2004, Cilt: 10, Sayı: 1
İçindekiler
 
ÖZDOĞAN, N. ve M. YÜKSEL, Bayanpınarı Köyü Arazilerinin (Çankırı-Kızılırmak) Detaylı Etüd ve Haritalanması Özet
BAYDAR, H. ve İ. ERDAL, Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin İzmir Kekiğinin (Origanum onites L.) Yaprak Kalitesine Etkisi Özet
DURSUN, E. Soya ve Mısırın Sıkıştırma Yükü Altındaki Mekanik Davranışları Özet
MENDEŞ, M. Ortanca Değerin Kullanılmasının ANOVA F Testi Bakımından Gerçekleşen 1. Tip Hata Olasılığı Üzerine Etkisi sÖzet
KORKMAZ, N. ve N. KARADENİZ, Nallıhan-Hoşebe Orman İçi Dinlenme Yerinin Rekreasyon Kaynaklarının Geliştirilmesi Özet
ÖKTEM, A., A. ENGİN ve M. ÇÖLKESEN, Arpada (Hordeum vulgare L.) Genotip x Çevre İnteraksiyonları ve Stabilite Analizi Özet
AKDEMİR, B. ve S. BLACKMORE, Verim Haritası Hazırlama Üzerine Bir Araştırma Özet
KADAYIFÇI, A. G., İ. TUYLU ve Y. UÇAR, Sulama Suyu Tuzluluğunun Soğan Bitkisinin Yumru Verimi, Bitki Su Tüketimi ve Toprak Profili Üzerine Etkileri Özet
ÜNLÜ, L. ve S. KORNOŞOR, Dikenlikurt [Earias insulana Boisd. (Lepidoptera: Noctuidae)]'un Laboratuvarda Farklı Sıcaklıklarda Suni Besin Ortamında Bazı Biyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Özet
BOZOĞLU, H., E. PEKŞEN ve A. GÜLÜMSER, Sıra Aralığı ve Potasyum Humat Uygulamasının Bezelyenin Verim ve Bazı Özelliklerine Etkisi Özet
ALTINPIÇAK, T. ve B. GÜLÇUBUK, Ankara İli Polatlı İlçesinde Gezici Kadın Tarım İşçilerinin Çalışma ve Yaşam Koşulları Özet
KESKİN, S. ve A. N. ÖZSOY, Kanonik Korelasyon Analizi ve Bir Uygulaması Özet
BİLGİÇ, N. ve D. ALIÇ, Siyah Alaca Buzağıların Doğum Ağırlıklarına Doğum ait Genetik ve Fenotipik Parametre Tahminleri Özet
AÇIKSÖZ, S. ve Y. MEMLÜK Kentsel Tarım Kapsamında Atatürk Orman Çiftliği'nin Yeniden Değerlendirilmesi Özet
TİRYAKİ, M. K., Z. AKMAN ve B. KARA, Mısır ve Fasulye Çeşitlerinin Karışık Ekim Sisteminde Verim ve Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi Özet
KARAKAYA, A., D. BAŞALMA ve S. URANBEY, Aspir (Carthamus tinctorius L.) Genotiplerinin Pas Hastalığına Karşı Tepkisi Özet
SAKİN, M. A., A. YILDIRIM ve S. GÖKMEN, Makarnalık Buğday Mutantlarının M4 ve M5 Kuşaklarında Verim ve Verim Öğelerinin İncelenmesi Özet
ALTUNTAŞ, E., Ö. F. TAŞER ve O. TEKELİOĞLU, Tam Otomatik Patates Dikim Makinasında Yumru Büyüklüğü ve Dikim Ünitesinin Farklı Titreşim Durumlarının Sıra Üzeri Yumru Dağılımına Etkileri Özet
COŞGE, B. ve N. BAYRAKTAR, Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Melez, Hat ve Çeşitlerinde Bazı Verim ve Verim Öğeleri Arasındaki Korelasyon Özet
ÇİÇEK, G. ve S. ARIN, Örnek Bir Çeltik İşletmesinde Kullanılması Gereken Tarım Makinaları Büyüklükleri ve Sayılarının Doğrusal Programlama Yöntemi ile Tespiti Özet
Özetler
 

2004, 10 (1) 1-8
Bayanpınarı Köyü Arazilerinin (Çankırı-Kızılırmak) Detaylı Etüd ve Haritalanması
(Türkçe)

