Tarım İşletmesinde bulunan hayvancılık tesislerinin yapısal ve fonksiyonel planlama özellikleri yönünden yeterlilik durumları araştırılmış ve sorunları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma, işletmedeki 7 adet kapalı ve 3 adet kısmen açık tipte planlanmış olan toplam 10 adet ahır ile kapalı tipte planlanmış olan 18 adet kümeste yürütülmüştür. Araştırma sonucunda çeşitli çözüm alternatifleri geliştirilmiş ve yörenin iklim koşullarına uygun 100 başlık serbest duraklı süt sığırı ile 5000 kapasiteli batarya kafes sistemli yumurta tavuğu kümesi planları hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: süt sığırı ahırı, yumurta tavuğu kümesi, hayvan barınakları

yukarı

1997, 3 (2) 97-102
Ülkemizde Yağışın Arpa Verimi Üzerine Etkisi (Türkçe)

M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışma, Türkiye geneli için tarımsal açıdan yapılan sınıflandırmaya göre belirlenen 9 bölgede, her bölgeyi arpa üretimi açısından en iyi temsil edebilecek bir yöre seçilerek yapılmıştır. 1982-1992 yılları arasında yürütülen çalışmada yazlık veya kışlık olarak üretimi yapılan arpa bitkisinin yetişme dönemi içindeki onar günlük yağış değerleri ve bunların toplamı, verim üzerine etkili faktörler olarak kabul edilmiş ve MINITAB paket programı yardımıyla kademeli çoklu regresyon yöntemi kullanılarak bölgeler itibariyle verim tahmin eşitlikleri geliştirilmiştir. Türkiye genelinde arpa verimine en fazla etkili yağış değerinin birinci sırada Ekim ayı birinci on günlük yağış değeri, ikinci sırada ise Mart ayı üçüncü on günlük yağış değeri olduğu saptanmıştır. Daha sonra gerçek ve elde edilen eşitliklerin yardımıyla bulunan verim değerleri karşılaştırılarak oluşan farklılıkların nedenleri tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: arpa verimi, on günlük yağış, kademeli çoklu regresyon yöntemi, verim tahmin eşitlikleri

yukarı

1997, 3 (2) 103-111
Ayaş-Asartepe Sulamasında Şeker Pancarı Bitkisinin Sulama Planlaması (Türkçe)

M. Ali TOKGÖZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara

Bu çalışmada, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü V. Bölge sulamalarından Ayaş-Asartepe proje alanında değişik toprak bünyelerinde yörede yetiştiriciliği yapılan şekerpancarı bitkisi için sulama planlaması yapılarak; sulama suyu miktarı, sulama aralıkları ve sulama sayıları saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmadaki sulama planlaması Ayaş ilçesine ait kimlik verileri kullanılarak, toprak su bütçesi yardımıyla, IRSIS "Irrıgation Scheduling Information System-Sulama Planlama Bilgi Sistemi" paket programı kullanılarak, yapılmıştır. Çalışmada, farklı program seçenekleri irdelenmiştir. Birinci sulama planlaması, topraktaki su miktarı kritik su düzeyine düşünce tarla kapasitesine çıkarılacak şekilde yapılmış buna "İdeal Sulama Planlaması" adı verilmiştir. Ancak bu şekilde planlamada, sulama aralığı ve uygulanan su miktarı sürekli farklılık gösterdiğinden pratiğe uygun görülmemiştir. İkinci sulama planlaması, "Pratik Sulama Planlaması" adı verilen, su kaybını ve verimdeki azalmayı minimum düzeyde tutacak şekilde sulama aralıklarını ve uygulanan su miktarını pratiğe uygun olarak sabitleştirmeye çalışarak yapılmış ve elde edilen sonuçlar tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: sulama planlaması, sulama suyu miktarı, sulama aralığı, sulama sayısı, toprak su bütçesi, IRSIS paket programı, ideal sulama planlaması, pratik sulama planlaması

yukarı