Nazik ÖZDOĞAN ve Mahmut YÜKSEL
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü- Ankara

Bu araştırmanın amacı Çankırı İli Kızılırmak İlçesi Bayanpınarı Köyü arazilerinin detaylı toprak etüd ve haritalama çalışmasının yapılmasıdır. Etüd, topografik haritadan yararlanılarak arazide gerçekleştirilmiş ve 8 adet profil çukuru incelenmiştir. Açılan profillerin herbirinden horizon esasına göre örnekler alınmış ve gerekli analizler laboratuvarda yapılmıştır. Analizlerden elde edilen sonuçların ve arazi gözlemlerinin değerlendirilmesi ile 6 farklı toprak serisi belirlenmiştir. Bu serilerden 3 tanesi Inceptisol, 2 tanesi Entisol ve bir tanesi Alfisol olarak sınıflandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: detaylı toprak etüd ve haritalama, toprak serisi, toprak sınıflandırılması

yukarı

2004, 10 (1) 9-13
Bitki Büyüme Düzenleyicilerinin İzmir Kekiğinin (Origanum onites L.) Yaprak Kalitesine Etkisi
(Türkçe)

Hasan BAYDAR1 ve İbrahim ERDAL2
Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta
Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü-Isparta

Bu araştırmada Isparta ili ekolojik koşullarında İzmir kekiğine (Origanum onites) uygulanan bitki büyüme düzenleyicilerinden gibberellik asit (GA3), absisik asit (ABA), indol-3-asetik asit (IAA) ve 6-benzil-amino purin (BAP)'in yapraklarda uçucu yağ içeriği, uçucu yağ bileşenleri, protein içeriği ile besin elementleri üzerine etkileri saptanmaya çalışılmıştır. Bitki büyüme düzenleyicilerinin kekiğin yağ içeriği, yağda karvakrol ve timol içeriği, besin elementlerinden K, Ca, Na, P, Fe ve Cu içeriği üzerine etkisi önemli bulunmuştur. Uçucu yağ oranı %3.1 ile en yüksek BAP uygulamasından, %2.6 ile en düşük IAA uygulamasından elde edilmiştir. Protein içeriği %6.37 ile %7.75 arasında değişmiştir. Kekik yağının ortalama olarak %84.8 karvakrol, %5.3 timol, %5.2 g-terpinen, %2.7 p-simen, %1.0 p-mirsen, %0.7 a-terpinen ve %0.3 borneol'den oluştuğu belirlenmiştir. Bitki büyüme düzenleyicilerinden özellikle GA3 uçucu yağın karvakrol içeriğini azaltırken, timol içeriğini yükseltmiştir. Kekik yaprağında %2.97-3.66 K, %0.97-1.55 Ca, %1.02-1.24 N, 2024-2769 ppm Na, 1500-2400 ppm P, 47.25-97.50 ppm Fe, 55.75-65.75 ppm Zn, 49.00-65.25 ppm Mn ve 4.00-6.25 ppm Cu bulunduğu tespit edilmiştir. IAA uygulaması yaprağın özellikle Ca, N, Fe, Mn ve Cu içeriğini, ABA uygulaması ise özellikle Na, Fe ve Zn içeriğini artırmıştır.

Anahtar Kelimeler: İzmir kekiği, Origanum onites, bitki büyüme düzenleyicileri, uçucu yağ, besin elementleri

yukarı

2004, 10 (1) 14-19
Soya ve Mısırın Sıkıştırma Yükü Altındaki Mekanik Davranışları
(Türkçe)

Ergin DURSUN
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölüm-Ankara

Bu çalışmada, iki farklı soya ve mısır çeşidinin sıkıştırma yükü altındaki mekanik davranışları belirlenmiştir. Denemeler 40.2 mm/min 'lik sıkıştırma hızında, iki farklı yükleme ekseninde ve üç farklı nem içeriğinde yapılmıştır. Araştırma sonuçları, soya ve mısırın nem içeriği arttıkça kopma kuvvetinin azaldığını, buna karşın kopma enerjisinin arttığını göstermiştir. x-x ekseninde yüklenen soya fasülyesi ve mısır çeşitlerinin kopma kuvveti ve kopma enerjisi değerleri y-y eksenine göre daha yüksek bulunmuştur. Hem x-x hem de y-y ekseninde, michell çeşidi soyanın kopma kuvveti ve kopma enerjisi, clark çeşidinden daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde, cin mısırı çeşidinin kopma kuvveti ve kopma enerjisi at dişi mısır çeşidine göre daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: soya, mısır, mekanik davranış, kopma kuvveti, kopma enerjisi

yukarı

2004, 10 (1) 20-23
Ortanca Değerin Kullanılmasının ANOVA F Testi Bakımından Gerçekleşen 1. Tip Hata Olasılığı Üzerine Etkisi
(Türkçe)

Mehmet MENDEŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Çanakkale

Bu çalışmada, normal olmayan populasyonlarda ortalama yerine ortanca değerin kullanılmasının Anova F testi bakımından gerçekleşen I. Tip hata olasılığı üzerine etkisi araştırılmıştır. Yapılan 50000 simülasyon denemesi sonunda, populasyon varyansları homojen iken ortalamanın kullanılması daha güvenilir sonuçlar verirken, populasyon varyansları heterojen iken populasyon varyanslar ile örnek hacimleri arasında doğru bir eşleştirmenin yapılması durumunda ise ortanca değerin kullanılmasının daha güvenilir sonuçlar verdiği görülmüştür. Ters eşleştirmenin yapılması durumunda ise her iki istatistiğin kullanılması durumunda da oldukça sapmalı sonuçların elde edildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: varyansların homojenliği, varyans analizi, 1. Tip hata olasılığı, normal olmayan dağılım, ortanca değer

yukarı

2004, 10 (1) 24-30
Nallıhan-Hoşebe Orman İçi Dinlenme Yerinin Rekreasyon Kaynaklarının Geliştirilmesi
(Türkçe)

Nilüfer KORKMAZ ve Nilgül KARADENİZ
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Peyzaj Mimarlığı Bölümü-Ankara

Bu araştırma, Ankara çevresinde bulunan ve özellikle Nallıhan ve Beypazarı ilçelerinin rekreasyon ihtiyacını karşılamaya hizmet eden Nallıhan-Hoşebe Orman İçi Dinlenme Yerinin rekreasyon kaynaklarının belirlenmesi ve bu kaynakları geliştirme olanaklarının saptanması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma alanının doğal ve kültürel kaynaklarının belirlenmesi çalışmanın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. "Orman İçi Rekreasyon Potansiyeli Değerlendirme Yöntemi" çerçevesinde bu kaynakların rekreasyon değerleri tespit edilmiştir. Diğer yandan, araştırma alanında piknik alanı özelliklerinin ve ziyaretçi istek ve ihtiyaçlarının saptanmasına yönelik bir anket gerçekleştirilmiş ve değerlendirme bölümünde bu anketin sonuçlarından da yararlanılmıştır. Son olarak araştırma alanının rekreasyon potansiyeli belirlenmiş ve rekreasyon kaynaklarının geliştirilmesi için öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: orman içi dinlenme yeri, Nallıhan-Ankara, Hoşebe, rekreasyon kaynakları

yukarı

 

2004, 10 (1) 31-37
Arpada (Hordeum vulgare L.) Genotip x Çevre İnteraksiyonları ve Stabilite Analizi
(Türkçe)

Abdullah ÖKTEM1, Ahmet ENGİN2 ve Mustafa ÇÖLKESEN3
Harran Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Şanlıurfa
Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayi, Çumra-Konya
Sütçü İmam Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Kahramanmaraş

GAP bölgesinde 1998-2000 yılları arasında yürütülen arpa verim denemesinde Angora, Clarine, Goldie, Jubilant, Kaya, Kompakt, Krona, S.488/88, S.8615 ve Viva arpa genotiplerine bazı stabilite kriterleri uygulanmıştır. Lokasyon ve genotip üzerine yapılan birleşik varyans analizinde lokasyon, genotip ve lokasyon x genotip interaksiyonu %1 seviyesinde önemli bulunmuştur. Araştırmada kullanılan stabilite yöntemlerine göre; Kompakt ve Viva iyi adaptasyon gösteren genel uyum yeteneği yüksek genotipler olarak belirlenmiştir. Clarine, Jubilant ve Viva iyi çevrelerde; S.448/88 ve S.8615 genotipleri ise kötü çevrelerde yüksek verimli genotipler olarak saptanmıştır. Krona iyi çevrelerde, Angora ve Kaya ise kötü çevrelerde düşük verimli genotip olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Stabilite, genotip x çevre interaksiyonları, arpa


yukarı

2004, 10 (1) 38-44
Verim Haritası Hazırlama Üzerine Bir Araştırma
(Türkçe)

Bahattin AKDEMİR1 ve Simon BLACKMORE2
Trakya Üniv. Tekirdağ Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Tekirdağ
Krallığa Ait Veterinerlik ve Ziraat Üniv. Ziraat Mühendisliği Bölümü-Danimarka

Bu çalışmada; bir tarım işletmesinde biçerdöverle hasat edilen ürünler için verim değerlerinin elde edilmesi, verim haritalarının nasıl elde edildiği ve nasıl değerlendirildiği açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma 2001 yılında Danimarka'da Royal Veterinary and Agricultural University'de yürütüldü. Bu üniversiteye ait olan 4 çiftlikte ki 40 tarlanın 1998, 1999 ve 2000 yılı verileri incelenerek verim haritaları oluşturuldu. Verim haritaları oluşturulurken; öncelikle biçerdöver üzerinde bulunan konum belirleme ve verim ölçme sistemleri aracılığı ile elde edilen veriler bilgisayara aktarıldı. Bu dosyalar içindeki konum verileri(enlem ve boylam dereceleri) ve verim değerleri (kg/ha) ile ilgili veriler alındı. Enlem ve boylam değerleri derece cinsinden Universal Transverse Mercator olarak tanımlanan koordinat sistemine göre çevrildi. Yeni koordinat verileri ile verim değerleri birleştirildi. Bu verilerden yararlanılarak haritalama programı ile tarla sınırları dijital olarak tanımlanmış, sayısal olarak kaydedilmiş ve verim haritaları elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: verim haritalama, hassas tarım, coğrafik bilgi sistemi

yukarı

2004, 10 (1) 45-49
Sulama Suyu Tuzluluğunun Soğan Bitkisinin Yumru Verimi, Bitki Su Tüketimi ve Toprak Profili Üzerine Etkileri
(Türkçe)

Abdullah KADAYIFÇI1, Gökhan İsmail TUYLU1 ve Yusuf UÇAR2
Süleyman Demirel Üniv. Teknik Eğitim Fak. Yapı Eğitimi Bölümü-Isparta
Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Isparta

Sulama suyu tuzluluğunun soğan yumru verimi ve su tüketimi ile toprak profilinin tuzlulaşmasına olan etkilerinin incelendiği bu çalışma Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma Serasında 2001 yılında saksı denemeleri biçiminde üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Soğan tohumları her saksıda beş bitki olacak biçimde 31 Mayıs tarihinde ekilmiş ve saksıların hepsinde mevcut toprak nemi tarla kapasitesine çıkarılarak aynı gün denemelere başlanmıştır. Saksı ağırlıkları hasat tarihine kadar (2 Aralık) her gün tartılarak toprak nemi izlenmiş ve elde edilen veriler günlük bitki su tüketiminin ve sulamalarda uygulanacak sulama suyu miktarının belirlenmesinde kullanılmıştır. Sulama uygulamalarında şebeke suyu (kontrol, EC:0.8 dS/m,T0) ile tuzlulaştırılmış sular (EC:1.6 dS/m, T1; 3.2 dS/m T2; 4.6 dS/m, T3 ve 6.1 dS/m, T4) kullanılmıştır. Saksı topraklarındaki tuzlulaşmayı belirlemek amacıyla ekimde, her büyüme periyodunun başlangıcında ve hasatta toprak örnekleri alınmıştır. Sulamalarda 1.6-6.1 dS/m arasında elektriksel iletkenlik değerine sahip suların kullanılması yumru verimini (% 34-68) ve bitki su tüketimini (% 15-35) önemli ölçüde azalmıştır. Araştırmanın sonunda, deneme konularında, toprak saturasyon eriyiklerinin elektriksel iletkenlikleri 0.54 dS/m den şebeke suyunun kullanıldığı konuda (T0) 0.81 dS/m, en yüksek tuzluluk değerine sahip suların kullanıldığı konuda (T4) ise 4.47 dS/m düzeyine ulaşmıştır.

Anahtar Kelimeler: soğan (Allium cepa L.), su kalitesi, tuzluluk, verim, bitki su tüketimi

yukarı

2004, 10 (1) 50-52
Dikenlikurt [Earias insulana Boisd. (Lepidoptera: Noctuidae)]'un Laboratuvarda Farklı Sıcaklıklarda Suni Besin Ortamında Bazı Biyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

Levent ÜNLÜ1 ve Serpil KORNOŞOR2
Harran Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü - Şanlıurfa
Çukurova Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Adana

Dikenlikurt'un (Earias insulana Boisd.) 1994-95 yıllarında iklim odalarında dört farklı sıcaklıkta (21±1, 25±1, 29±1 ve 33±1°C) suni besin kullanılarak bazı biyolojik özellikleri belirlenmiştir. Suni besin olarak, fasulye unu, yonca unu, süttozu, maya; fungus ve bakterilerin gelişmemesi için kloramfenikol ve metil-parahidroksi benzoat kullanılmıştır. Çalışma sonucunda böceğin gelişme süresi sıcaklık artıkça kısalmış (25±1 ve 29±1°C), daha yüksek sıcaklıkta (33±1°C) ise tekrar artmıştır. Dikenlikurt gelişmesini en kısa 29±1°C'de, en uzun ise 21±1°C'de tamamlamıştır. Zararlının, yumurta, larva, pupa ve ergin ömrünün sıcaklıkla olan ilişkisini gösteren regrasyon analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: dikenlikurt (Earias insulana), biyoloji, suni besin

yukarı

 

2004, 10 (1) 53-58
Sıra Aralığı ve Potasyum Humat Uygulamasının Bezelyenin Verim ve Bazı Özelliklerine Etkisi
(Türkçe)

Hatice BOZOĞLU, Erkut PEKŞEN ve Ali GÜLÜMSER
Ondokuz Mayıs Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Samsun

Bu çalışma, farklı sıra aralıklarında yetiştirilen bezelye çeşitlerine potasyum humat uygulamasının bezelyede taze bakla verimi ve bazı özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Samsun koşullarında iki yıl süre ile 3 tekrarlamalı olarak tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme deseninde yürütülmüştür. Ana parsellere %12'lik humik asit içeren potasyum humat (kontrol, 200 ml/da), alt parsellere çeşitler (Utrillo ve Sprinter), alt alt parsellere sıra aralığı (20, 30, 40 cm) faktörleri yerleştirilmiştir. Ekimler her iki yılda da Kasım ayında yapılmıştır. Çalışmada bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bakla uzunluğu, taze bakla verimi, taze tane verimi, tanelenme oranı, 9.5 mm elek üstü tane oranı, tanede kuru madde ve ham protein oranları tespit edilmiştir. Potasyum humat uygulamasının bitkide bakla sayısı, bitki başına taze bakla verimine etkisi istatistiksel olarak önemli, tanenin kuru madde oranına etkisi ise çok önemli bulunmuştur. Bakla sayısı, bakla uzunluğu, tanelenme oranı, 9.5 mm elek üstü tane oranı, bitki başına taze bakla verimi, taze tane verimi ve tanenin kuru madde miktarı bakımından çeşitler arasında istatistiksel olarak çok önemli, baklada tane sayısı bakımından da önemli fark tespit edilmiştir. Sprinter çeşidinde bitkide bakla sayısı (12.84 adet), baklada tane sayısı (6.11), tanelenme oranı (%50.56) ve dekara verim daha yüksek bulunurken, Utrillo çeşidinin bakla ve tanelerinin iri olması nedeniyle bitki başına taze bakla (73.1 g) ve taze tane verimi (26.44 g) daha yüksek bulunmuştur. Değişen sıra arası mesafelerinin de bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, taze bakla verimi ve tanenin ham protein oranı üzerinde istatistiksel olarak etki ettiği tespit edilmiştir. En yüksek bitki taze bakla verimi 40 cm sıra aralığında (71.4 g) elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: bezelye, çeşit, sıra arası, potasyum humat, humik asit

yukarı

2004, 10 (1) 59-66
Ankara İli Polatlı İlçesinde Gezici Kadın Tarım İşçilerinin Çalışma ve Yaşam Koşulları
(Türkçe)

Tuba ALTINPIÇAK1 ve Bülent GÜLÇUBUK2
Ziraat Yüksek Mühendisi-Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Ekonomisi Bölümü-Ankara

Bu araştırma Ankara ili Polatlı ilçesinde yürütülmüştür. Araştırmada gezici tarım işçiliği yapan kadınların çalışma ve yaşam koşulları ile sorunlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Ankara ili Polatlı ilçesine gezici olarak gelen ve konu ile ilgili olarak incelenen gezici kadın tarım işçileri 21-40 yaş arasındadır. Aile başına düşen mevcut birey sayısı 5,9'dur. Gezici kadın tarım işçilerinin sadece %21,2'si okur-yazardır. İşçiler günde ortalama 8-10 saat çalışmaktadır. İncelenen ailelerin %89,2'si yoksul aile konumundadır. Gezici tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarında önemli sorunları bulunmaktadır. Sorunlardan başlıcaları; ücret koşulları, sosyal güvenlik durumları, içme suyu, tuvalet-banyo, çocukların eğitimi, barınma koşulları ve sağlık olanaklarının yetersizliğidir.

Anahtar kelimeler: tarımsal işgücü, gezici tarım işçileri, kadın tarım işçileri

yukarı

2004, 10 (1) 67-71
Kanonik Korelasyon Analizi ve Bir Uygulaması
(Türkçe)

Sıddık KESKİN ve Abdullah Nuri ÖZSOY
Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü-Van

Kanonik korelasyon analizi, her birinde en az iki değişken bulunan, iki değişken seti arasındaki ilişkilerin incelenmesinde kullanılan bir analiz tekniğidir. Bu analizde, değişken setlerinden birisi açıklayıcı yada bağımsız değişken seti, diğeri ise bağımlı değişken seti olarak tanımlanabilir. Ancak, değişken setlerinin bu şekilde tanımlanması zorunluluğu yoktur. Bu analizde, değişken setleri arasındaki korelasyonun maksimum olması amaçlanır ve bu amaca yönelik, her iki değişken setinde yer alan değişkenlerin doğrusal kombinasyonlarından yeni değişken (kanonik değişken) çiftleri elde edilir. Bu çalışmada, kanonik korelasyon analizi tanıtılmış ve konunun anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla, hayvancılık alanından bir uygulama yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: kanonik korelasyon, kanonik değişken, değişken seti, redundancy indeksi

yukarı

2004, 10 (1) 72-75
Siyah Alaca Buzağıların Doğum Ağırlıklarına Ait Genetik ve Fenotipik Parametre Tahminleri
(Türkçe)

Neriman BİLGİÇ1 ve Deniz ALIÇ2
T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı-Tügem Ankara
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Zootekni Bölümü Ankara

Bu araştırmada, Siyah Alaca buzağıların doğum ağırlığına ilişkin genetik ve fenotipik parametre tahminleri yapılmıştır. Araştırmanın verilerini, Polatlı Tarım İşletmesinde yetiştirilen Siyah Alaca ineklerin 1986-1991 yılları arasında tutulan buzağılama kayıtları oluşturmuştur . Buzağıların doğum ağırlığına, buzağılama mevsimi, yıl ve cinsiyet gibi makro çevre faktörlerinin etkileri incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, doğum ağırlığına ait en küçük kareler ortalaması 36.79 ± 0.068 kg olarak bulunmuştur. Doğum ağırlığı üzerine buzağılama mevsimi, yıl ve cinsiyetin etkisi (P< 0.01) istatistik olarak önemli bulunmuştur. Doğum ağırlığının kalıtım derecesi 0.07 ± 0.041 ve tekrarlanma derecesi de 0.29 ± 0.036. olarak tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca buzağı, doğum ağırlığı, kalıtım derecesi, tekrarlanma derecesi

yukarı

2004, 10 (1) 76-84
Kentsel Tarım Kapsamında Atatürk Orman Çiftliği'nin Yeniden Değerlendirilmesi
(Türkçe)

Sebahat AÇIKSÖZ1 ve Yalçın MEMLÜK2
Zonguldak Karaelmas Üniv. Bartın Orman Fak. Peyzaj Mimarlığı Bölümü-Bartın
Ankara Üniv. Ziraat Fak. Peyzaj Mimarlığı Bölümü-Ankara

Doğal kaynakların hızla yok edildiği ve sürdürülebilirliğin önem kazandığı günümüzde, gıda güvenliği gelecekteki en önemli sorunlardan biri olarak görülmektedir. Gelecek nesillerin gıda güvenliği için büyük bir tehlike olarak görülen bu durum, "kentsel tarım" kavramını gündeme getirmiştir. Araştırmada; kentsel tarım kavramı kapsamında Atatürk Orman Çiftliği'nin (AOÇ) halka gıda, iş, eğitim ve rekreasyonel olanakların sağlanması şeklinde belirlenen kuruluş amaçlarını sürdürecek şekilde yeniden yapılandırılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede öncelikle, kentsel tarım kavram ve ilkeleri incelenmiş; bu ilkeler AOÇ örneğinde değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra araştırmada, AOÇ'nin gelecekteki yapılanmasına ilişkin yönetim plânlama ve politikaları da belirlemiştir. Sonuç olarak; AOÇ'nin arazi kaybının engellenmesi; kuruluş amaçlarından biri olan tarımsal etkinliklerin günümüz koşullarına göre yeniden değerlendirilerek devamlılığının sağlanması ve gelecek nesillere aktarılabilmesi için öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: kentsel tarım, kent çiftliği, Atatürk Orman Çiftliği

yukarı

2004, 10 (1) 85-92
Mısır ve Fasulye Çeşitlerinin Karışık Ekim Sisteminde Verim ve Bazı Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi
(Türkçe)

M. Kamil TİRYAKİ1, Zekeriya AKMAN2 ve Burhan KARA2
Tarım İl Müdürlüğü - Isparta
Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta

Farklı sıralarda karışık ekim sistemlerinde atdişi ve şeker mısır çeşitleri ile bodur ve sırık fasulye çeşitlerine ait verim ve bazı agronomik özelliklerin belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışma, 2000-2001 yılları arasında iki yıl süreyle Isparta koşullarında yürütülmüştür. İki yıllık araştırma sonuçlarına göre; karışık ekim uygulamalarının etkisi atdişi ve şeker mısırda bitki boyu (I. yıl), ilk koçan yüksekliği, koçandaki tane sayısı, tane ve koçan verimlerinde önemli bulunmuştur. Atdişi ve şeker mısırda en yüksek tane ve koçan verimleri, denemenin I. yılı yalın ve alternatif sıralarda bodur fasulye karışık ekimlerinde, II. yılda ise yalın ekimlerde elde edilmiştir. Fasulye çeşitlerinde ise en yüksek tane verimleri sarılıcı ve bodur fasulyenin yalın ekimlerinde belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: karışık ekim, atdişi ve şeker mısır, bodur ve sırık fasulye, tane ve koçan verimi

yukarı

2004, 10 (1) 93-95
Aspir (Carthamus tinctorius L.) Genotiplerinin Pas Hastalığına Karşı Tepkisi
(İngilizce)

Aziz KARAKAYA1, Dilek BAŞALMA2 ve Serkan URANBEY2
Ankara Univ. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü-Ankara
Ankara Univ. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

10 aspir genotipi pas hastalığına karşı tepkileri bakımından tarla koşullarında değerlendirilmişlerdir. Puccinia carthami test edilen bütün genotiplerin yapraklarında hastalık oluşturmuştur. En yüksek hastalık Syrian 1 genotipinde, en düşük hastalık Afyon genotipinde görülmüştür. Afyon genotipinde Syrian 1, Sivas, Syrian Hama, Cyprebregon, PI 537598, PI 251982 ve Gila genotiplerine oranla daha az hastalık görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Puccinia carthami, Carthamus tinctorius, genotip tepkisi

yukarı

2004, 10 (1) 96-103
Makarnalık Buğday Mutantlarının M4 ve M5 Kuşaklarında Verim ve Verim Öğelerinin incelenmesi
(Türkçe)

Mehmet Ali SAKİN, Ahmet YILDIRIM ve Sabri GÖKMEN
Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Tokat

Buğdayda elde edilen mutantların yalnız melezleme ıslahında değil aynı zamanda doğrudan çeşit olarak kullanılma potansiyelleri de vardır. İstenen mutantların değişim aralığı ve sıklığı uygulanan mutagen ve genotipe göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, makarnalık buğdayda M4 ve M5 kuşaklarında verim, verim unsurları ve bazı tarımsal özellikleri yönünden kontrole göre üstünlük gösteren mutant hatları belirlemektir. Çalışmada, gama ışını uygulanmış makarnalık buğday çeşitlerinin (Sofu ve Gediz-75) mutant populasyonlarından seçilen hatlar kullanılmıştır. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. İncelen özellikler bakımından kontrolden düşük veya yüksek ortalamalara sahip mutantların bulunması mutasyon ıslahının potansiyelini göstermektedir. M5 kuşağında genellikle mutant hatların ortalamalarının kontrol ortalamalarına yaklaştığı görülmüştür. Her iki kuşakta da tane verimleri yüksek olan mutantların farklı özellikler bakımından da kontrole göre üstünlük gösterdikleri saptanmıştır. Bu tip mutant hatlar M6 ve sonraki kuşaklar ve genetik araştırmalar için ıslah materyalini oluşturur.

Anahtar Kelimeler: makarnalık buğday, mutagen, kuşak, mutant, mutasyon ıslahı, verim, verim öğeleri

yukarı

2004, 10 (1) 104-110
Tam Otomatik Patates Dikim Makinasında Yumru Büyüklüğü ve Dikim Ünitesinin Farklı Titreşim Durumlarının Sıra Üzeri Yumru Dağılımına Etkileri
(Türkçe)

Ebubekir ALTUNTAŞ, Ö. Faruk TAŞER ve Oğuz TEKELİOĞLU
Gazi Osman Paşa Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Tokat

Bu çalışmada, tam otomatik patates dikim makinasında yumru büyüklüğü ve dikim ünitesinin farklı titreşim durumlarının sıra üzeri yumru dağılımına etkileri incelenmiştir. Denemelerde Marfona patates çeşidi kullanılmıştır. Denemeler 3 farklı yumru büyüklüğü ve farklı dikim ünitesi titreşim durumlarında (düşük ve yüksek titreşim ile titreşimsiz) yapılmıştır. Sıra üzeri yumru dağılımında dağılımın varyasyon katsayısı, boşluk ve ikizlenme oranları incelenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda; yumru büyüklüğü ve titreşim durumunun sıra üzeri yumru dağılımını etkilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Yumru büyüklüğü, titreşim , dikim frekansı, performans etkinliği, yumru dağılımı

yukarı

Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Melez, Hat ve Çeşitlerinde Bazı Verim ve Verim Öğeleri arasındaki Korelasyon (İngilizce)

Belgin COŞGE1 and Nilgün BAYRAKTAR2
e-mail: b-cosge@yahoo.com
Ankara Univ. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Bölümü-Ankara

Bu araştırma; 1995,1997 ve 1998 yıllarında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Deneme materyali olarak genetik erkısır hatlar, melezler ve Ekiz-1, Vnıımk-8931 ve Süper-25 çeşitleri kullanılmıştır. Korelasyon Analizi sonuçlarına göre; bitki boyu ile tabla çapı, sap verimi ve tohum verimi; tabla çapı ile sap verimi, tohum verimi, 1000 tohum ağırlığı ve yağ oranı; sap verimi ile 1000 tohum ağırlığı ve tohum verimi arasında olumlu bir ilişki kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler: ayçiçeği, verim, ikili ilişkiler (korelasyon)

yukarı

2004, 10 (1) 116-120
Örnek Bir Çeltik İşletmesinde Kullanılması Gereken Tarım Makinaları Büyüklükleri ve Sayılarının Doğrusal Programlama Yöntemi ile Tespiti
(Türkçe)

Gıyasettin ÇİÇEK ve Selçuk ARIN
Trakya Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü-Tekirdağ

Çeltik günümüzde buğdaydan sonra en geniş ekim alanına ve üretimine sahip üründür. Bütün tarımsal ürünlerde olduğu gibi çeltik üretiminde de birim alandan elde edilen ürün miktarının artırılmasında tarım makinalarının önemli etkisi vardır. Tarımsal işletmecilik problemlerinin çözümünde yaygın olarak kullanılan en önemli yöntemlerden biriside doğrusal programlama yöntemidir. Çeltik üretiminde doğrusal programlama yöntemini kullanarak tarım makinaları masrafını minimize edecek modellerin kurulması ve bilgisayar yardımı ile bu modellerin çözümü sonucunda büyük oranda ekonomiklik sağlanacaktır. Bu çalışmada çeltik üretiminde yaygın olarak kullanılan tarım makinaları ele alınmış, Microsoft Excel ve QSB paket programları kullanılarak doğrusal programlama yardımı ile makina masrafını minimize edecek makine setinin saptanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: tarım makinaları, çeltik, doğrusal programlama

yukarı